pedagog olimlarning tarbiyachi shaxsi to‘g‘risidagi fikrlari

DOCX 8 pages 243.9 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 243.9 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

11. nazariy ma’lumot. pedagog olimlarning tarbiyachi shaxsi to‘g‘risidagi fikrlari reja: 1.tarbiyachi va uning jamiyatda tutgan o‘rni. 2. ajdodlarimiz tarbiyachi shaxsining ahamiyati haqida. 3. g‘arb pedagoglarining tarbiyachi shaxsi borasidagi qarashlari. 4. o‘zbek pedagog olimlarining tarbiyachi shaxsi borasidagi fikrlari. tayanch tushunchalari: tarbiyachi, tarbiyachining jamiyatda tutgan o‘rni, sharq mutafakkirlari fikrlari, tarbiyachi to‘g‘risida g‘arb olimlari, o‘zbek pedagog olimlarining qarashlari, kompetensiya piramidasi. tarbiyaning eng muhim subyektiv omillari qatorida tarbiyachining shaxsiyati turadi. ilmiy kitobning sxematiklashtirilgan tili inson qalblari aloqasini, shaxslararo munosabatlarning eng nozik tomonlarini, ta’lim jarayoniga hamroh bo‘lgan minglab katta-kichik o‘zaro ta’sirlarni aks ettira olmaydi. ilm obyektiv haqiqatni o‘rnatadi: tarbiyachining shaxsiyati, agar hal qiluvchi bo‘lmasa, hech bo‘lmaganda samarali ta'limning eng muhim shartlaridan biri – amaliyot o‘zining har kunlik faoliyati bilan bu xulosani tasdiqlaydi. zamonaviy ta’lim jarayonida tarbiyachining roli umuman barcha ta'lim ta’sirini qamrab olish va jarayonni nazorat qilishni o‘z qo‘limizga olish emas. aksincha, tarbiyachining tashkil etuvchi va yo‘naltiruvchi kuchi qanchalik muhim bo‘lsa, shunchalik u ijodiy erkinlikka …

2 / 8

g pastligi bolalarni tarbiyachilaridan chetlashtirishning asosiy sababi bo‘ldi. aslida tarbiyachi, o‘qituvchilarga qo‘yiladigan talablar, bu soha xodimlarini ham davlat va jamiyat tomonidan o‘rnatilgan nazorat orqali, ayni paytda soha xodimlarining o‘z kasbiy mahoratini takomillashtirib borishi lozimligi borasidagi fikrlar qadimdan bor. zardo‘sht ta’limotida, “tarbiyachi — kohinlarning burchlari bolalarga bilimlarni yaxshilik yo‘sinida o‘rgatib, ularni yaxshi bilan yomonni ajratadigan qilib tarbiyalash va to‘g‘ri yo‘lga hidoyat etishdir” deyilgan. uning “yasht”larida aql-u farosat bilan yomonlikka qarshi kurashni amalga oshirib, bolalar ruhiyatiga rost so‘z, pok aqida, halol niyatni singdiradigan ustoz-tarbiyachilar peshvosi madh qilinadi. shuningdek, “avesto”ning “yasht”larida tanballigi, befarqligi, mas’uliyasizligi, loqaydligi, farosatsizligi, o‘quvsizligi, bilimi va malakasini takomillashtirmasligi oqibatida bolalar zehnini, ularning mustaqil tafakkurini o‘tmaslashtiradigan, ayni chog‘da, yosh avlod aqlini zanglatadigan, hayotga, mehnatga munosabatlarini susaytiradigan, imon-e’tiqodini zaiflashtirib, ma’anaviy jihatdan qashshoqlashtiradigan “yomon ustozlar” qattiq qoralanadi. zardushtning oliy tangri ahuramazda bilan muloqotida ham yaxshi va yomon ustozlar haqida shunday deyiladi: “noshud, yomon ustoz tarbiyalanuvchi qalbidan hunarmandchilikni yo‘qotar ekan, ey yazdon, yomon ustozdan …

3 / 8

iltijo qilib, dedi: «rabbim, menga (ham) o‘z huzuringdan pok zurriyot ato et! darhaqiqat, sen duoni eshitguvchidirsan». alloh bu oyatda o‘z bandalariga pok niyat va yuksak kelajakni orzu qilib, ertangi kun vorisini o‘zidangina so‘rashni, ya’ni bo‘lajak –ota-onaga tarbiyachilikni o‘rgatmoqda. payg‘ambarimiz (alayhissalom): «birorta ota o‘z farzandiga odob-axloqdan afzalroq meros berolmaydi», deb marhamat qilganlar. bu esa otaning mumtoz bir tarbiyachi bo‘lishgiu lozimligi haqidadir. farobiy bilimidan ma’rifatli yetuk odamning obrazini tasvirlar ekan, bunday deydi: «har kimki ilm hikmatni o‘rganmagan desa, uni yoshligi (bolali)dan boshlasin, sog‘-salomatligi yaxshi bo‘lsin, yaxshi axloq va odobi bo‘lsin, so‘zining uddasidan chiqsin, yomon ishlardan saqlangan bo‘lsin, barcha qonun-qoidalarni bilsin, bilimdan va notiq bo‘lsin, ilmli va dono kishilarni hurmat qilsin, ilm va ahli ilmdan mol-dunyosini ayamasin, barcha real moddiy narsalar to‘g‘risida bilimga ega bo‘lsin». bu fikrlardan farobiyning tarbiya ishi bilan shug‘ullanuvchi ta’lim-tarbiyada yosh avlodni mukammal inson qilib tarbiyalashda, xususan, aqliy-axloqiy tarbiyada alohida e’tibor berganligi ko‘rinib turibdi. uning e’tiqodicha, tarbiyachining o‘zi bilim, ma’rifat, …

