iqtisodiy rivojlanish omillari tasnifi

DOCX 30 стр. 68,3 КБ Бесплатная загрузка

30 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 68,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 30

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 30

yi bob. o‘sish dvigateli reja 6.1. iqtisodiy rivojlanish omillari tasnifi 6.2. iqtisodiy rivojlanishni aks ettiruvchi asosiy modellar 6.3. iqtisodiy rivojlanishning asosiy indikatorlari 6.4. iqtisodiy o‘sish va rivojlanish tahlilining ekonometrik modellari 6.5. iqtisodiy o‘sishni ta’minlashda intellektual iqtisodiyotni shakllantirish 6.6. yangi intellektual iqtisodiyotga transformaцiyalanish jarayoni o‘quv maqsadi: iqtisodiy o‘sishning aniq texnologik modellari va g‘oyalari, ilg‘or mamlakatlardagi texnologiyalar boshqa bir davlatlarga nisbatan 2-3 yilga ilgarilab ketgan texnologik rivojlanishlarining nazariyalari, iqtisodiy o‘sishning endogen nazariyasi, endogen va ekzogen omillar, texnologik jarayon asosida iqtisodiy kuchlarni hisobga olishning mazmunini aniqlashga doir nazariy bilimlarni shakllantirishdan iborat tayanch iboralar: iqtisodiy o‘sish, texnologik model, endogen, ekzogen, daromad, xarajat, g‘oya, intellektual mulk, kapital, texnologiya, model, patent, raqobat, yalpi milliy mahsulot (yamm), yalpi ichki mahsulot (yaim), milliy daromad (md),davlat budjeti, deflyator, baholari indeksi, inflyatsiya, ishsizlik 6.1. iqtisodiy rivojlanish omillari tasnifi iqtisodchi olimlarning iqtisodiy o‘sish omillarini o‘rganish hamda uning kelgusidagi natijalarini bashorat qilish borasidagi tadqiqotlari pirovardida turli iqtisodiy o‘sish modellarining yaratilishiga olib keldi. …

2 / 30

o‘ra, bunga javoban barcha keyingi qo‘shilgan mahsulotga teng keluvchi daromad ham oladi; 1. mahsulot ishlab chiqarish va buning uchun zarur bo‘lgan resurslar o‘rtasida miqdoriy bog‘liqlik mavjud; 1. ishlab chiqarish omillarining erkin tarzda amal qilishi hamda ular o‘rtasida o‘zaro bir-birining o‘rnini bosish imkoniyati mavjud. biz oldingi boblarda aytganimizdek, neoklassik va boshqa ayrim yo‘nalishdagi nazariyotchilar bu yerda ham ikkita uslubiy xatoga yo‘l qo‘yadilar: 1. ular ishlab chiqarish omillarining barchasi bir xil qiymat yaratadi, ular qiymatni yaratishda baravar ishtirok etadi, deb hisoblaydilar. xolbuki, barcha ishlab chiqarish vositalari hech qanday yangi qiymat yaratmaydilar, balki o‘zlarining qiymatlariga teng miqdordagi qiymatni jonli mehnat yordamida yangi yaratilgan mahsulotga o‘tkazadilar. lekin barcha omillar yaratilgan va o‘sgan (ko‘paygan) mahsulotning nafliligini yaratishda qatnashadilar; 1. ular doimo barcha omillar ichida jonli mehnatning faol rol o‘ynashini, qolganlari esa passiv rol o‘ynashini unutadilar. chunki hech bir tabiiy resurs, kapital resurlari jonli mehnat tomonidan harakatga keltirilmasa, o‘zicha harakatga kela olmasligi, irib-chirib o‘z joyida ham …

3 / 30

lik koeffitsienti. elastiklik koeffitsienti bir ko‘rsatkich miqdorining o‘zgarishi natijasida boshqa bir ko‘rsatkich miqdorining o‘zgarishi darajasini ifodalaydi. shunga ko‘ra, koeffitsienti kapital sarflarining 1%ga o‘sishi ishlab chiqarish hajmining necha foizga o‘sishini, koeffitsienti esa ishchi kuchi sarflarining 1%ga o‘sishi ishlab chiqarish hajmining necha foizga o‘sishini ko‘rsatadi. va ning yig‘indisi ishchi kuchi va kapital sarflarining bir vaqtning o‘zida 1%ga o‘sishi ishlab chiqarish hajmining necha foizga o‘sishini ko‘rsatadi. ch.kobb va p.duglas o‘z tadqiqotlarida aqsh qayta ishlash sanoatining 1899-1922 yillar mobaynidagi ish faoliyatini tahlil qilib, ishlab chiqarish funksiyasining ko‘rsatkichlarini aniqlashga harakat qilganlar: bu ko‘rsatkichlar shuni anglatadiki, o‘sha davrda aqsh qayta ishlash sanoatida kapital sarflarining 1%ga oshirilishi ishlab chiqarish hajmini 0,25%ga, ishchi kuchi sarflarining 1%ga oshirilishi esa ishlab chiqarish hajmini 0,75% ga oshishiga olib kelar ekan. keyinchalik kobb-duglasning ishlab chiqarish funksiyasini golland iqtisodchisi yan tinbergen yanada takomillashtirib, unga yangi omil – texnika taraqqiyoti ko‘rsatkichini kiritdi. natijada ishlab chiqarish funksiyasi formulasi quyidagi ko‘rinishni oldi: bu yerda: ert – …

