transport masalalari va ularni yechish usullari

DOCX 8 pages 74.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 74.6 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

15-mavzu. transpotga oid masalalar va ularni yechish usullari. transpotga oid masalalarni yechish metodlari.transpotga oid masalalarni shimoli – g‘arb metodida yechish. reja 1. transport masalalari va ularning qo‘yilishi. 2. transport masalalarini yechish usullari. 3. optimallashtirish masalalari va ularning qo‘yilshi. tayanch tushunchalar. transport masalasi, optimal optimalyechim, usul, shimoliy - g‘arb burchak usuli, modellashtirish. transport masalasi - chiziqli dasturlashning alohida xususiyatli masalasi botib, bir jinsli yuk tashishning eng tejamli rejasini tuzish masalasidir. bu masala xususiyligiga qaramay qotlanish sohasi juda kengdir. masalaning qo‘yilishi va uning matematik modeli. m-ta aj (i = 1,2,..., m) ta’minotchilarda yig‘ilib qolgan bir jinsli aa miqdordagi mahsulotni n-ta bj iste’molchilarga mos ravishda bj (j=1,2,...,n) miqdorda etkazib berish talab qilinadi. har bir i-ta’minotchidan har bir j-iste’molchiga bir birlik yuk tashish yo‘l xarajati ma’lum va u cj - so‘mni tashkil qiladi. yuk tashishning shunday rejasini tuzish kerakki, ta’minotchilardagi barcha yuklar olib chiqib ketilsin, iste’molchilarning barcha talablari qondirilsin va shu bilan birga yo‘l …

2 / 8

m · x, = bj ci = 1n) i=1 ikkinchi shartga ko‘ra, ya’ni barcha talablar to‘la qondirilishi uchun tengliklarga ega bodamiz;(1) (2) y xij = ai> 1 = 1,2,-5 m j=i m (1) va (2) y xij = bj, j = i,2,...,n . i=1 shunday qilib, masalaning matematik modeli quyidagi ko‘rinishni bo‘ladi: chiziqli tenglamalar sistemasining xij ? 0, i=1,2,...,m; j=1,2,...,n (3) shartlarni qanoatlantiruvchi shunday yechimini topish kerakki, buyechim m n z = y y c • xj i=ij=1 (4) chiziqli funksiyaga eng kichik qiymat bersin. bu modelda m n (5) y ai = y bj (5) i=1 j=1 tenglik o‘rinli deb faraz qilinadi. bunday masalalar «yopiq modelli transport masalasi» deyiladi. teorema. talablar hajmi zahiralar hajmiga teng bo‘lgan istalgan transport masalasining optimal yechimi mavjud bo‘ladi. boshlang‘ich tayanch yechimni qurish. ma’lumki, ixtiyoriy chiziqli dasturlash masalasining optimal yechimini topish jarayoni boshlang‘ich tayanch yechimini ko‘rishdan boshlanadi. masalaning (1) va (2) sistemalari birgalikda mn - …

3 / 8

ko‘pburchak hosil bo‘lsa, bunday hol sikllanish deyiladi va yechim tayanch yechim bodmaydi. demak, birorta yechim tayanch yechim bodishi uchun band kataklar soni m+n-1 ta bo‘lib sikllanish ro‘y bermasligi kerak. shimoliy-g‘arb burchak usuli. transport masalasi jadval ko‘rinishida berilgan bo‘lsin. yo‘l harajatlarini hisobga olmay b1 iste’molchining talabini a1 ta’minotchi hisobiga qondirishga kirishamiz. buning uchun a1 va b1 yuk birliklaridan kichigini a1b1 katakning chap pastki burchagiga yozamiz. agar a1 0 botishi zarur va yetarlidir. bu teorema isboti ikkilanmalik nazariyasi natijalaridan kelib chiqadi. optimal rejani topish algoritmini davom ettiraylik. agar optimallik sharti bajarilsa, qaralayotgan reja optimal botadi. deylik, optimallik sharti bajarilmasin, ya’ni sfe sonlar ichida manfiylari bor botsin. bunday sonlarning borligi planni yanada «yaxshilash» imkoniyatini beradi. shu maqsadda, manfiy ^ lar ichidan eng kichigini tanlaymiz (agar yagona botsa o‘zini, eng kichigi bir nechta botsa, ulardan ixtiyoriy bittasini tanlaymiz). tanlangan katakni qutb deb ataymiz va unga e ishorasini qo‘yib, uni band kataklar safiga qo‘shamiz. natijada, …

