hujayra biologiyasi

PPTX 40 pages 10.5 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 10.5 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

презентация powerpoint tiriklikning molekulyar – genetik va hujayraviy darajalari. prokariot va eukariot hujayralarining tuzilishini o’ziga xos tomonini o‘rganish. hujayra. hujayra membranasining asosiy funksiyalarini tushuntirib berish. plazmoliz va turgor holatlarini bilib olish. hujayra biologiyasi, shuningdek, sitologiya sifatida ham tanilgan, biologiyaning asosiy boʻlimi boʻlib, hujayralarning tuzilishi, funksiyasi va tuzilishini oʻrganadi – hayotning asosiy birliklari. bu organizmlar ichidagi tiriklikning mohiyati va darajalarini oʻrganadigan, hayotning murakkab mexanizmlari haqida chuqur tushuncha beradigan soha. hujayra biologiyasining mohiyati: hujayra biologiyasi barcha tirik organizmlar, eng kichik mikroorganizmlardan tortib, eng yirik sut emizuvchilarigacha, hujayradan iborat ekanligiga asoslanadi. hujayra biologiyasining mohiyatini tushunish, biz bilganimizdek, hayot ushbu mikroskopik mavjudotlar ichida sodir boʻladigan murakkab jarayonlardan kelib chiqishini tushunishdir. hayot darajasi: hujayra biologiyasi doirasida tirik organizmlar turli darajadagi murakkabliklarga boʻlingan boʻlib, ularning har biri oʻziga xos xususiyat va funksiyalarga ega. ushbu darajalarni eng oddiyidan boshlab eng murakkabigacha boʻlgan ierarxik tartib sifatida konsepsiyalash mumkin. molekulyar daraja: hayotning molekulyar tarkibiy qismlariga dnk, rnk, oqsillar, lipidlar, …

2 / 40

i ishlarini oʻrganadi. toʻqimalar darajasi: shunga oʻxshash turdagi hujayralar koʻpincha toʻqimalarni hosil qilish uchun birlashadi. toʻqimalar maʼlum funksiyalarni bajarish uchun birgalikda ishlaydigan hujayralar guruhidir. toʻqimalarga misol qilib mushak to'qimalari, asab to'qimalari va epiteliy to'qimalari kiradi. toʻqimalarning biologiyasini tushunish organizmning turli qismlari oʻziga xos rollarini qanday bajarishini tushunishga yordam beradi. organ darajasi: organlar bir nechta toʻqimalardan iborat va murakkabroq funksiyalarni bajarish uchun birgalikda ishlaydi. masalan, yurak, yurak mushak toʻqimalari, qon tomirlari va boshqa tarkibiy qismlardan tashkil topgan organdir. organ biologiyasini oʻrganish organizmning turli qismlari umumiy salomatlikni saqlash uchun qanday muvofiqlashtirilganligini tushunishga yordam beradi. organ tizimi darajasi: tirik organizmlar organ tizimlariga birlashtirilgan bir nechta organlardan iboraturgor organ tizimlariga misollar yurak-qon tomir tizimi, nafas olish tizimi va ovqat hazm qilish tizimini oʻz ichiga oladi. har bir tizim organizmning umumiy salomatligi va faoliyatini taʼminlashda oʻziga xos rolga ega. prokariotlar eukariotlar genetik maʼlumot dnk halqasimon boʻlib, sitoplazmada joylashgan dnk chiziqli boʻlib, yadroda joylashgan organoidlar yadro …

3 / 40

istemasi (genofor) hujayra membranasiga yopishgan boʻlib, primitiv xromosomaga mos keladi. koʻpayishda genoforning har qaysisi hujayra membranasi bilan birga yangi hujayralarga oʻtadi. mitoz boʻlmaydi, xloroplastlar, endoplazmatik toʻr, mitoxondriyalar, golji apparati, sentriollar uchramaydi. hujayra devori asosi glikopeptid murendan iboraturgor ribosomalari ancha kichik, eukariotlar xromosomalaridan oqsil soni va sedimentatsiya koeffitsiyenti bilan farq qiladi. prokariotlar bir qator oʻziga xos spetsifik fiziologik jarayonlar, mas, havodan molekulyar azotni oʻzlashtirish xususiyatiga ega. ayrim karashlarga binoan, prokariotlar eukariot ajdodlari bilan birga eng qadimgi hayvonlarga kiritiladi. eukariotlar (yunoncha: eu yaxshi, haqiqiy, butun va karion — yadro) — toʻliq shakllangan, haqiqiy yadroga ega boʻlgan hujayrali organizmlar. eukariotlarga suvoʻtlar, yuksak oʻsimliklar, barcha hayvonlar, zamburugʻlar kiradi. eukariotlar dnk si yadrodagi xromosomalarda joylashgan boʻlib, gistonli oqsillar bilan birikkan nukleosomalarni hosil qilishda ishtirok etadi. eukariotlarning hujayralarida membranali organoiddar yaxshi rivojlangan; ayrim organoidlari (mitoxondriyalar va xloroplastlar) da dnk va avtonom oqsil sintezlovchi apparat mavjud.turli-tuman organizmlarning eukariot hujayralari ozining tuzilishi jihatidan murakkabligiva xilma-xillligi bilan ajralib turadi. …

