o‘sish va rivojlanishning sodda modeli

PPT 27 pages 1.6 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.6 MB

File type PPT

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

слайд 1 8-mavzu. o‘sish va rivojlanishning sodda modeli reja 8.1. rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy o‘sish 8.2. iqtisodiy rivojlanishni aks ettiruvchi asosiy modellar 8.3. iqtisodiy o‘sish va rivojlanish tahlili o‘quv maqsadi: rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy o‘sish, romer va shumpeter modellari, mikroiqtisodiy asosga ko‘ra davlatlarda texnologik rivojlanishning sabablari, o‘sish dvigatellari, bir yo‘nalishdagi texnologiyalarning turli davlatlarda turli samaradorlikka egaligining mazmunini aniqlashga doir nazariy bilimlarni shakllantirishdan iborat tayanch iboralar: model, texnologiya, mikroiqtisodiyot, mehnat unumdorligi, ishlab chiqarish, noishlab chiqarish, investitsiya, innovatsiya, sifat, empirik model, mehnat omili, iqtisodiy o‘sish, texnologik model 8.1. rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy o‘sish ma’lumki, pirovard mahsulot o‘zida ishlab chiqarish va ishlab chiqarishdagi kapital qo‘yilmalarni, har xil turdagi ishlab chiqarish zahiralarining o‘zgarishlarini, ijtimoiy va shaxsiy iste’mol kabi sarf-xarajatlarni o‘zida mujassamlaydi. shuning uchun ham pirovard mahsulot hajmiga asoslangan bir o‘lchamli iqtisodiy o‘sish tahlilida asosiy e’tiborni pirovard mahsulotlarga taalluqli bo‘lgan milliy hisoblar tizimiga o‘tkazilishi zarur. chunki, har qanday ijtimoiy …

2 / 27

ing asosiy omillarini, talab va taklif tomon omillari, kabi guruhlash asosiysidir. umuman, talab va taklif omillari o‘zaro bog‘liqdir. jami talab oshsa va qo‘shimcha resurslardan samarali foydalaniladigan bo‘lsa, ishlab chiqarish potensialining, taklifning oshishi kuzatiladi. jami talab miqdori, uning o‘zgarishlari va taqsimlash va iste’mol mexanizmining takomillashishi eng muhim omildir, lekin bu qanchalik muhim bo‘lmasin, uzoq muddat qaralganda, iqtisodiy o‘sish natijalari, taklif va ishlab chiqarish tomondagi omillar (xususan, ilmiy- texnikaviy taraqqiyot, inson salohiyati omili, intensiv omillar, 1-jadval) bilan belgilanadi. shuningdek, tadbirkorlik, ishbilarmonlik, xususan, boshqaruv qobiliyatining, umummilliy ma’naviy-ruhiy muhitning ham roli beqiyosdir. milliy iqtisodiyotning barqaror iqtisodiy rivojlanishini ifodalovchi mezon va ko‘rsatkichlarni aniq bilish, ularning qaysi omillarga va qanday bog‘liqliqda ekanligini aniq tasavvur qilish ham o‘ta muhimdir. iqtisodiy rivojlanishning barqarorligini, aslida, ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlardan birginasi emas, ularning kompleksi bo‘yicha baholash mumkin. 8.1.1-jadval iqtisodiy o‘sishga ta’sir etuvchi omillar majmuasi miqdoriy xarakteristikaga ega omillar sifat omillari shartli (ballarda) baholanadigan omillar asosiy (birinchi darajali) omillar ikkinchi darajali omillar tasodifiy …

3 / 27

y rivojlanishni sekinlashtiruvchi omillar (unga tahdidlar va xavflar) intensiv omillar ekstensiv omillar sintetik omillar iqtisodiy-ijtimoiy ilmiy-texnikaviy ma’naviy, ruhiy, axloqiy, siyosiy, ekologik, tabiiy- geografik tarzdagi va hokazo. barqaror iqtisodiy rivojlanishning va makroiqtisodiy barqarorlikning asosiy mezonlari quyidagilardan iborat: aholi jon boshiga yalpi ichki mahsulot (yaim), milliy daromad (md) ning qator yillar davomida o‘sishi (yaim, md o‘sishi aholi o‘sishidan yuqoriligi); aholi real daromadlarining o‘sishi; aholi daromadlarida jamg‘armalar ulushining ortishi; inflyatsiya darajasining tabiiy minimumi; ishsizlik darajasining tabiiy minimumi; davlat budjeti kamomadi minimumi; joriy to‘lov hisobi balansi kamomadi; tashqi va ichki qarzlar (barqarorlikka xavfsiz chegaradan oshmasligi); samaradorlik ko‘rsatkichlarining yaxshilanishi (xususan, yaimda energiya sig‘imi ko‘rsatkichining kamayishi; sanoat mahsulotlari material sig‘imining kamayishi; qishloq xo‘jaligi mahsulotlari hosildorligining oshishi; mehnat unumdorligining o‘sishi; ishlab chiqarish rentabelligining oshishi; eksport tarkibida tayyor mahsulotlar ulushining oshishi). bular orasidan eng asosiysi, ya’ni eng asosiy makromaqsad: ishsizlik va inflyatsiyaning tabiiy minimumida maksimal iqtisodiy rivojlanishga (aholi turmush darajasining maksimumiga) erishishdir. albatta, qolganlari ham, muhim, o‘ta zaruriy …

