jahon xo‘jaligi va xalqaro mehnat taqsimoti

PPTX 49 sahifa 25,7 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 49
6-§. tugamaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslar geografiyasi 13-§. jahon xo‘jaligi va xalqaro mehnat taqsimoti бисмиллаҳир роҳманир роҳийм milliy xo‘jaliklar umumlashgan holda jahon xo‘jaligi sifatida shakllanishi xvi-xvii asrlar, ya’ni buyuk geografik kashfiyotlar davriga borib taqaladi. ushbu tarixiy davrda qimmatbaho toshlar, metallar, ziravorlar va qullar bilan xalqaro savdo tez rivojlangan edi. jahon xo‘jaligi shakllanishi va rivojlanishi ishlab chiqarish tarmoqlari rivoji bilan bog‘liq (22-rasm). ma’lumki, jahon iqtisodiyoti uchun xviii asrgacha bo‘lgan davrda qishloq xo‘jaligi yetakchi tarmoq hisoblangan. shu bilan birga kishilar uchun zarur bo‘lgan turli mahsulotlar ishlab chiqaruvchi hunarmandchilik ham rivojlangan edi. yevropada boshlangan sanoat inqilobi sanoatlashuv davrining boshlanishi uchun zamin yaratgan. xviii asrda j. uatt tomonidan bug‘ mashinasining ixtiro qilinishi turli mahsulotlar ishlab chiqaruvchi yirik sanoat korxonalari — zavod va fabrikalarning ishga tushirilishiga sharoit yaratdi. vaqt o‘tishi bilan sanoatlashuv jarayoni dunyoning barcha hududlariga yoyila boshladi. o‘tgan asrning ikkinchi yarmiga kelib fan-texnika inqilobining yuz berishi bilan jahon iqtisodiyotida uchinchi — postindustrial davr boshlandi. …
2 / 49
oqda. shu bilan birga, biotexnologiya, yangi konstruktiv materiallar ishlab chiqarish, robotsozlik kabi tarmoqlar rivojlanishi ushbu davrning muhim yutuqlari hisoblanadi. fan-texnika inqilobi tufayli jahon iqtisodiyotida yuz berayotgan o‘zgarishlarga qaramay rivojlangan hamda rivojlanayotgan davlatlar orasidagi fan va texnologiyalarning rivojlanishi borasidagi tafovutlar hali ham kattaligicha qolmoqda. masalan, butun jahonda bajariladigan ilmiy tadqiqot ishlarining 4/5 qismi 10 ta rivojlangan mamlakatga (yaponiya, aqsh, germaniya va boshqalar) to‘g‘ri keladi. rivojlanayotgan davlatlar hissasiga esa jahon-dagi ilm-fanga yo‘naltirilgan xarajatlarning atigi 4–5% i to‘g‘ri keladi. jahon xo‘jaligining rivojlanishida uning asosiy tarmoqlari katta ahamiyatga ega. ularni mahsulot va xizmatlarni ishlab chiqarish xususiyatlariga qarab bir necha sektorlarga ajratish mumkin (23-rasm). qishloq va o‘rmon xo‘jaligi, baliqchilik, ovchilik, tog‘-kon sanoati birlamchi sektor tarkibiga kiradi.bu sektor tarmoqlari, asosan, sanoat uchun zaruriy xomashyoni yetkazib beradi. ikkilamchi sektor tarmoqlari (qayta ishlovchi sanoat va qurilish) tayyor mahsulot yaratishga yo‘naltirilgan bo‘lsa, aholi va korxonalarga xizmat ko‘rsatish uchlamchi sektorning asosiy vazifasi hisoblanadi. to‘rtlamchi sektortarmoqlari esa yangi bilim, ilmiy-texnik va …
3 / 49
satish tarmoqlarining iqtisodiyotda tutgan o‘rniga ko‘ra davlatlarni turli guruhlarga ajratish mumkin. hozirda jahon davlatlari ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanish holatiga ko‘ra agrar (iqtisodiyotning tarmoq tarkibida qishloq xo‘jaligi va u bilan bog‘liq ishlab chiqarish tarmoqlari salmog‘i yuqori bo‘lgan), industrial (iqtisodiyotning tarmoq tarkibida sanoat va qurilish sohalari salmog‘i yuqori bo‘lgan) va postindustrial (iqtisodiyotning tarmoq tarkibida uchlamchi va to‘rtlamchi sektor tarmoqlari salmog‘i yuqori bo‘lgan) tiplarga ajratiladi. agrar industrial postindustrial shu bilan birga, iqtisodiyotida qishloq xo‘jaligi va sanoat salmog‘ining nisbatiga ko‘ra, agrar-industrial yoki industrial-agrar davlatlar ham ajratiladi. agrar-industrial idustrial-agrar senegal agrar, braziliya industrial, germaniya postindustrial, o‘zbekiston industrial-agrar, kambodja agrar-industrial davlatlarga misol bo‘la oladi. jahon xo‘jaligining yagona tizim sifatida rivojlanishi xalqaro mehnat taqsimotiga tayanadi. davlatlarning xalqaro mehnat taqsimotidagi o‘rniga ijtimoiy-iqtisodiy va texnologik taraqqiyoti, iqtisodiy-geografik o‘rin xususiyatlari (birinchi navbatda, xalqaro ahamiyatdagi dengiz yo‘llariga nisbatan joylashuvi), tabiiy sharoiti va resurslari, aholining xo‘jalik an’analari, arzon va sifatli ishchi kuchi bilan ta’minlanganligi kabi omillar katta ta’sir ko‘rsatadi. xalqaro mehnat taqsimoti jarayonida mamlakatlarning …
4 / 49
a, rivojlangan davlatlar esa fantalab qayta ishlovchi sanoat tarmoqlari, xizmat ko‘rsatish sohalariga ixtisoslashgan. marokash jahon bozoriga asosan fosforit, sitrus mevalar taklif qilsa, aqsh turli mashinalar (stanoklardan tortib uchuvchi apparatlargacha), plastmassa buyumlari kabi sanoat mahsulotlari hamda transport, axborot-kommunikatsion xizmatlar eksporti bilan alohida ajralib turadi. davlatning ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot darajasi uning xalqaro ixtisoslashuviga katta ta’sir ko‘rsatadi, ixtisoslashuv tarmoqlari esa uning jahon iqtisodiyotidagi o‘rnini ko‘rsatib beradi. © foydalanilgan adabiyotlar: v. n. fedorko, n. i. safarova, j. a. ismatov, e. y. nazaraliyeva– geografiya (jahon iqtisodiy-ijtimoiy geografiyasi), umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 10- sinf o‘quvchilari uchun darslik, respublika ta’lim markazi, 2022 @edurtm_uz © internet manbalari: www.citrusindustry.net www.obrazovaka.ru www.what-who.com www.orator.profi.ru www.top-voprosov.ru www.tsput.ru www.pencup.ru www.scientificrussia.ru www.wikipedia.org www.sprint-olympic.ru www.vedomosti.ru www.krugosvet.ru www.autogear.ru www.qmonitor.kz www.prorobot.ru www.prepareforcanada.com www.industriall-union.org www.facebook.com www.howmuch.net www.deutschland.de www.yaklass.ru www.hr-portal.ru www.worldatlas.com © internet manbalari: www.twitter.com www.russian.rt.com www.floriophoto.com www.rusnor.org www.iz.ru www.britannic.com www.bloomberg.com www.thelocal.de www.uzreport.uz www.sophano.wordpress.com www.rozli.ru www.blog.intradebook.com www.japantimes.co.jp www.nihonkoku-shoukan.fandom.com www.energy.asia www.forbes.com www.comexperu.org.pe www.andina.pe www.bnamericas.com www.mining-journal.com www.minerals-exploration.africa www.miningir.com www.allafrica.com www.furtherafrica.com www.sucafina.com www.thekampalareport.com …
5 / 49
ография методика @geography_method image1.png image2.jpeg image3.jpeg image4.png image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image9.jpeg image10.jpeg image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.jpeg image15.jpeg image16.png image17.jpeg image18.jpeg image19.jpeg image20.jpeg image21.jpeg image22.jpeg image23.jpeg image24.png image25.jpeg image26.jpeg image27.jpeg image28.jpeg image29.jpeg image30.jpeg image31.jpeg image32.jpeg image33.jpeg image34.jpeg image35.png image36.jpeg image37.jpeg image38.jpeg image39.png image40.jpeg image41.jpeg image42.jpeg image43.jpeg image44.jpeg image45.jpeg image46.png image47.png image48.jpeg image49.jpeg image50.jpeg image51.jpeg image52.jpeg image53.jpeg image54.jpeg image55.jpeg image56.jpeg image57.jpeg image58.jpeg image59.jpeg image60.png image61.jpeg image62.png image63.jpeg image64.jpeg image65.jpeg image66.jpeg image67.jpeg image68.jpeg image69.jpeg image70.jpeg image71.jpeg image72.jpeg image73.jpeg image74.jpeg image75.jpeg image76.jpeg image77.png image78.jpeg image79.png image80.jpeg image81.jpeg image82.jpeg image83.jpeg image84.jpeg image85.jpeg image86.png image87.jpeg image88.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 49 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"jahon xo‘jaligi va xalqaro mehnat taqsimoti" haqida

