o'lkashunoslik va paleontropologiya

PPTX 28 pages 346.5 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 346.5 KB

File type PPTX

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

презентация powerpoint 6-mavzu: paleontropologik va etnografik ma’lumotlarning o’lka tarixini o’rganishdagi ahamiyati reja: o’lkashunoslikni o’rganishda paleontropologik ma’lumotlarning o’rni. antropologiya va etnologiya fanining tadqiqot obe’ktlari. o’zbekistonning qadimgi odam tarqalgan hudud ekanligi (teshiktosh, samarqand topilmalari). o’zbekiston hududida zamonaviy odamlarning paydo bo’lishi va voha bo’ylab tarqalishi. qadimda o’lkamizda mavjud bo’lgan irqlar, mongoloid irqining o’lkamizga kirib kelishi. o’lkamiz qadimgi aholisining antropologik shakllari va tipi. antik davri migratsiyalari va etnik jatumanlari. o’rta asrlarda turkiy tilli xalqlarning kirib kelishi masalalari va uning bosqichlari. buxoro, xiva va qo’qon xonliklarining etnik tarkibi. o’lkamiz etnografiyasining o’rganilishi. dastlabki etnografik ma’lumotlar. qadimgi va o’rta asrlarda yaratilgan manbalarda etnografik ma’lumotlar. rossiya va yevropa tadqiqodchilari tomonidan o’lkamiz etnografiyasining o’rganilishi. qadimgi diniy tasavvurlar, urf-odat va irimlar. o’lkashunoslikni o’rganishda paleontropologik ma’lumotlarning o’rni. antropologiya va etnologiya fanining tadqiqot obyektlari. odamning kelib chiqishi va rivojlanishi masalasi bilan antropologiya fani shug`ullanadi. antropologiya uch asosiy bo`limga bo`lib o`rganiladi: 1) morfologiya; 2) antropogeniya yoki antropogenez; 3) irqshunoslik yoki etnik antropologiya. morfologiya …

2 / 28

i” asarida antropogenez jarayoni haqida fikr yuritadi. 1871 yilda “odamning paydo bo`lishi va jinsiy tanlanish” asarida esa yanada aniq dalillar bilan vaqt, davrlar o`tishi bilan bosqichma-bosqich odam bugungi ko`rinishga kelganligini ta`kidlaydi. uning fikriga ko`ra, afrika ilk odamzod paydo bo`lgan hudud hisoblanadi. umuman olganda ch.darvin ilgari surgan g`oya bugungi kunda ham o`z ahamiyatini yo`qotgani yo`q. antropologik topilmalar xix asrning 40-yillaridan topila boshlangan. 1848 yilda ispaniyaning gibraltar qoyasidan ishchilar odam bosh chanog`ini topib oladilar. biroq bu topilma haqidagi ilk ma`lumot 1864 yilga kelibgina g.besk tomonidan matbuotda e`lon qilinadi. 1856 yilda germaniyaning dyusseldorf hududiga yaqin neander vodiysidagi (neandertal) g`ordan gibraltardan topilgan suyakka o`xshash bosh chanog`i topiladi va tezda butun jahonga ma`lum bo`ladi. uni paleontolog fulrod o`rganadi. 1868 yilda fransiyaning kro-manon g`oridan so`nggi paleolitga mansub odam suyagi qoldiqlari topiladi (yevropoid irqiga mansub xususiyatlar mavjud). golland vrachi va anatomi ernest dyubua 1890-1892 yillarda yava orolida antropoid va neandertallar oralig`ida mavjud bo`lgan odam turiga mansub suyak …

3 / 28

diqlari topiladi. bu manzilgoh kanadalik olim d.blek tomonidan o`rganilgan. 25-30 m qalinlikdagi madaniy qatlamga ega yodgorlikda arxantroplar bo`lib, ular pitekantroplarga nisbatan ancha rivojlangan, bir necha mingyillar davomida shu yerda yashashgan va buni ular yasagan ov va mehnat qurollari, ulardagi o`zgaruvchanlik hamda bir necha o`n metrlik kul qatlami ham buni tasdiqlaydi (mongoloid irqiga xos xususiyatlar mavjud). xix asr oxirida nemis olimlari (l. frobenius, f. grebner va boshqalar) va keyinchalik amerikalik antropologlar (k. uissler, a. kryober) dunyo mintaqalarini madaniy rivojlanish «madaniy mintaqalar», tumanlarga bo`lishni ishlab chiqqanlar. sobiq sovet ittifoqi etnografiyasida ushbu ilmiy an`ana «xo`jalik madaniy tiplari» «tarixiy-madaniy viloyatlar» kategoriyalarida o`z aksini topgan. bu borada mashhur rus etnograflari v.g. bogoraz, s.p. tolstov, m.g. levin, n.n. cheboksarov ishlarini alohida ta`kidlab o`tish joizdir. to`g`ri bugungi kunda bunday tasniflanish ayrim g`arb olimlari tomоnidan jiddiy tanqid ostiga olinishiga qaramay hali hanuz ilm olamida butkul o`z mavqeini yo`qotgan deb aytib bo`lmaydi. shu bois biz quyida ushbu tasniflashga biroz …

