ta’limda axborot texnologiyalari

PPTX 31 pages 4.1 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 31
презентация powerpoint ta’limda axborot texnologiyalari 2-mavzu: operatsion tizimlar va ularning turlari reja: umumiy operatsion tizimlar kompyuter va mobil qurilmalar operatsion tizimlari xizmat ko’rsatuvchi dasturlar va utilitlar operatsion tizim - bu maxsus dastur bo’lib, uning asosiy vazifasi - kompyuter ishini boshqarish, kompyuter va foydalanuvchi o’rtasida muloqotni o’rnatish, tashqi qurilmalar ishlash holatlarini sozlash va ular bilan muloqotni o’rnatish, har xil dasturlarni ishga tushirish va ular ishlash holatlarini ta‘minlash. operatsion tizim foydalanuvchidan murakkab va unga kerak bo‘lmagan tafsilotlarni yashiradi va unga ishlashi uchun qulay bo‘lgan interfeysni taqdim etadi. operatsion tizimlar quyidagi omillar bo’yicha tavsiflanadi: bir vaqtda ishlaydigan foydalanuvchilar soniga ko’ra: bir foydalanuvchili ko’p foydalanuvchili tizim boshqaruvi ostida bir vaqtda foydalaniluvchi jarayonlar soniga ko’ra: bir vazifali ko’p vazifali qo’llab-quvvatlovchi jarayonlar soniga ko’ra: bir protsessorli ko’p protsessorli ot kodi razryadliligiga ko’ra: 8 razryadli 16 razryadli 32 razryadli 64 razryadli interfeys turiga ko’ra: buyruq (matn)li obyektli-yo’naltirilgan (grafikli) birinchi shaxsiy kompyuterlar ot ga ega emas edilar. kompyuter …
2 / 31
yozish, ikkita faylni bitta sektorga tushishining oldini olish, kerak bо‘lgan paytda fayllarni о‘chirib tashlash, fayllarni bir diskdan ikkinchisiga kо‘chirish (nusxa olish) kabi ishlarni ham bajara oladi. umuman olganda, dot foydalanuvchini alohida qog‘ozlarda kо‘plab yozuvlarni saqlashdan halos etdi, disk yurituvchilar bilan ishlashni soddalashtirdi va hatolar sonini sezilarli darajada kamaytirdi. otlarning keyingi rivojlanishi apparat ta’minotining rivojlanishi bilan parallel bordi. egiluvchan disklar uchun yangi disk yurituvchilar paydo bо‘lishi bilan otlar ham о‘zgardi. qattiq disklarning yaratilishi bilan, ularda о‘nlab emas, balki yuzlab, xatto minglab fayllarni saqlash imkoniyati yaratildi. shu sababli fayllar nomida ham anglashilmovchiliklar paydo bо‘la boshladi. ana shunda dotlar ham ancha murakkablashdi. ularga disklarni kataloglarga bо‘luvchi va ushbu kataloglarga xizmat kо‘rsatuvchi vositalar (kataloglar orasida fayllarni kо‘chirish va nusxa olish, fayllarni saralash va boshqalar) kiritildi. shunday qilib, disklarda faylli struktura paydo bо‘ldi. uni tashkil etish va unga xizmat kо‘rsatish vazifasi esa otga yuklanadi. qattiq disklar yanada katta о‘lchamlarga ega bо‘lishi bilan ot ularni bir …
3 / 31
nchli bо‘lishi kerak. agar dasturda yoki qurilmada biror xato uchrasa, uni sistema topa olishi va bu xatoni tuzatishga harakat qilishi, hech bo’lmaganda, shu xato tufayli foydalanuvchi dasturiga yetkaziladigan zaraming oldini olishi kerak. 2. himoyalash. ixtiyoriy foydalanuvchi о‘z ishiga boshqa foydalanuvchilaming monelik qilishini xohlamaydi. shu sababli sistema foydalanuvchilarni dastur va ma’lumotlarini о‘zgalar xatolari ta’siridan hamda aralashuvidan himoya qilishi lozim. 3. samaradorlik. odatda, operatsion sistemaning о‘zi kompyuterning katta resursini egallaydi. bu resurslar foydalanuvchi ixtiyoriga berilmaydi. demak, sistemaning о‘zi ancha ixcham bo’lishi va kompyuter resurslarini har tomonlama samarali boshqarishi lozim. 4. qulaylik. operatsion sistemada kо‘p hollarda bir paytda ikki va undan ortiq foydalanuvchi ishlaydi. ular operatsion sistema orqali turli maqsadli va turli algoritmli masalalarni hal qiladi. ravshanki, bunday holda har bir foydalanuvchiga keng qulayliklar yaratilishi talab etiladi. shu bois, mazkur xususiyat operatsion sistemaning muhim jihati hisoblanadi. hozirgi paytda operatsion tizimlarning dos; os/2; unix; windows oilalari keng tarqalgan. dos oilasidagi operatsion tizimlarning birinchi vakili …