4 / 27

jasi ham shuncha yuqori darajada o‘sadi. demak, bularni, iqtisodiy aksioma sifatida qabul qilib, sanalgan va quyida yana aniqlanadigan mezon va ko‘rsatkichlarni ham e’tiborga olishimiz zarur. boshqa tomondan, yaimning o‘sishi, o‘sib borayotgan aholini ish bilan ta’minlashda ham muhimdir. shuning uchun ham, har bir mamlakatda davlat organlari iqtisodiy o‘sishga o‘z e’tiborini qaratadi va u davlatning iqtisodiy siyosatida muhim o‘rin tutadi. iqtisodiy rivojlanishning birlamchi manbasi - bu mamlakatdagi ishlab chiqarish omillari va resurslarning miqdori hamda sifatidir. asosiy ishlab chiqarish omillari quyidagilardan iborat: kapital - binolar, inshootlar, jihozlar, uskunalar, texnologik liniyalar va h.k.; mehnat - malakali va malakasiz mehnat, boshqaruv mehnati; hozirgi sharoitda tadbirkorlik qobiliyatiga ega bo‘lgan o‘ziga xos mehnat resurslarini ham alohida ajratish muhim; axborotlar - ayniqsa, bozor segmentlari va talab bo‘yicha, tovarlarning narxlari bo‘yicha axborotlar, xomashyo, uning sifati, miqdori, yangi texnologiyalar, yangi uskuna-jihozlar va yangi mahsulotlar to‘g‘risidagi axborotlar rivojlanish uchun muhimdir; hozirgi sharoitda har qanday iqtisodiy faoliyatni kerakli axborotlarsiz va bilimlarsiz tasavvur …

5 / 27

ga va ularning tashqi samarasiga asoslanadi. investitsiyalar - nafaqat mehnatning, balki kapitalning ham samaradorligini oshiradi va “tashqi ijobiy ta’sirlarga” ega. investitsiyalarning bu “tashqi samarasi” ko‘pincha bevosita baholanmaydi, shuning uchun kapitalning iqtisodiy o‘sishga qo‘shgan “xissasi” odatda kamroq baholanadi. ayniqsa, inson omiliga investitsiyalar o‘ta muhimdir. jahonda va o‘zbekistonda oxirgi yillarda iqtisodiy rivojlanishga bo‘lgan munosabatda kuzatilayotgan ba’zi yangi tendensiyalarni ko‘rib o‘tamiz. keyingi paytlarda an’anaviy miqdoriy iqtisodiy o‘sish nazariyalaridan inson salohiyotining barqaror rivojlanish konsepsiyasiga o‘tish kuzatilmoqda. 8.2. iqtisodiy rivojlanishni aks ettiruvchi asosiy modellar barcha rivojlangan mamlakatlarda matematik va instrumental usullar va modellar, ham amaliy masalalarni yechishda, ham ijtimoiy-iqtisodiy hodisalarni nazariy o‘rganishda ishlatiladi. yangi kompyuterlar va axborot texnologiyalarning takomillashib borishi jarayonida makroiqtisodiy ustuvor masalalarni yechishda bu usullar va modellarning roli yanada oshib boradi. xususan, dinamik tarmoqlararo balanslar (dtab) modellarini boshqa modellar bilan birgalikda qo‘llash, tashqi aloqalarni e’tiborga olish, zarurligi yuqorida eslatilgan tizimli va situativ yondashuvlar yanada dolzarb bo‘lib boradi. jahon miqyosidagi globallashuv va integraцiya jarayoni …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘sish va rivojlanishning sodda modeli"

слайд 1 8-mavzu. o‘sish va rivojlanishning sodda modeli reja 8.1. rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy o‘sish 8.2. iqtisodiy rivojlanishni aks ettiruvchi asosiy modellar 8.3. iqtisodiy o‘sish va rivojlanish tahlili o‘quv maqsadi: rivojlangan va rivojlanayotgan davlatlar o‘rtasidagi iqtisodiy o‘sish, romer va shumpeter modellari, mikroiqtisodiy asosga ko‘ra davlatlarda texnologik rivojlanishning sabablari, o‘sish dvigatellari, bir yo‘nalishdagi texnologiyalarning turli davlatlarda turli samaradorlikka egaligining mazmunini aniqlashga doir nazariy bilimlarni shakllantirishdan iborat tayanch iboralar: model, texnologiya, mikroiqtisodiyot, mehnat unumdorligi, ishlab chiqarish, noishlab chiqarish, investitsiya, innovatsiya, sifat, empirik model, mehnat omili, iqtisodiy...

This file contains 27 pages in PPT format (1.6 MB). To download "o‘sish va rivojlanishning sodda modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘sish va rivojlanishning sodda… PPT 27 pages Free download Telegram