iqtisodiy maktabning yakunlanisrhi

PPT 18 sahifa 1,4 MB Bepul yuklash

18 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 1,4 MB

Fayl turi PPT

Sahifalar 18

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 18

6-mavzu: klassik iqtisodiy maktabning yakunlanishi reja: jon styuart mill – klassik iqtisodiy maktabning yakunlovchilaridan biri j.s. millning ijtimoiy islohotlar nazariyasi karl marksning iqtisodiy ta’limoti k.marks ilgari surgan bir qator muammolar va ularning yechimi klassik iqtisodiy maktabning ko‘p qoidalarining rivojlanishiga sabab bo‘ldi. asosiy asari «kapital» i tom (1867) ii tom (1885) o‘limidan keyin nashr etildi. iii tom (1894) o‘limidan keyin nashr etildi. karl marks (1818-1883y.) qiymatning mehnat nazariyasi tovarda mujassamlashgan mehnatning (konkret va abstrakt) ikki yoqlama xarakteri to‘g‘risida ta’limot yaratadi; har xil turdagi murakkab va oddiy mehnat turlarini umumiy (mehnat reduk-siyasi atalmish) maxrajga bir xillashtirdi, bu esa ularni bozorda ayirboshlash uchun asos hisoblanadi; k.marks iqtisodiy nazariyada, birinchi bo‘lib, tovar qiymati o‘rtacha ishlab chiqarish sharoitlari bilan aniqlanadi deb isbotlab beradi (a.smit va d.ri-kardoda qiymat yomon ishlab chiqarish sharoitida foydalaniladigan mehnat bilan aniqlanadi); qiymat kategoriyasi har qanday formatsiyaga xos deb hisoblagan a.smit va d.rikardolardan farqli o‘laroq, k.marks qiymat qonuni faqat bozorda tovar ayirboshlanadigan …

2 / 18

anish tezligi. pul va pul muomalasi kapital va qo‘shimcha qiymat to‘g‘risidagi ta’limotning o‘ziga xosligi kapitalni ishlab chiqarish vositalari bilan bir xillashtirgan a.smit va d.rikardodan farqli ravishda k.marks kapitalni ishlab chiqarish muno-sabatlari bilan bir xillashtiradi. a.smit va d.rikardo kapitalni asosiy va aylanma kapitalga ajratib ko‘r-satib bergan bo‘lsa, k.marks kapitalni ikkita mezon asosida quyidagi turlarga bo‘lib, ko‘rsatadi: qo‘shimcha qiymat ishlab chiqarish jarayonida ishtirok etish nuqtai nazaridan kapitalni doimiy va o‘zgaruvchi kapital turlariga bo‘ladi; aylanish nuqtai nazaridan kapitalni asosiy va aylanma kapitalga bo‘ladi. k.marks qo‘shimcha qiymat deganda, ishchi kuchi qiymatidan ortiqcha qiymatni, kapitalist haq to‘lamasdan o‘zlashtirib olgan qiymatni tushunadi. k.marks qo‘shimcha qiymatning ikki turini ajratib ko‘rsatib beradi: absolyut qo‘shimcha qiymat nisbiy qo‘shimcha qiymat bu ish kunini uzaytirish hisobiga olinadigan qo‘shimcha qiymat bu zaruriy ish vaqtini qisqartirish, qo‘shimcha ish vaqtini uzaytirish hisobiga olinadigan qo‘shimcha qiymat daromadlar nazariyasi a. ish haqi a. ish haqi a.smit va d.rikardo ish haqiga mehnatga to‘lanadigan haq deb qaragan bo‘lsa, …

3 / 18

oli nufusi qonuni to‘g‘risidagi tajriba» (1798 y.) «yer rentasining tabiati va o‘sishi to‘g‘risidagi tajriba» (1815 y.) «siyosiy iqtisod prinsiplari» (1820 y.) asosiy asarlari nufus nazariyasi mahsulot realizatsiyasi nazariyasi t.maltusning iqtisodiy qarashlari ikkita asosiy konseptual qoidalarda mujassamlashgan: tadqiqot predmeti ishlab chiqarishni rivojlan-tirish yo‘li bilan jamiyatning mod-diy boyligini yanada ko‘paytirish masalasi qaraladi. iqtisodiy o‘sish muammosini aholining o‘sishi bi-lan bog‘lashga harakat qilinadi. tadqiqot usuli iqtisodiy liberalizm konsep-siyasini tan olgan holda, iqtisodiy o‘sish sur’atlari bilan aholi soni o‘rtasida o‘zaro aloqadorlikni ilmiy jihatdan isbotlashga urinishning o‘ziga xos yo‘llari mavjuddir deb ko‘rsatiladi. nufus nazariyasining mohiyati quyidagilardan iborat: t.maltus aholi o‘zi uchun zarur bo‘lgan yashash vositalaridan ko‘ra tez ko‘payib boradi deb hisoblaydi; t.maltus aholi soni har 25 yilda ikki barobar ko‘payadi va geometrik prog-ressiyada o‘sadi (1,2,4,8,16,64,128,256), uning (aholining) yashash vosi-talari esa arifmetik progressiyada o‘sadi (1,2,3,4,5,6,7,8) deb hisoblaydi; aholi o‘sishini cheklovchi muayyan chora-tadbirlar bo‘lmasa, insoniyat ocharchilikka duch keladi deb xulosa chiqaradi va undan chiqishning ikki yo‘lini taklif qiladi: …