4 / 30

miy jihatlari mavjud bo‘lib, ular quyidagilar orqali shartlanadi: 1) ular neoklassik modellardan farqli o‘laroq bir omilli model hisoblanadi. ya’ni bu modellarda milliy daromadning o‘sishi faqat kapital jamg‘arishning funksiyasi hisoblanib, kapital samaradorligiga ta’sir ko‘rsatuvchi ishchi kuchi bandligining oshishi, ftt yutuqlaridan foydalanish darajasining o‘sishi, ishlab chiqarishni tashkil etishning yaxshilanishi kabi boshqa barcha omillar nazardan chetda qoldiriladi; 2) ishlab chiqarishning kapital sig‘imi ishlab chiqarish omillari narxlarining nisbatiga bog‘liq bo‘lmay, faqat ishlab chiqarishning texnik sharoitlari orqali aniqlanadi. neokeynscha modelda investitsiyalarning o‘sishi iqtisodiy o‘sish va uning sur’atlarini belgilovchi omil hisoblanib, u bir tomondan, milliy daromadning o‘sishiga imkon yaratadi, ikkinchi tomondan esa, ishlab chiqarish quvvatlarini kengaytiradi. o‘z navbatida daromadning o‘sishi bandlikning oshishiga imkon yaratadi. investitsiya hajmining ko‘payishi natijasida kengaygan ishlab chiqarish quvvatlari daromadning o‘sishi orqali to‘liq ishga tushirilishi lozim. shunga ko‘ra, e.domarning modelida quyidagi tenglik orqali muvozanatning ta’minlanishi shart qilib qo‘yiladi. jahonda kechayotgan globallashuv va integraцiya sharoitida iqtisodiy rivojlanishning asosiy omillarini ekonometrik usullar va kompyuter texnologiyalari …

5 / 30

ladi. jami talab miqdori, uning o‘zgarishlari va taqsimlash va iste’mol mexanizmining takomillashishi eng muhim omildir, lekin bu qanchalik muhim bo‘lmasin, uzoq muddat qaralganda, iqtisodiy o‘sish natijalari, taklif va ishlab chiqarish tomondagi omillar (xususan, ilmiy-texnikaviy taraqqiyot, inson salohiyati omili, intensiv omillar, 1-jadval) bilan belgilanadi. shuningdek, tadbirkorlik, ishbilarmonlik, xususan, boshqaruv qobiliyatining, umummilliy ma’naviy-ruhiy muhitning ham roli beqiyosdir. milliy iqtisodiyotning barqaror iqtisodiy rivojlanishini ifodalovchi mezon va ko‘rsatkichlarni aniq bilish, ularning qaysi omillarga va qanday bog‘liqliqda ekanligini aniq tasavvur qilish ham o‘ta muhimdir. iqtisodiy rivojlanishning barqarorligini, aslida, ijtimoiy-iqtisodiy ko‘rsatkichlardan birginasi emas, ularning kompleksi bo‘yicha baholash mumkin. 6.1.1-jadval iqtisodiy o‘sishga ta’sir etuvchi omillar majmuasi miqdoriy xarakteristikaga ega omillar sifat omillari shartli (ballarda) baholanadigan omillar asosiy (birinchi darajali) omillar ikkinchi darajali omillar tasodifiy omillar bevosita kuzatiladigan (o‘lchanadigan) omillar bevosita kuzatilmaydigan (o‘lchanmaydigan) omillar murakkab (kompleks) omillar oddiy (birlamchi) omillar ichki omillar tashqi omillar juda chuqur yashirin (yuqori tartibli) omillar yashirin (2-tartibli latent) omillar yuzaki ko‘zga tashlanadigan (1-tartibli) …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "iqtisodiy rivojlanish omillari tasnifi"

yi bob. o‘sish dvigateli reja 6.1. iqtisodiy rivojlanish omillari tasnifi 6.2. iqtisodiy rivojlanishni aks ettiruvchi asosiy modellar 6.3. iqtisodiy rivojlanishning asosiy indikatorlari 6.4. iqtisodiy o‘sish va rivojlanish tahlilining ekonometrik modellari 6.5. iqtisodiy o‘sishni ta’minlashda intellektual iqtisodiyotni shakllantirish 6.6. yangi intellektual iqtisodiyotga transformaцiyalanish jarayoni o‘quv maqsadi: iqtisodiy o‘sishning aniq texnologik modellari va g‘oyalari, ilg‘or mamlakatlardagi texnologiyalar boshqa bir davlatlarga nisbatan 2-3 yilga ilgarilab ketgan texnologik rivojlanishlarining nazariyalari, iqtisodiy o‘sishning endogen nazariyasi, endogen va ekzogen omillar, texnologik jarayon asosida iqtisodiy kuchlarni hisobga olishning mazmunini aniqlashga doir nazariy bilimlarni...

Этот файл содержит 30 стр. в формате DOCX (68,3 КБ). Чтобы скачать "iqtisodiy rivojlanish omillari tasnifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: iqtisodiy rivojlanish omillari … DOCX 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram