uglevodlar va mineral tuzlarning bola organizmida ahamiyati

DOC 19 pages 125.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 125.0 KB

File type DOC

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

40-variant 1. uglevodlar va mineral tuzlarning bola organizmida ahamiyati. bolalarda uglevodlar almashinuvi katta jadallik bilan amalga oshadi, qaysiki bolalar organizmida umuman uglevodlar almashinuvi yuqori darajada kechishi bilan tushuntiriladi. bolalar organizmida ugevodlar faqatgina asosiy energiya manbai rolini bajarmasdan, balki yana hujayralar po’stlog’ ining biriktiruvchi to’qimalari moddalarining shakllanishida muhim plastik material vazifalarini bajaradi. uglevodlar oqsillar va yog’ lar almashinuvining kislotali mahsulotlarining oqsidlanishida ishtirok etadi, bu bilan organizmda kislota –ishqor tengligini ushlab turilishini ta’minlaydi. bolalar organizmning jadal o’sishi katta miqdordagi – oqsillar va yog’ lar kabi plastik materiallar bo’lishini talab qiladi. shu sababli, bolalarda oqsillar va yog’ lardan uglevodlarni hosil bo’lishi chegaralangan. bolalarning uglevodlarga bo’lgan bir kecha-kunduzlik talabi yuqori va emadigan davrda 1 kg tirik vaznga 10-12 g tashkil etadi. keyingi yillarda uglevodlarga bo’lgan talab 1 kg tirik vaznga 8-9 g.dan 12-15 g gacha o’zgarib turadi. 1 yoshdan 3 yoshgacha bolalar ovqat bilan o’rtacha 193 g, 4 yoshdan 7 yoshgacha –287 g, 9 …

2 / 19

a katta bo’lmagan miqdordagi uglevodlarning qabul qilinishi qonda qand miqdorini ikki marta ko’payishini chaqiradi, lekin bir soatdan keyin qondagi qandning miqdori pasaya boshlaydi, ikki soatdan keyin esa normaga qaytad bolalarning o’sish va rivojlanish jarayonida mineral tuzlarning ahamiyati. hayotiiylikning asosiy xususiyatlaridan biri bo’lgan qo’zg’aluvchanlik hodisasi mineral moddalarning (natriy, xlor, kaliy) mavjudligi bilan bog’liqdir. suyaklar, asab elementlari, muskullarning o’sish va rivojlanishi mineral moddalarning miqdoriga bog’liq. ular qon reaksiyasini (ph) aniqlaydi, yurak va asab tizimining mo’tadil faoliyatini ta’minlaydi, gemoglobinni hosil bo’lishi me’da shirasi tarkibidagi xlorid kislota (xlor) sintezlanishi uchun foydalaniladi. mineral tuzlar hujayralarning hayot faoliyati uchun zarur bo’lgan ma’lum osmotik bosimni hosil qiladi. yangi tug’ilgan bolalarda mineral moddalar tana og’ irligining 2,55 % ni tashkil etsa, voyaga yetgan odamlarda – 5 % ni tashkil etadi. voyaga yetgan odamlar aralash ovqatlar bilan ovqatlanganda uning organizmi uchun zarur bo’lgan mineral moddalarni ovqatlar bilan oladi. faqatgina osh tuzini odamlar ovqatga, ovqatlarga, kulinariya ishlov berish vaqtidagina qo’shiladi, …

3 / 19

a qayd etiladi: bu yoshdagi kalsiyning miqdori 2 yoshdagidan 8 marta, 3 yoshlikdagidan 13 marta ko’pdir, so’ngra organizmni kalsiyga bo’lgan talabi pasadyai va jinsiy yetilish davrida biroz ortadi.maktab o’quvchilarining bir kecha-kunduzlik kalsiyga bo’lgan talabi 0,68-2,36 g ni tashkil etadi, bir kecha-kunduzlik fosforga bo’lgan talab esa 1,5-4 g ni tashkil etadi. maktab yoshdagi bolalar uchun kalsiy va fosfor tuzlarining maqbul konsentratsiyasining o’zaro nisbati 1 ga teng bo’lsa, 8-10 yoshda –1:1,5, o’smirlar va katta yoshdagi o’quvchilar uchun 1:2 bo’lishi kerak. sa va r tuzlarining bunday nisbati skeletning rivojlanishini mutadilligini ta’minlaydi. sutda yuqoridagi tuzlarning nisbati ideal holatda, shuning uchun ham bolalarning oziqlanish ratsioniga sut albatta qo’shilishi shart. bolalarning temirga bo’lgan talabi, voyaga yetgan odamlarnikiga qaraganda yuqori, (1 kg tirik vazga bir kecha-kunduzda 1,2 mg dan to’g’ri keladi, voyagg kaliy va 12-15 mg xlor olishi kerak. 2.o'pka va o'pka alveolalari. oʻpka — odam, quruqlikda yashovchi hayvonlar va baʼzi baliqlarning havodan nafas olish aʼzosi. oʻ. …