4 / 18

rta 300 yildan so‘ng aholining o‘sishi 9096 marta tirikchilik vositalari 13 marta avlodni davom ettirish instinkti aholining o‘sish potensiali aholi o‘sishini cheklovchi omillar oldini olish choralari: tug‘ilishning kamayishi real omillar: o‘limning ortishi axloqiy xususiyatdagi cheklashlar sog‘liq sustligi noo‘rin hayot kambag‘allik tirikchilik vositalarining cheklanganligi aholining o‘sishini cheklovchi omillar mahsulotlar realizatsiyasi nazariyasi. tomas maltus iqtisodiy fanda jamg‘arish va iqtisodiy o’sish muammosini ikkinchi o’rinda qoldirgan holda, mahsulotlar reali-zatsiyasi tahlilini birinchi o’ringa qo’yadi. mahsulotlar realizatsiyasi nazariyasining mohiyati: tovar qiymati xaridor uchun ishlab chiqarish xarajatlari bilan aniq-lanadi, ya’ni mehnat va kapital sarflari avanslangan kapitalga olin-gan foyda bilan aniqlanadi; bu qiymatlarning realizatsiyasi xaridorlarning zarur yalpi talabi or-qali ta’minlanishi mumkin; realizatsiya jarayoni ortiqcha ishlab chiqarish krizislari tufayli uzi-lishi mumkin, chunki ishchilar va tadbirkorlar ba’zan iste’mol to-varlariga ham, ishlab chiqarish uchun mo‘ljallangan tovarlarga ham zarur talabni keltirib chiqara olmaydi; realizatsiya muammosini yechish va krizislarni bartaraf etishga mulkdor ham, ishchi ham hisoblanmaydigan sinflar va qatlamlar-ning qurbi etadi, ular maltus …

5 / 18

n olinishi zarur deganidir. asosiy asarlari “siyosiy iqtisod” risolasi (1803y.), “siyosiy iqtisod katexizisi” (1817y.), “siyosiy iqtisod kursi” (1828 y.) jan batist sey (1767-1832) j.b.seyning iqtisodiy ta’limotidagi asosiy jihatlar sarflangan mehnat natijasi sifatidagi qiymat tushunchasiga foydalilik nazariyasini qarshi qo‘yadi, bu nazariyaga ko‘ra, ishlab chiqarish foydalilik yaratadi, foydalilik esa tovar qimmatini aniqlab beradi. iste’mol qiymatini yaratishda mehnat bilan birga tabiat ham ishtirok etadi deb hisobladi va shu asosda qiymat yaratuvchi omil nafaqat mehnat, balki kapital va yer ham bo‘lishini aniqlab berdi. har bir ishlab chiqarish omili (mehnat, kapital, yer) qiymat manbai hisoblanadi, shu bois har bir omil tovar qiymatida mujassamlashgan daromadning muayyan qismini yaratadi, ya’ni mehnat – ish haqini, kapital – foydani, yer –rentani. pulning mohiyatini tahlil qilgach, uning muomala funksiyasiga alohida e’tibor qaratdi va pulni ayirboshlash quroli deb bildi, negaki odamlarga pulning o‘zi emas, balki unga sotib olgan narsalar kerak deb hisobladi. j.b.sey «bozor qonuni»ni yaratdi, unga ayirboshlagan - ko‘ra tovarlar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 18 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"iqtisodiy maktabning yakunlanisrhi" haqida

6-mavzu: klassik iqtisodiy maktabning yakunlanishi reja: jon styuart mill – klassik iqtisodiy maktabning yakunlovchilaridan biri j.s. millning ijtimoiy islohotlar nazariyasi karl marksning iqtisodiy ta’limoti k.marks ilgari surgan bir qator muammolar va ularning yechimi klassik iqtisodiy maktabning ko‘p qoidalarining rivojlanishiga sabab bo‘ldi. asosiy asari «kapital» i tom (1867) ii tom (1885) o‘limidan keyin nashr etildi. iii tom (1894) o‘limidan keyin nashr etildi. karl marks (1818-1883y.) qiymatning mehnat nazariyasi tovarda mujassamlashgan mehnatning (konkret va abstrakt) ikki yoqlama xarakteri to‘g‘risida ta’limot yaratadi; har xil turdagi murakkab va oddiy mehnat turlarini umumiy (mehnat reduk-siyasi atalmish) maxrajga bir xillashtirdi, bu esa ularni bozorda ayirboshlash uchun asos ...

Bu fayl PPT formatida 18 sahifadan iborat (1,4 MB). "iqtisodiy maktabning yakunlanisrhi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: iqtisodiy maktabning yakunlanis… PPT 18 sahifa Bepul yuklash Telegram