4 / 8

g mas’uliyatli burchidir, deb ibn sino tarbiyachining shaxsiyati qanday bo‘lishi kerakligi haqida quyidagi fikrlarni bildirgan: - bolalar bilan muomalada bosiq, jiddiy bo‘lish; - beriladigan bilimni bolalar qanday o‘zlashtirib olayotganiga e’tibor berish; - ta’limda turli usul va shakllardan foydalanish; - bolaning xotirasi, bilimlarni egallash qobiliyati, shaxsiy xususiyatlarini bilish; - bilim olishga qiziqtira olish; - berilgan bilimlarning eng muhimini ajratib o‘qitish; - bilimlarni bolalarning yoshi, aqliy darajasiga mos ravishda berish; - har bir so‘zning bolalar hissiyotini uyg‘otish darajasida bo‘lishiga erishish zarur. alisher navoiy bolaning voyaga yetishida, kamol topishida tarbiyaning kuchi va qudratiga alohida e’tibor beradi. tarbiyachilarning (ota-ona, ustozlar) mehnati natijasida bolaning foydali va yetuk kishi bo‘lib o‘sishiga ishonadi. yosh bolaning juda kichik yoshidan boshlab tarbiyalamoq zarur. tarbiya qiluvchining ibrati bolaga o‘zida yaxshi odat va fazilatlar xosil qilishga yordam beradi. allomaning fikricha, tarbiya qilguvchi odam tarbiyalanuvchilarning o‘zaro munosabati, ayniqsa bolalarning bir-birlariga bo‘lgan ruhiy-ma’naviy ta’sirlari natijasida tarkib topadigan xislatlarni yaxshi bilishi lozimligini uqtiradi. ko‘rinadiki, …

5 / 8

qobiliyatni kamolga yetkazish tarbiya bilan bo‘lur. qush uyasida ko‘rganini qilar». bu qarashlari bilan u tarbiyachilar bo‘yniga ulkan mas’uliyatni yuklaydi. mazkur asarida aytadi: «tarbiya qilguvchilar tabib kabidirki, tabib xastaning badanidagi kasaliga davo qilgani kabi tarbiyani bolaning vujudidagi jahl maraziga «yaxshi xulq» degan davoni ichidan, «poklik» degan davoni ustidan berib, katta qilmog‘i lozimdir». bu gaplar zamirida yuksak tajriba samarasi o‘laroq, tarbiyani tarbiyachi o‘zidan boshlamog‘i zarurligi tushuniladi. zero, bola eshitganlaridan ko‘ra ko‘proq ko‘rganlariga ergashadi. shunga o‘xshash fikrlarni g‘arb pedagoglari ham aytib ketishgan. jumladan, disterverg: “yaxshi tarbiyachi o‘zining tarbiya prinsiplaridan hech qachon qaytmaydi. tarbiyachi o‘z ustida doimo mustaqil ishlashi lozim, yomon tarbiyachi haqiqatni aytib qo‘ya qoladi, yaxshi tarbiyachi esa bolalarga haqiqatni topishga o‘rgatadi” degan. shveytsariyalik pedagog iogann geynrix pestalotsining ismi pedagogikada buyuk j.a.komenskiy nomi singari deyarli mashhurdir. “mening intilishlarimning mohiyati va diqqatim markazida botinimda doim meni undab turadigan xalq ta’limining asosiy bosqichlarida, ayniqsa, dastlabki bo‘g‘inda ta'lim olishni soddalashtirishga qaratilgan tabiiy istak bor edi”, deb …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagog olimlarning tarbiyachi shaxsi to‘g‘risidagi fikrlari"

11. nazariy ma’lumot. pedagog olimlarning tarbiyachi shaxsi to‘g‘risidagi fikrlari reja: 1.tarbiyachi va uning jamiyatda tutgan o‘rni. 2. ajdodlarimiz tarbiyachi shaxsining ahamiyati haqida. 3. g‘arb pedagoglarining tarbiyachi shaxsi borasidagi qarashlari. 4. o‘zbek pedagog olimlarining tarbiyachi shaxsi borasidagi fikrlari. tayanch tushunchalari: tarbiyachi, tarbiyachining jamiyatda tutgan o‘rni, sharq mutafakkirlari fikrlari, tarbiyachi to‘g‘risida g‘arb olimlari, o‘zbek pedagog olimlarining qarashlari, kompetensiya piramidasi. tarbiyaning eng muhim subyektiv omillari qatorida tarbiyachining shaxsiyati turadi. ilmiy kitobning sxematiklashtirilgan tili inson qalblari aloqasini, shaxslararo munosabatlarning eng nozik tomonlarini, ta’lim jarayoniga hamroh bo‘lgan minglab katta-kichik o‘zaro...

This file contains 8 pages in DOCX format (243.9 KB). To download "pedagog olimlarning tarbiyachi shaxsi to‘g‘risidagi fikrlari", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagog olimlarning tarbiyachi … DOCX 8 pages Free download Telegram