tajribani qo'qish texnikasi

DOC 12 pages 1012.5 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1012.5 KB

File type DOC

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

tajribani qo’yish texnikasi mashg’ulot maqsadi dala tajribalarini o’tkazish uchun tanlangan maydonning sxematik rejasini (loyihasini) tuzish, o’lchamlarini aniqlash va dala sharoitida qoziqlar bilan belgilashni o’rganishdan iborat. mashg’ulot mazmuni. tajriba uchastkasi tanlanib, o’rganilib bo’lingach, tajriba dasturida keltirilgan variantlar hamda takrorlashlar asosida joylashtirishni hisobga olib, tajribani joylashtirish uchun belgilangan maydonning loyihasi (chizmasi) qog’ozga chiziladi. bunda umumiy tajriba maydoni, takrorlashlarni joylashtirish usuli, variant va takrorlashlar o’lchamlari, himoya yo’laklari, ularning o’lchamlari aniq ko’rsatiladi. agar tajriba takrorlashlari ikki yoki to’rt yarusli qilib joylashtirilishi nazarda tutilgan bo’lsa, yaruslar orasida, albatta, muvaqqat ariqlar, ularning o’lchamlarini loyihada ko’rsatish lozim (3-chizma). 3-chizma. dala tajribasining sxematik loyihasi: av=sd va ad=vs bundan tashqari, loyihada tajriba maydonining turar joy va chorvachilik binolaridan, daraxt yoki daraxtzordan, avtomobil yo’llaridan qancha masofada joylashganligi ham yoritilgan bo’lishi lozim. ish dasturida ko’p yillik statsionar tajriba o’tkazilishi ko’zda tutilgan bo’lsa, u holda dalaning muayyan joyiga tuproqning 50-70 sm qatlamiga biror idish ko’milishini, uning ma’lum bir predmetlarga nisbatan joylashgan o’rni …

2 / 12

ular barcha paykallar soni ikkiga ko’paytirilganidan ham 8-10 dona ko’p bo’lishi talab etiladi. 4-chizma. 1) ekker, 2) o’lchov lentasi 5-chizma. nishon qoziq va qoziqchalar 6-chizma. pifagor teoremasi yordamida burchak chiqarish dalaning burchaklaridan birida boshlang’ich nuqta belgilanib, paykallarning qisqa tomonlariga arqon yordamida tekis qilib qoziqchalar qoqiladi va aniq belgilanadi. bunda eng muhimi, ish benuqson, sifatli bajarilishi va burchaklar qoqilgan qoziqlar bo’yicha to’g’ri burchakni tashkil etishi lozim. buning uchun dalaning uzun tomoni bo’ylab arqon tortiladi. agar tegishli tomoni uzun bo’lsa, arqonni tarang tortish imkoni bo’lmasa, oralarida 2-3 ta nishon qoziqdan foydalanib, u taranglashtiriladi. arqon yonidan ruletka tortilib, tasmasi bo’yicha o’lchab, loyihada ko’rsatilganidek har bir variant qoziq qoqib belgilanadi. so’ngra ruletkaning o’rni almashtiriladi, keyingi paykal o’lchanadi va ish shu tartibda dalaning oxirigacha davom ettiriladi. shundan so’ng paykalning qarama-qarshi tomoni o’lchab belgilanadi. bunda paykalning yuqorigi va pastki chegarasi birinchi egatga nisbatan to’g’ri burchak hosil qilishi kerak. agar egat olinmagan bo’lsa, to’g’ri burchak hosil qilish …

3 / 12

lchanib, loyihaga va dala jurnaliga yozib qo’yiladi. mabodo qoziq yo’qolgan taqdirda dala jurnalidagi yozuvga asosan chegarani bilish mumkin. doimiy o’rnatilgan qoziqlar turli buyumlardan tayyorlanishi mumkin. ko’pincha dalaning 50-70 sm chuqurligiga temir yoki quvur parchasi, temir rels, hatto yirik tosh ham ko’milishi mumkin. ishni bajarish tartibi. ushbu mashg’ulotni fsmu texnologiyasi asosida o’qitish maqsadga muvofiq. bu texnologiyaning 4 ta tarkibiy qismlari mavjud bo’lib, ular quyidagilardir: f – fikringizni bayon eting; s – fikringiz bayoniga sabab ko’rsating; m – ko’rsatgan sababingizga misol keltiring; u – fikringizni umumlashtiring. bu texnologiya talabalarni o’z fikrini himoya qilishga, erkin fikrlash va o’z fikrini boshqalarga o’rtoqlashish, ochiq bahslashish, shu bilan birga dars jarayonida talabalarning bilimlarini tahlil etish qulayligi, mashg’ulotni qay darajada o’zlashtirganligini baholashga hamda tinglovchilarni bahslashish madaniyatiga o’rgatadi. talabalar uchun topshiriqlar. 1. mashg’ulot matinini o’qing va qisqacha konspektlashtiring. 2. agar tajriba 5 variant, 4 takrorlashda, 1 yarusli qilib joylashtirilishi, paykal eni (qator orasi kengligi 90 sm), ekish agregatlarining …