4 / 8

al rivojini ta’minlovchi bir qator (ketma-ket har bir vaqt davri uchun) optimal yechimlar topiladi. dinamik dasturlash masalalari ko‘p bosqichli yoki ko‘p qadamli deb ataladi. dinamik dasturlash - vaqtga bog‘liq_ va ko‘p bosqichli boshqariluvchi iqtisodiy jarayonlarni optimal rejalashtirish usullarini o‘rganuvchi matematik dasturlashning bir bodimidir. agar iqtisodiy jarayonning yechishiga ta’sir ko‘rsatish mumkin bo‘lsa, bunday jarayon boshqariluvchi deb ataladi. jarayoning yechishiga ta’sir etish uchun qabul qilinuvchi qarorlar (yechimlar) to‘plamiga boshqarish deb ataladi. iqtisodiy jarayonlarda boshqarish rejalashtirishning har bir davrida vositalarni taqsimlash, mablag‘ ajratish, direktiv hujjatlar qabul qilish va shu kabilar bilan ifodalanishi mumkin. masalan, ixtiyoriy korxonaning ishlab chiqarish- boshqariluvchi jarayondir, chunki u ishlab chiqarish vositalarining tarkibi, xom ashyo ta’minoti hajmi, moliyaviy mablag‘lar miqdori va hokazo bilan aniqlanadi. rejalashtirish davridagi har bir yil boshida xom ashyo bilan ta’minlash, ishlab chiqarish jihozlarini almashtirish, qo‘shimcha mablagdar miqdori haqida qarorlar to‘plamini boshqarishdan iboratdir. bir qarashda, eng ko‘p miqdorda mahsulot ishlab chiqarish uchun korxonaga mumkin bo‘lgan vositalarning hammasini …

5 / 8

mumkin. odatda davr sifatida xo‘jalik yili olinadi. ko‘p bosqichli iqtisodiy jarayonlarni rejalashtirishda, har bir alohida oraliq bosqichda qaror qabul qilishda, butun jarayonning tub maqsadi ko‘zlanadi. butun jarayonning yechimi o‘zaro bog‘langan yechimlar ketma-ketligidan iborat bo‘ladi. o‘zaro bog‘langan bunday yechimlar ketma-ketligi strategiya deb ataladi. oldindan tanlangan kriteriyaga nisbatan eng yaxshi natijani ta’minlovchi strategiya optimal strategiya deb ataladi. ko‘p bosqichli rejalashtirishda har bir oraliq rejalashtirishda yechimini tanlashda butun jarayonning tub maqsadini ko‘zlab yechimni tanlash printsipi optimallik printsipi deb ataladi. optimallashtirish masalalarini dinamik dasturlash usullari bilan yechishdan har bir oraliq bosqichda qabul qilingan yechim butun jarayonning kelajakdagi holatiga qanday ta’sir ko‘rsatishini hisobga olish zarurdir. har bir bosqichda oldingi bosqich biror holatda bo‘lganligi shartida hisoblangan optimal yechim shartli optimal deb ataladi. dinamik dasturlashga xos bo‘lgan quyidagi misolni ko‘ramiz. misol. aytaylik, pbp2,...pn sanoat korxonalarining s sistemadan iborat faoliyatini k ta tl9t2,...tk xo‘jalik yilidan iborat k t= 1 ti i=1 davrga modjallab rejalashtirilayotgan bo‘lsin. t davrining boshidan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "transport masalalari va ularni yechish usullari"

15-mavzu. transpotga oid masalalar va ularni yechish usullari. transpotga oid masalalarni yechish metodlari.transpotga oid masalalarni shimoli – g‘arb metodida yechish. reja 1. transport masalalari va ularning qo‘yilishi. 2. transport masalalarini yechish usullari. 3. optimallashtirish masalalari va ularning qo‘yilshi. tayanch tushunchalar. transport masalasi, optimal optimalyechim, usul, shimoliy - g‘arb burchak usuli, modellashtirish. transport masalasi - chiziqli dasturlashning alohida xususiyatli masalasi botib, bir jinsli yuk tashishning eng tejamli rejasini tuzish masalasidir. bu masala xususiyligiga qaramay qotlanish sohasi juda kengdir. masalaning qo‘yilishi va uning matematik modeli. m-ta aj (i = 1,2,..., m) ta’minotchilarda yig‘ilib qolgan bir jinsli aa miqdordagi mahsulotni n-ta...

This file contains 8 pages in DOCX format (74.6 KB). To download "transport masalalari va ularni yechish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: transport masalalari va ularni … DOCX 8 pages Free download Telegram