tuproqdagi alyuminiy, kremniy kislotalari va birikmalari

DOCX 4 стр. 25,1 КБ Бесплатная загрузка

4 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 4

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 4

7- mavzu: tuproqdagi alyuminiy, kremniy kislotalari va birikmalari. tuproq iv guruh elementlari. shuni alohida qayd etish kerakki, tuproq amaliy jihatdan mendelyev elementlar davriy sistemasidagi deyarli barcha elementlarni o‘zida mujasamlantiradi. tuproq o‘zining element tarkibi va miqdorlari jihatidan o‘zaro va landshaftni boshqa bloklaridan (4-5 jadval) farq qiladi. tirik organizmlar asosan organogen elementlaridan tuzilgan ularning asosiy massasini s, n, n, o, r, s tashkil qiladi, mineral komponentlar esa nisbatan oz miqdorda kiradi. individual minerallar odatda bir necha elementdan iborat bo‘ladi. oksidlar ikkita, silikatlarga 5-11 gacha, tuzlar 2-5 elementlardan tashkil topadi. odatda tuproq tarkibidagi barcha elementlar zaruriy hisoblanadi. bu ko‘rsatkich tuproqni birinchi farq qiluvchi xususiyatidir. tuproqning ikkinchi xususiyati undagi uglerod va kremniy miqdorining yuqoriligi bo‘lib bu o‘z navbatida tuproq hosil bo‘lishidagi o‘simlik va tog‘ jinsining rolini ko‘rsatadi. bunda uglerod asosan organik modda, yaʼni o‘simlik va hayvonot dunѐsi qoldig‘idan tuproqda paydo bo‘ladi. kremniy tuproqni vujudga keltiruvchi asosiy poydevor element tuproqning uchinchi farq qiluvchi belgisi tuproq …

2 / 4

tida paydo bo‘lgan tuproqlarga (bo‘z) xos. oltingugurt miqdori ham anorganik uglerod kabi bo‘ladi, yaʼni yuvilmaydi, gipsli tuproqlarda ko‘pchilikni tashkil qiladi. bu sohada qizil tuproqlar boshqalardan keskin farq qiladi, yaʼni unda kremniy miqdori keskin kamayadi, aksincha alyuminiyli va temirli moddalar ko‘payadi. tuproq bilan ona jinslarni solishtiradigan bo‘lsak tuproq gumus va u bilan birga akkumulyasiyalanadigan s,n,n,o,p,s bioelementlarga boy. mineral elementlar fe, al,ca,mg, k,na va boshqa tirik mavjudotdagi nasldan naslga o‘tish kabi ona jinsdan tuproqqa o‘tgan, shuning uchun ularni tuproqdagi miqdori bilan ona jinsdagi miqdorlari orasida farq kam. karbonat, gips va gelli qatlamlarda, tuzlar va oksidlarning to‘planishi darhol seziladi. masalan, dasht zonasining tuproqlaridagi karbonatdan konkretsiyasi 60-80% cas04 dan iborat bo‘lib si miqdori 7- 14%, al esa 1-3% fe, qolgan elementlar bir foiz, yaʼni na, k, s,p lar juda oz miqdorni tashkil qiladi. sohillardagi tuproqlarda uchraydigan temir-marganets konkretsiyalarida temir 7-25%, marganets 0,6-9% gacha bo‘ladi. tuproq tarkibidagi elementlar miqdorini orlov quyidagi guruhlarga bo‘ladi. 1. kremniy …