4 / 19

qon tomirlari toʻri bilan qoplangan. oʻ.ga havo nafas yoʻllari (boʻgʻiz, kekirdak, bronxlar) orqali oʻtadi. odamda oʻ. bir juft boʻlib, koʻkrak qafasining ikki tomonida joylashgan. u yaltiroq yupqa parda — plevra bilan zich oʻralgan, shakli konusga oʻxshash; plevra boʻshligʻidagi ozgina suyuqlik nafas olganda oʻ.ning erkin harakatini taʼminlaydi. pastki yuzasi yoki asosi botiq boʻlib, koʻkrak boʻshligʻini qorin boʻshligʻidan ajratib turadigan toʻsiq — muskuldan iborat diaframaga taqalib turadi. oʻ.ning uchi oʻmrov suyagi ustidan 2—3 sm koʻtarilib, boʻyinning pastki kismiga kirib boradi. qovurgʻalarga takalgan yuzasi qavariq boʻladi. ichki yuzasi botiq boʻlib, yurakka va koʻks oraligʻidagi boshqa aʼzolarga taqaladi; bosh bronx va oʻ. arteriyasi shu yuzadan oʻ.ga kirib, undan ikkita oʻ. venasi chiqadi (oʻ. darvozasi). har bir oʻ. plevra egatchalari bilan boʻlaklarga boʻlinadi; chap oʻ. ikki (yuqori va pastki), oʻng oʻ. esa uch (yuqori, oʻrta va pastki) boʻlakka ajralgan. oʻ. boʻlaklari segmentlardan, boʻlakchalardan tashkil topgan (har bir oʻ. 10 segmentdan iborat). segment hajmi 0,5—1,0 sm, …

5 / 19

00—500 mln alveolalar uchraydi. ularning sathi 30—100 m2boʻladi. oʻ. bronxlari havo almashish jarayonidan tashqari, organizmda, suv, tuz va xlor miqdori bir meʼyorda saqlanishiga ham yordam beradi. katta odamlarda ikkala oʻ.da oʻrtacha 4,9—5,0 l havo boʻladi. ulardan tinch nafas olish vaqtida (har bir nafas olganda) faqat 500 ml havo oʻ.larga kirsa, chuqur nafas olganda esa 1600 ml toza havo kirib, 1600 ml karbonat angidridga boy boʻlgan havo chiqadi. shunday qilib, oʻ.larda hayotiy havo sigʻimi oʻrtacha 3500— 3700 ml gacha boʻladi. qolgan 1300— 1400 ml havo esa qoldiq havo boʻlib, oʻpkada doimo boʻladi. oʻ.ga simpatik va parasimpatik nerv tolalari boradi. oʻ. orqali suyuqlik va baʼzi gazsimon mahsulotlar ajraladi. oʻ. gavda trasining muntazam bir meʼyorda turishi va qon ivishini tartibga solib, organizmda oqsil, yogʻ va uglevodlar almashinuvida ishtirok etadi. oʻ. havo orqali kiradigan bakteriyalardan organizmni himoya qiladi. oʻ. kasalliklaridan zotshjam, alveolalar va alveolyar kanallar havo va qon kapillyarlari o'rtasida gaz almashinuvini engillashtiradigan juda …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "uglevodlar va mineral tuzlarning bola organizmida ahamiyati"

40-variant 1. uglevodlar va mineral tuzlarning bola organizmida ahamiyati. bolalarda uglevodlar almashinuvi katta jadallik bilan amalga oshadi, qaysiki bolalar organizmida umuman uglevodlar almashinuvi yuqori darajada kechishi bilan tushuntiriladi. bolalar organizmida ugevodlar faqatgina asosiy energiya manbai rolini bajarmasdan, balki yana hujayralar po’stlog’ ining biriktiruvchi to’qimalari moddalarining shakllanishida muhim plastik material vazifalarini bajaradi. uglevodlar oqsillar va yog’ lar almashinuvining kislotali mahsulotlarining oqsidlanishida ishtirok etadi, bu bilan organizmda kislota –ishqor tengligini ushlab turilishini ta’minlaydi. bolalar organizmning jadal o’sishi katta miqdordagi – oqsillar va yog’ lar kabi plastik materiallar bo’lishini talab qiladi. shu sababli, bolala...

This file contains 19 pages in DOC format (125.0 KB). To download "uglevodlar va mineral tuzlarning bola organizmida ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: uglevodlar va mineral tuzlarnin… DOC 19 pages Free download Telegram