унсурлар

DOC 15 pages 152.5 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 152.5 KB

File type DOC

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

илмий (назарий) қисми ўз навбатида 3 асосий нарсаларни ўз ичига олади: 2- машғулот унсурлар унсур сўзи нимани англатади? унсур сўзи форс тилидан олинган бўлиб араб тилида арқон ёки рукун деганидир. арқон ёки рукун сўзи устун, асос, базис маъносини англатади. демак, унсурлар моддий дунёнинг асосини, яъни негизини ташқил қилиб унинг тўрт тури тафовут қилинади. унсурлар (элементлар) - 4 тага бўлинади. ер, сув, олов, ҳаво. улардан енгиллари олов ва ҳаво, оғирлари сув ва ердир. олов. ҳаво.сув.ер. уларни сифатлари: сифат. иссиқ-қуруқ иссиқ-ҳўл совуқ-ҳўл. совуқ-қуруқ. олов - иссиқ-қуруқ сифатига, ҳаво- иссиқ-ҳўл сифатига, сув- совуқ-ҳўл сифатига, ер- совуқ-қуруқ сифатларига эгадир унсурларнинг таъсир қилиш хоссаси 2 га бўлинади. фоила - таъсир қилиш хоссасига эга мунфоила - таъсирни қабул қилиш хоссасига эга унсурларнинг сифатлари. фоила-таъсир қилиш хоссасига эга. иссиқлик. совуқлик. 1. иситади. 1. иссиқликни совитади 2. юмшатади. 2. қаттиклаштиради 3. ажратади. 3. бирлаштиради. 4. эритади. 4. қотиради. 5. аралаштиради. 5. қотиради. 6. буғлатади. 6. музлатади. 7. куйдиради …

2 / 15

ул қилиш асосининг пасайиши унсурларнинг вазифалари ва табиатдаги ўрни ибн сино эмпидоклнинг унсурлар тўғрисидаги 4 элемент ҳақидаги таълимотини ўрганиб, таҳлил қилиб, унсурлар борасидаги ўзининг геоцентрик назариясини кашф қилди. унинг фикрича ер унсури оғир бўлганлиги учун ҳамма унсурлар уни оғир енгиллигига қараб, қаватма-қават ўраб туради. ер унсури ўртада, уни эса ундан енгил бўлган сув унсури ўраб туради, сув унсури ундан енгил бўлган ҳаво унсури, уни эса ундан енгил бўлган олов унсури ўраб туради. олов унсурининг вазифаси: таъсир қилиш сифати бўйича иссиқлик, қабул қилиш сифати бўйича эса қуруқликдир. у унсурларни етилтиради, латиф қилади, аралаштиради, у унсурлар орқали ҳавога тегишли моддаларни ўтказади ва икки оғир унсур бўлмиш, ер ва сувдан совуқликни кеткизиб, моддий ҳаётнинг шаклланишида қатнашиб ўз вазифасини бажаради. ҳаво унсури: таъсир қилиш сифати иссиқлик, қабул қилиш сифати ҳўлликдир. у олов унсуридан пастда, сув унсуридан юқорида жойлашган, бунга сабаб унинг нисбий енгиллигидир. вазифалари: ҳавонинг коинотда мавжудлиги, коинотдаги бор нарсаларни сийраклаштириш, уларни латифлаштириш, енгил …

3 / 15

иш қийиндир. қачонки, қуруқлик ҳўллик билан қўшилса унинг чўзилиши ва шаклланиши (шаклини ўзгартириш) ҳўллик туфайли осон бўлади. аммо, ҳўллик қуруқлик туфайли ўзида пайдо бўлган қаттиқлик ва тикликни сақлай олмайди. қуруқлик ҳўллик билан қўшилиб, тарқалишдан сақланади. ҳўллик қуруқлик билан қўшилиб оқиб кетишидан сақланади. ер унсури: таъсир қилиш сифати унинг совуқлиги туфайли бўлса, қабул қилиш сифати эса қуруқлигидадир. ер мутлоқ оғир, унсур бўлиб, у коинотда сувдан кейин ҳамма унсурлар ўртасида жойлашган. агар бирор таъсир уни ўз ўрнидан қўзғатса у яна ўз ўрнига қайтади ва қолган унсурлар унга нисбатан оғир ва енгиллиги сабабли қаватма-қават уни ўраб туради. вазифаси: ер унсурининг коинотда мавжудлиги, коинотдаги нарсаларни сақлаш, уларнинг барқарор бўлиши, уларнинг шакли, тузилишини сақлаш учун базис вазифасини бажаради, чунки эр унсури дунёни асосини ташқил қилади. моддий дунёнинг шаклланишида унсурларнинг вазифаси моддий дунёнинг шаклланиши тўғрисидаги ибн синонинг фикри қуйидагича: моддий жисмлар: маъданлар, ўсимлик ва ҳайвонлар дунёси унсурларнинг майда бўлакларини, у ёки бу нисбатда аралашуви натижасида, улардаги …