4 / 12

oitida chegaralar qoziqlar bilan qanday belgilanadi? 3. tadqiqotchi dalaga chiqishdan oldin qanday kerakli jihoz va materiallarni olishi lozim ? 4. pifagor teoremasini o’zlashtirishdan maqsad nima? tajriba variantlarini joylashtirish usullari mashg’ulot maqsadi variantlarni joylashtirish usullari bilan tanishish, dala tajribalarini o’tkazish uchun tanlangan maydonda sxematik rejaga (loyihaga) ko’ra dala sharoitida qoziqlar bilan variantlarni joylashtirishni o’rganishdan iborat. mashg’ulot mazmuni. dala tajribalarini o’tkazishda variantlar soni oshgan sari tajribaga ajratilgan yer maydoni ham oshib boradi. ularning soni oshgan sari yerning unumdorligi xilma-xil bo’lib, sifatli natijalar olish imkoniyati ham shu darajada kamayib borish tendensiyasiga ega. tajribadagi takrorlashlar soni oshgani sayin tajribada olingan xatolik darajasi ham kamayib borish tendensiyasiga ega. bu quyidagi 8-chizmada o’z aksini topgan. 8-chizma. tajriba paykallari maydoni: qizil chiziq - paykal maydonining ko’payishi; ko’k chiziq - takrorlashlar sonining ortishi. takrorlashlar (paykal maydoni 25 m2 ga teng o’zgarmagan holda) va paykal yuzalarining ortib borishining tajribadagi xatolikka (remer bo’yicha) ta’sir etish diagrammasi. tajribadagi xatoliklar takrorlashlar 4-6 …

5 / 12

usul qo’llaniladi. 10 -chizma. tajribada variantlarni joylashtirish usullari i. standart: 1) yamb, 2) daktel; ii. sistemali (ketma-ket): 1) bir, 2) ikki, 3) to’rt yarusli; iii. tasodifiy: 1) bir, 2) ikki, 3) to’rt yarusli usullar (b.a.dospexov bo’yicha) tajribada variantlarni 2 yoki 4 yarusli qilib joylashtirganda turli yarusdagi takrorlashlarda paykallarni shunday tartibda joylashtirish kerakki, bunda bir xil variantlar vertikal yo’nalishda hudud jihatidan bir-biriga to’g’ri kelib qolmasin. bir xildagi variantlarni iloji boricha bir-biridan uzoqroq masofada joylashtirish kerak. takrorlashlar 2 yoki 4 yarusda joylashtiriladigan bo’lsa birinchi yarusda variantlar 1 dan 10 gacha ketma-ket joylanib, keyingi yaruslarda esa bir necha xona chapga suriladi. bunda variantlar soni yaruslar soniga bo’linib, hosil bo’lgan raqamli variantdan boshlab keyingisi birinchi bo’lib joylashtiriladi. masalan, 2 yaruslida 10 : 2 = 5, 4 yaruslida 10 : 4 = 2,5, ya’ni 2 yaruslida 6 chi variantdan, 4 yaruslining 2, 3, 4 yaruslarida tegishlicha 3, 6, 9 chi variantlardan boshlab joylashtiriladi. variantlarni bu …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tajribani qo'qish texnikasi"

tajribani qo’yish texnikasi mashg’ulot maqsadi dala tajribalarini o’tkazish uchun tanlangan maydonning sxematik rejasini (loyihasini) tuzish, o’lchamlarini aniqlash va dala sharoitida qoziqlar bilan belgilashni o’rganishdan iborat. mashg’ulot mazmuni. tajriba uchastkasi tanlanib, o’rganilib bo’lingach, tajriba dasturida keltirilgan variantlar hamda takrorlashlar asosida joylashtirishni hisobga olib, tajribani joylashtirish uchun belgilangan maydonning loyihasi (chizmasi) qog’ozga chiziladi. bunda umumiy tajriba maydoni, takrorlashlarni joylashtirish usuli, variant va takrorlashlar o’lchamlari, himoya yo’laklari, ularning o’lchamlari aniq ko’rsatiladi. agar tajriba takrorlashlari ikki yoki to’rt yarusli qilib joylashtirilishi nazarda tutilgan bo’lsa, yaruslar orasida, albatta, muvaqqat ariq...

This file contains 12 pages in DOC format (1012.5 KB). To download "tajribani qo'qish texnikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tajribani qo'qish texnikasi DOC 12 pages Free download Telegram