6-§. tugamaydigan va tiklanadigan tabiiy resurslar geografiyasi 13-§. jahon xo‘jaligi va xalqaro mehnat taqsimoti бисмиллаҳир роҳманир роҳийм milliy xo‘jaliklar umumlashgan holda jahon xo‘jaligi sifatida shakllanishi xvi-xvii asrlar, ya’ni buyuk geografik kashfiyotlar davriga borib taqaladi. ushbu tarixiy davrda qimmatbaho toshlar, metallar, ziravorlar va qullar bilan xalqaro savdo tez rivojlangan edi. jahon xo‘jaligi shakllanishi va rivojlanishi ishlab chiqarish tarmoqlari rivoji bilan bog‘liq (22-rasm). ma’lumki, jahon iqtisodiyoti uchun xviii asrgacha bo‘lgan davrda qishloq xo‘jaligi yetakchi tarmoq hisoblangan. shu bilan birga kishilar uchun zarur bo‘lgan turli mahsulotlar ishlab chiqaruvchi hunarmandchilik ham rivojlangan edi. yevropada boshlangan sanoat inqilobi sanoatlashuv davrinin...

Bu fayl PPTX formatida 49 sahifadan iborat (25,7 MB). "jahon xo‘jaligi va xalqaro mehnat taqsimoti"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: jahon xo‘jaligi va xalqaro mehn… PPTX 49 sahifa Bepul yuklash Telegram