4 / 15

нади ва бу жараёнлар унсурлардаги фоила яъни иссиқлик ва совуқлик сифатлари, мунфоила қуруқлик ва ҳўллик сифатларига таъсир қилади. мунфоила сифатларининг фоила сифатларни қабул қилиши натижасида янги жисм ёки тур шаклланади. унсурлардаги иссиқлик ва совуқлик, қуруқлик ва ҳўллик ўртасидаги бир-бирига қарама-қарши сифатларнинг ўзаро таъсири натижасида қарама-қаршилик таъсирини камайтиради ва ҳосил бўлган жисмда янги ички бир табиат пайдо бўлади. натижада янги ҳосил бўлган нав ёки тур ҳаёт асосини қабул қилишга қодир бўлади. янги ҳосил бўлган жисм таркибида қайси унсур миқдори устунлик қилса, бу жисм шу унсур сифатини намоён қилади. мўътадил сифат-кайфият деб қачон айтилади? бу жисм таркибидаги унсурлар миқдори тенг бўлганлиги сабабли мўътадил кайфиятга эга бўлса. иссиқ-қуруқ иссиқ-ҳўл. янги ҳосил бўлган жисмда ҳаво унсурининг миқдори устун бўлганлиги сабабли унинг кайфияти иссиқ - ҳўл бўлади. совуқ-ҳўл. янги ҳосил бўлган жисм таркибида сув унсури устун бўлганлиги сабабли унинг кайфияти совуқ ва ҳўлдир. совуқ-қуруқ. янги ҳосил бўлган жисм таркибида эр унсури устун бўлганлиги сабабли унинг …

5 / 15

моддий жисм, биологик фаол бўлиб бошқа жисмларга таъсир қилиш, уларнинг таъсирини қабул қилиш, кўпайиш, ривожланиш ва ўлиш сифатларини намоён қила олади. ҳозирги замон илмий тиббиёти тушунчаси билан айтганда мизож, бу моддий жисм сифатларини гавдалантирган организмнинг ички муҳити - гомеостаздир. дунёдаги барча жисмлар: ўсимликлар, ҳайвонлар, маъданлар, об-ҳаво, жўғрофик кенгликлар, йил фасллари, ҳаттоки сайёра ва юлдузлар ҳам ўз мизожларига эга. замон мизожлари ва унинг тибдаги аҳамияти. мизожнинг қандай турлари мавжуд: оддий мизожлар мураккаб мизожлар 1 иссиқ 1 иссиқ - қуруқ 2 совуқ 2 иссиқ - ҳўл 3 ҳўл 3 совуқ - ҳўл 4 қуруқ 4 совуқ - қуруқ мизожни ўрганиш учун нисбий қилиб олинган яна бир кўриниши мўътадил мизож тушунчаси қабул қилинган. дунёдаги мавжудотлар ичида нисбатан олинганда энг мўътадили инсон мизожидир. инсон аъзолари ўртасида мўътадил мизожлиси, унинг қўл кафтининг терисидир, яна мўътадил мизожлиси кўрсаткич бармоқ учининг териси бўлиб, шифокорлар инсон пулси (набз)ни шу бармоқ билан аниқлайдилар. инсон мизожининг кўринишлари неча хил. инсон …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "унсурлар"

илмий (назарий) қисми ўз навбатида 3 асосий нарсаларни ўз ичига олади: 2- машғулот унсурлар унсур сўзи нимани англатади? унсур сўзи форс тилидан олинган бўлиб араб тилида арқон ёки рукун деганидир. арқон ёки рукун сўзи устун, асос, базис маъносини англатади. демак, унсурлар моддий дунёнинг асосини, яъни негизини ташқил қилиб унинг тўрт тури тафовут қилинади. унсурлар (элементлар) - 4 тага бўлинади. ер, сув, олов, ҳаво. улардан енгиллари олов ва ҳаво, оғирлари сув ва ердир. олов. ҳаво.сув.ер. уларни сифатлари: сифат. иссиқ-қуруқ иссиқ-ҳўл совуқ-ҳўл. совуқ-қуруқ. олов - иссиқ-қуруқ сифатига, ҳаво- иссиқ-ҳўл сифатига, сув- совуқ-ҳўл сифатига, ер- совуқ-қуруқ сифатларига эгадир унсурларнинг таъсир қилиш хоссаси 2 га бўлинади. фоила - таъсир қилиш хоссасига эга мунфоила - таъсирни қабул қилиш х...

This file contains 15 pages in DOC format (152.5 KB). To download "унсурлар", click the Telegram button on the left.

Tags: унсурлар DOC 15 pages Free download Telegram