4 / 40

nizmlar esa koʻp hujayralidir (masalan, oʻrtacha odam 100 trillion yoki 1014 hujayradan iboratdir; oʻrtacha hujayra oʻlchami 10 mikrometr, massasi esa 1 nanogramdir). eng katta hujayra tuyaqush tuxumi boʻlib, uzunligi 15 sm, massasi 1.4 kg gacha boʻladi. hujayrani ilk marta robert guk 1665-yilda kashf qilgan. hujayra alohida organizm sifatida hayot kechirishi (bakteriyalar, eng sodda hayvonlar, ayrim suvoʻtlar va zamburugʻlar) yoki koʻp hujayrali organizmlar toʻqimalari tarkibiga kirishi mumkin. genetik apparat eukariotlarda sitoplazma membrana bilan ajralgan yadroda; prokariotlar esa nukleotidda joylashadi. jinsiy hujayra meyoz natijasida hosil boʻladi. hujayraning xilma-xil funksiyasini ixtisoslashgan ichki strukturalar — organoidlar bajaradi. hujayraning universal organoidlari: yadroda — xromosomalar, sitoplazmada — ribosomalar, mitoxondriyalar, endoplazmatik toʻr, golji kompleksi, lizosomalar. hujayraning xususiy organoidlari : kiprikchalar, xivchinlar va hokazo. ayrim manbalarda hujayra membranasi ham organoidlar qatoriga kiritiladi. koʻpchilik hujayrada boʻladigan membrana strukturalari — mikronaychalar, mikrofibrillalar hujayra shaklining; hujayra kiritmalari hujayra tarkibining doimiyligini taʼminlash vazifasini bajaradi. plazmatik membrana shunchaki hujayraning chegaralarini belgilabgina qolmay, balki …

5 / 40

lipidlarni oʻzgartiradigan va hujayralar bir-birini tanib olishiga yordam beradigan uglevodlar (shakar va shakar zanjirlari) kerak boʻladi. • fosfolipid glitserin va unga bogʻlangan ikkita yogʻ kislota dumlari hamda fosfat guruhli boshdan iborat lipid hisoblanadi. biologik membrana ikkita fosfolipid qavatidan iborat boʻlib, fosfolipid dumchalari ichkariga qaragan boʻladi va bunday tuzilish fosfolipid qoʻshqavati deb ataladi. • xolesterin 4 ta oʻzaro birlashgan uglerod halqalarini oʻzida tutgan lipid boʻlib, membrana ichki yuzasida fosfolipidlar bilan birga uchraydi. • membrana oqsillari plazmatik membranaga botib kirishi, butun plazmatik membranani kesib oʻtishi yoki shunchaki plazmatik membrananing ichki yoki tashqi yuzasiga yopishgan boʻlishi mumkin. • uglevod guruhi plazmatik membrananing faqat tashqi yuzasida joylashadi va oqsillarga yopishib, glikoproteinlarni yoki lipidlarga yopishib, glikolipidlarni hosil qiladi. plazmatik membranadagi oqsillar, lipidlar va uglevodlarning nisbati turli xil hujayralarda turlicha boʻladi. biroq odatiy inson hujayrasi uchun tarkibiy massaning 50% ga yaqinini oqsillar, 40% ga yaqinini lipidlar (barcha turdagi), qolgan 10% ga yaqinini uglevodlar tashkil etadi. fosfolipidlar:fosfolipid …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayra biologiyasi"

презентация powerpoint tiriklikning molekulyar – genetik va hujayraviy darajalari. prokariot va eukariot hujayralarining tuzilishini o’ziga xos tomonini o‘rganish. hujayra. hujayra membranasining asosiy funksiyalarini tushuntirib berish. plazmoliz va turgor holatlarini bilib olish. hujayra biologiyasi, shuningdek, sitologiya sifatida ham tanilgan, biologiyaning asosiy boʻlimi boʻlib, hujayralarning tuzilishi, funksiyasi va tuzilishini oʻrganadi – hayotning asosiy birliklari. bu organizmlar ichidagi tiriklikning mohiyati va darajalarini oʻrganadigan, hayotning murakkab mexanizmlari haqida chuqur tushuncha beradigan soha. hujayra biologiyasining mohiyati: hujayra biologiyasi barcha tirik organizmlar, eng kichik mikroorganizmlardan tortib, eng yirik sut emizuvchilarigacha, hujayradan iborat e...

This file contains 40 pages in PPTX format (10.5 MB). To download "hujayra biologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayra biologiyasi PPTX 40 pages Free download Telegram