4 / 31
lgan ko‘p foydalanuvchili va ko‘p masalali operatsion tizimdir. birinchi ishlab chiqarilgan operatsion sistemalar har bir kompyuter platformasi uchun alohida yozilar edi. bir kompyuter uchun yozilgan operatsion sistema kodlarini boshqa kompyuter platformasiga о‘tkazish juda kо‘p vaqt va mehnat talab qiladigan ish hisoblanardi. mana shu kamchilikni bartaraf etish yо‘lida 1965-yildan boshlab bell telephone laboratories, general electric company va massachusets texnologiya instituti yuzlab foydalanuvchilarga xizmat kо‘rsata oladigan multics (multi-user timesharing interactive computing system — kо‘p foydalanuvchili muloqotli hisoblash sistemasi vaqtini tarmoqlash) operatsion sistemasini ishlab chiqishga kirishildi. lekin 1969-yilda bell telephone laboratories loyihadan chiqib ketgach bu ish amalga oshmadi. lekin bell laboratoriyasi xodimlari denis ritchi va ken tompsonlar ishlashni davom ettirishdi va 1971-yilda kodlari tо‘liq assemblerda yozilgan, multicsga ohangdosh, unix nomli operatsion sistemasini ishlab chiqishdi. dasturlashni osonlashtirish uchun ken tompson b dasturlash tilini ishlab chiqdi, denis ritchi esa bu tilni о‘zgartirib c dasturlash tilini ishlab chiqdi. 1974-yilda e’lon qilingan unix operatsion sistemasi dunyo dasturchilari …
5 / 31
ilgan. linuxning muhim xususiyatlaridan biri – u bepul dasturiy ta’minot fondi doirasida, gnu oshkora litsenziyasiga ko‘ra bepul tarqatiladi. asosan, internetda va intratarmoqlarda serverlar yaratish uchun qo‘llanadi. doppix milliy opеratsion tizimini ishlab chiqish ishlari eng yaxshi milliy mutaxassislarimizdan tashkil topgan linux-laboratoriyasi qoshidagi markaz loyihasi doirasida olib borilgan. doppix qulay opеratsion tizim bo’lishi bilan birga foydalanuvchilar uch tilda, ya’ni rus, o’zbеk (lotin yoki kiril yozuvida), ingliz tilidan birida ishlash imkoniyatini bеradi. milliy opеratsion tizimi unixware operatsion tizimi. unix operatsion tizimining novell korporatsiyasi tomonidan ishlab chiqilgan rusumi. unixware tizimi birinchi navbatda netware tarmoqlarida ishlatish uchun yaratilgan. unixware oddiy grafik interfeysga ega. bu 32-razryadli operatsion tizim «ish stoli» deb ataluvchi muhitda ishlaydi. unixware ko‘p masalali, ko‘p foydalanuvchili, ko‘p oqimli tizimdir. solaris operatsion tizimi. sun microsystems korporatsiyasi tomonidan taklif qilingan unix operatsion tizimining rusumi. solaris simmetrik multiprotsessorli ish bajaradi, tasvirlar bilan ishlash vositalariga ega, ma’lumotlar xavfsizligini ta’minlaydi. tizim internet tar-mog‘i, elektron pochta, shu jumladan, ovozli …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ta’limda axborot texnologiyalari"

презентация powerpoint ta’limda axborot texnologiyalari 2-mavzu: operatsion tizimlar va ularning turlari reja: umumiy operatsion tizimlar kompyuter va mobil qurilmalar operatsion tizimlari xizmat ko’rsatuvchi dasturlar va utilitlar operatsion tizim - bu maxsus dastur bo’lib, uning asosiy vazifasi - kompyuter ishini boshqarish, kompyuter va foydalanuvchi o’rtasida muloqotni o’rnatish, tashqi qurilmalar ishlash holatlarini sozlash va ular bilan muloqotni o’rnatish, har xil dasturlarni ishga tushirish va ular ishlash holatlarini ta‘minlash. operatsion tizim foydalanuvchidan murakkab va unga kerak bo‘lmagan tafsilotlarni yashiradi va unga ishlashi uchun qulay bo‘lgan interfeysni taqdim etadi. operatsion tizimlar quyidagi omillar bo’yicha tavsiflanadi: bir vaqtda ishlaydigan foydalanuvchilar so...

This file contains 31 pages in PPTX format (4.1 MB). To download "ta’limda axborot texnologiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ta’limda axborot texnologiyalari PPTX 31 pages Free download Telegram