3 / 4

an magniyni keltirishimiz mumkin. bular tuproqda tipik makroelement, lekin o‘simlik tarkibidagi xlorofilda (mg) qon tarkibidagi gemoglobinda (fe) mikroelement va boshqa shunga o‘xshash misollar keltirish mumkin. yechimiga qarab boshqa tasnif ham foydalanish mumkin. masalan: v.m.goldshmidt (1924) tasnifi. bu tasnifga ko‘ra barcha elementlar 4 guruhga birlashadi. 1. litofil elementlar. bularga si, ti, s, p, f, cl, al, se, na, k, ca, mg va boshqa jami 51 element kiradi. bular biosferada oksidlarni, gidroksidlarni, kislorodli kislotalar tuzlarini hosil qiladi. 2. xalkofil elementlar. cu, zn, pb, ag, cd, mn, fe va boshqalar bo‘lib, bular oltingugurt bilan ko‘proq birikmalar hosil qiladi. 3. siderefiller. bular fe, co, p, c, pt, au, sn, mo bo‘lib, temir bilan qotishmalar hosil qiladi. 4. atmofiller. n, h, c, 0, he, no, ar, kr, xe, cl, br, j bo‘lib yer atmosferasining asosiy qismini tashkil qiladi. goldshmidt tasnifi geokimѐviy bo‘lib, undan tuproq kimѐsida foydalanish nisbatan qiyin. tuproqshunoslik va tuproq kimѐsi uchun katta ahamiyatga …

4 / 4

korundni bo’yalgan formalari sapfir, rubin, topaz bo’lib, bular qimmatbaho toshlar sanaladi. alyuminiy miqdori tuproq xususiyatlariga jiddiy ta’sir ko’rsata oladi. agar uning miqdori ko’p bo’lsa, tuproqning hajm massasi kamayadi, plastikligi suv saqlash qobiliyatlari ortadi. tabiiy sharoitlarda ba’zan alyuminiyli mineral suvlar ham hosil bo’ladi. tuproq muhitda alyuminiyning hamma mineral tuzlari ham turg’un emas. uning fosfatli birikmalari, uran kislotasi bilan va polisaxaridlar bilan hosil qilgan birikmalari kata ahamiyatga ega. tabiiy suvlarning bug’lanishi natijasida maxsus birikmalar kal(so4)2*12h2o kvarslar hosil bo’ladi. bo’z tuproqlarda yalpi alyuminiy ismatov j.r ma’lumotlariga asoslangan holda hisoblangan. o’zbekiston tuproqlarida yalpi alyuminiy miqdori 7,1-7,8% atrofida bo’lib, profil bo’ylab deyarli bir xil tarqalgan. tuproq unumdorligida va undagi fizik-kimyoviy jarayonlarning borishida alyuminiy tuproq eritmasidagi miqdori muhim rol o’ynaydi. uning konsentratsiyasi va birikma shakli ph miqdori bilan uzviy bog’liqdir. alyuminiy gidroksidi amfoter xususiyatga ega. yetarli nordon sharoitda tuzlarni hosil qiladi va alyuminiy kation eritmada mavjud bo’ladi al(oh)3+3hcl al+3+3cl-+3h2o. podzol tuproqlarda ferralitli tuproqlarning eritmalarida erkin al+3 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproqdagi alyuminiy, kremniy kislotalari va birikmalari"

7- mavzu: tuproqdagi alyuminiy, kremniy kislotalari va birikmalari. tuproq iv guruh elementlari. shuni alohida qayd etish kerakki, tuproq amaliy jihatdan mendelyev elementlar davriy sistemasidagi deyarli barcha elementlarni o‘zida mujasamlantiradi. tuproq o‘zining element tarkibi va miqdorlari jihatidan o‘zaro va landshaftni boshqa bloklaridan (4-5 jadval) farq qiladi. tirik organizmlar asosan organogen elementlaridan tuzilgan ularning asosiy massasini s, n, n, o, r, s tashkil qiladi, mineral komponentlar esa nisbatan oz miqdorda kiradi. individual minerallar odatda bir necha elementdan iborat bo‘ladi. oksidlar ikkita, silikatlarga 5-11 gacha, tuzlar 2-5 elementlardan tashkil topadi. odatda tuproq tarkibidagi barcha elementlar zaruriy hisoblanadi. bu ko‘rsatkich tuproqni birinchi farq qilu...

Этот файл содержит 4 стр. в формате DOCX (25,1 КБ). Чтобы скачать "tuproqdagi alyuminiy, kremniy kislotalari va birikmalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproqdagi alyuminiy, kremniy k… DOCX 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram