psixologiya va sport psixologiyasining tadqiqot usullari

DOCX 25 pages 55.8 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.8 KB

File type DOCX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

2- mavzu: psixologiya va sport psixologiyasining tadqiqot usullari reja: 1. imiy tadqiqot usullari to'g'risida umumiy tushunchalar 2. sport psixologiyasining tadqiqot usullari 3. sportdagi psixodiagnostika usullari 4. psixik jarayonlarni o'rganish usullari har bir fanning predmetini tashkil etilishida, biror bir holatlar va hodisalarni tadqiq etishdagi ma'lum bir yo'lni qo'llash - "usul" deb ataladi. usullarning qo'llanilishi o'rganilayotgan hodisalarni to'g'ri tushunish va anglab yetishga olib borishi kerak. yanada aniqroq aytadigan bo'lsak, usullar voqea-hodisalarning ularga xos xususiyatlari va qonuniyatlari bilan aynan bir xilda inson ongida aks etishiga imkon beradi. fanda qo'llanildigan usullar tabiatda va ijtimoiy hayotda amal qilayotgan obyektiv qonuniyatlarga muvofiq tarzda ko'rilgandagina haqiqiy bilimlarga erishish mumkin. ilmiy tadqiqot usullarini yaratishda birinchi galda quyidagi qonunlarga suyanish zarur: a) bizni o'rab turgan borliqdagi barcha narsa, voqea-hodisalar o'zaro aloqador va shartlidir; b) bizni o'rab turgan borliqdagi barcha narsa, voqea-hodisalar hamisha rivojlanish, o'zgarish jarayonida, shuning uchun to'g'ri usullar o'rganilayotgan voqea-hodisa va narsalarni turg'un va qotib qolgan deb bilmasdan, …

2 / 25

k oliy nerv faoliyatining fiziologik qonuniyatlaridan ajratilgan holda tadqiq etish mumkin emas. shuningdek, psixik jarayonlarni uning tashuvchisi, ya'ni egasi bo'lgan shaxsga va uning mazkur psixik jarayonlarni namoyon etadigan faoliyati bilan bog'lamasdan o'rganish ham noto'g'ridir. shunday qilib, fanda qo'llaniladigan tadqiqot usullari o'z tarkibiga ko'ra muayyan voqea-hodisa va narsani uning rivojlanishida hamda uning boshqa voqea-hodisa va narsalar bilan bo'ladigan asosiy aloqalari va munosabatlari bilan birgalikda ifodalangan holidagina haqiqiy bilimlarni bera olishi mumkin. sport psixologiyasining tadqiqot usullari ham xuddi umumiy psixologiya fanidagi kabi xususiyatlarga egadir. ular orasida quyidagilarni alohida ajratib ko'rsatish mumkin: ob'ektiv kuzatish usullari, suhbat usullari, tajriba usullari, turli testlar o'tkazish usullari, faoliyat mahsulotlarini yig'ish va tahlil qilish, statistik usul. bu usullar psixologiya fanining alohida qismi bo'lgan, sport psixologiyasi sohasi oldiga qo'yilgan tadqiqot vazifalarining xarakteriga ko'ra o'ziga xos xususiyatlar kasb etdi. kuzatish. obyektiv kuzatish usulining vazifasi insonning tashqi muhitda namoyon bo'ladigan va uning shaxsiga oid o'ziga xos xususiyatlarini xarakterlovchi ichki psixik holatini …

3 / 25

dindan tuzilgan reja yoki dastur bo'yicha olib boriladi. bu - kuzatishga, maqsadga yo'naltirilganlik xususiyatini baxsh etadi; 3. kuzatish bir marotaba emas, balki muntazam ravishda va turli sharoitlarda olib boriladi. kuzatishlar soni va kuzatuv ostiga olingan shaxslar miqdori sezilarli natijalar olish uchun yetarli bo'lishi zarur; 4. kuzatishni amalga oshirish jarayonida kuzatilayotgan asosiy voqea-hodisaga ta'sir ko'rsatishi mumkin bo'lgan ko'plab holatlarni hisobga olish kerak: sport mashg'uloti olib borilayotganjoydagi tashqi shart-sharoitlar (bino, ochiq maydon, ob-havo sharoitlari), sinovga jalb etilganlarning tarkibi (ularning jinsi, yoshi, sport tayyorgarligi darajasi va hokazolar); 5. kuzatishlarning natijalarini aniq qayd etish zarur. ushbu maqsadlarda kuzatish bayonnomasi yuritilib, unda ob'ektiv ko'rsatkichlar to'la-to'kis va batafsil ifodalanishi kerak. (bunda asosiy faktlar bilan birga yondosh faktlar ham qayd etib borilishi shart); 6. faktlarni obyektiv tarzda qayd etib borish yangi gipoteza - farazlarni shakllantirishga o'tib, bu farazlar keyingi kuzatishlar jarayonida tekshirilishi, aniqlashtirilishi yoki yangilari bilan almashtirib borilishi darkor. boshqacha qilib aytganda, kuzatishlar davomida sportchining amaldagi xatti-harakatlarini …

4 / 25

n bir necha mutaxassislar tomonidan o'tkazish, so'ngra ularning ma'lumotlarini qiyoslash ham maqsadga muvofiqdir. kuzatishning bu turi ekspert baholash usuli deb ataladi. mustaqil tavsifnomalarni umumlashtirish deb nomlanuvchi usul ham yaxshi natijalarni beradi. ushbu usul shaxsni turli faoliyatlar jarayonida (sport, o'quv, ish lab chiqarish) kuzatish oqibatida olingan natijalarni taqqoslash imkoniyatini beradi. eksperimen!. ushbu tadqiqot usulining asosiy vazifasi shundan iboratki, u sinov ostidagi shaxsning eng xarakterli jihatlarini ob'ektiv kuzatish uchun shart-sharoitlar yaratadi. eksperiment tadqiqoti uchun quyidagi xususiyatlar xosdir: 1. tadqiqotchi o'zini qiziqtirgan voqea-hodisaning kelib chiqishi uchun sun'iy sharoit yaratadi. tajriba o'tkazuvchi o'zi kutayotgan voqea-hodisa qayerda va qachon yuz berishini kutmaydi va bilmaydi ham. ammo o'zi bu hodisani unga kerak paytida yuzaga keltiradi; 2. voqea-hodisani nisbatan xolis tarzda kuzatish imkoniyatini beruvchi maxsus tajriba sharoiti yaratiladi. bunda oddiy kuzatish uslubidan uchrab turadigan va voqea-hodisalar o'rtasidagi mavjud aloqalarni o'rganishga halaqit beruvchi tasodifiy omillarning ta'sirini bartaraf etish imkoniyati yaratiladi; 3. o'rganilayotgan voqea-hodisa tadqiqotchi uchun qancha kerak bo'lsa, …

5 / 25

beradi. psixologik tajribaning ikki shakli mavjud: laboratoriya va tabiiy. laboratoriya cksperimenti birinchidan shunisi bilan ajralib turadiki, u alohida maxsus tayyorlangan sharoitlarda, ba'zida esa maxsus o'lchov yoki qayd etish asbob-uskunalarini qo'llash vositasida amalga oshiriladi. ikkinchidan, bunda sinovga jalb etilganlar laboratoriyaga psixologik tajribada ishtirok etish uchun taklif etilganliklarini biladilar va bu haqda to'liq ma'lumotga ega bo'ladilar. ularning xatti-harakatlari aniq ishlab chiqilgan maxsus yo'riqnoma bilan boshqariladi. laboratoriya eksperimenti psixologik tadqiqotlarning o'ta afzal usullaridan biridir. u psixologiyada vujudga keladigan qonuniyatlarning odatda ularni boshqa biror-bir yo'l bilan aniqlash mumkin bo'lmagan nozik jihatlarini ochib berishga imkoniyat beradi. tabbiy eksperiment laboratoriya tajribasidan farqli o'laroq, tajriba sinoviga jalb etilganlar uchun odatiy bo'lgan shart-sharoitlarda o'tkaziladi. tabiiy tajriba davomida inson faoliyatining tabiiy mazmuni saqlanib qoladi (o'yin, o'qish, mehnat). tajribaning bu turi ham tajribaviy natijalarning barcha jihatlarini o'zida saqlab qoladi. u tadqiqot oldiga qo'yilgan vazifadan kelib chiqib tajribaga jalb etilgan kishida yuz beradigan psixik jarayonlar davomida unga tajriba o'tkazuvchining faol aralashuviga …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya va sport psixologiyasining tadqiqot usullari"

2- mavzu: psixologiya va sport psixologiyasining tadqiqot usullari reja: 1. imiy tadqiqot usullari to'g'risida umumiy tushunchalar 2. sport psixologiyasining tadqiqot usullari 3. sportdagi psixodiagnostika usullari 4. psixik jarayonlarni o'rganish usullari har bir fanning predmetini tashkil etilishida, biror bir holatlar va hodisalarni tadqiq etishdagi ma'lum bir yo'lni qo'llash - "usul" deb ataladi. usullarning qo'llanilishi o'rganilayotgan hodisalarni to'g'ri tushunish va anglab yetishga olib borishi kerak. yanada aniqroq aytadigan bo'lsak, usullar voqea-hodisalarning ularga xos xususiyatlari va qonuniyatlari bilan aynan bir xilda inson ongida aks etishiga imkon beradi. fanda qo'llanildigan usullar tabiatda va ijtimoiy hayotda amal qilayotgan obyektiv qonuniyatlarga muvofiq tarzda ko'ril...

This file contains 25 pages in DOCX format (55.8 KB). To download "psixologiya va sport psixologiyasining tadqiqot usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya va sport psixologiy… DOCX 25 pages Free download Telegram