4 / 28

iga aralashib ketib, unga faqat o’z nominigina berganligina asosli dalillar bilan isbotlab berganlar. o’zbekistonning qadimgi odam tarqalgan hudud ekanligi (teshiktosh, samarqand topilmalari). o’zbekiston hududida zamonaviy odamlarning paydo bo’lishi va voha bo’ylab tarqalishi. o’rta osiyoda paleolit davrining o’rganilish tarixi 1938 yildan boshlanadi. bu yilda a.p. okladnikov tomonidan teshiktosh g’ori topiladi va muste davri madaniyati hamda neandertal tipga mansub odam suyaklari topiladi. bu esa o’rta osiyoning boshqa hududlarida ham ilk paleolit davriga oid yodgorliklarini topib o’rganish imkoniyati paydo bo’ldi. ilk paleolit davri yodgorliklarida d.n. lev, b.a. ranov, m.m. gerasimov, r.h. sulаymanov, m.r. qosimov, n.x.toshkanboyev, o’.i. islomovlar tomonidan tadqiqotlar olib bordilar. ilk paleolitda dastlabki odamlar shimoliy afrika, yevropa va osiyo hududlarida yashagan. miloddan avvalgi 600-400 ming yilliklarga kelib, ular markaziy osiyo, kavkazorti hududlariga ham o’rnashadi. ilk paleolit davrida yashagan ibtidoiy odamlar tosh qurollar yasagan va ulardan o’zlarining mehnat faoliyatlarida foydalangan. bu davrning asosiy quroli – cho’qmor bo’lib, u 20 sm uzunlikda va 1 …

5 / 28

qurollarning shakli uni ishlatish xususiyatiga bog’liq bo’lgan. ma’lumki, markaziy osiyo, xususan o’zbekiston hududida eng qadimgi odamlar ilk paleolit davrida taxminan mil. avv. 700-500 ming yillar oldin paydo bo’lgan. o’zbekiston hududida yashagan odamlar janubi-sharqiy va sharqiy osiyoning eng qadimgi odamlari bo’lgan «sinantrop» - «xitoy odamlari» ga yaqin bo’lgan. markaziy osiyo hududlaridan ibtidoiy kishilarning eng qadimgi tosh davri yodgorliklari topilgan. ko’lbuloq, uchtut, bo’riqazigan, tanirqazigan, onarcha, qoratangir, qizqal’a, yangaja, takali, kamar, uchbuloq, qoratog’, havolang va boshqa makonlar arxeologlar tomonidan o’rganilgan. ko’lbuloq makoni toshkent viloyati angren shahri yaqinida qizilolma soyining chap sohilida joylashgan. ko’lbuloq makoni fanga 1963 yildan ma’lum. makon dastlab arxeolog m.r. qosimov tomonidan o’rganila boshlangan. ko’lbuloq 41 qatlamli yodgorlik bo’lib, uning yuqori qatlamlari so’nggi tosh va mustye davrlariga oid, quyi qatlamlari ashel’ davriga mansubdir. makondan ko’plab chaqmoqtoshlar, kvarts, slaneslardan yasalgan qurollar topilgan. nukleuslar, parrakchalar, qo’l chopqilari, sodda tosh kirgichlari ham topilgan bo’lib, ular ishlanish texnikasi jihatidan o’ziga xos xususiyatlarga egadir. ko’lbuloq makonida …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'lkashunoslik va paleontropologiya"

презентация powerpoint 6-mavzu: paleontropologik va etnografik ma’lumotlarning o’lka tarixini o’rganishdagi ahamiyati reja: o’lkashunoslikni o’rganishda paleontropologik ma’lumotlarning o’rni. antropologiya va etnologiya fanining tadqiqot obe’ktlari. o’zbekistonning qadimgi odam tarqalgan hudud ekanligi (teshiktosh, samarqand topilmalari). o’zbekiston hududida zamonaviy odamlarning paydo bo’lishi va voha bo’ylab tarqalishi. qadimda o’lkamizda mavjud bo’lgan irqlar, mongoloid irqining o’lkamizga kirib kelishi. o’lkamiz qadimgi aholisining antropologik shakllari va tipi. antik davri migratsiyalari va etnik jatumanlari. o’rta asrlarda turkiy tilli xalqlarning kirib kelishi masalalari va uning bosqichlari. buxoro, xiva va qo’qon xonliklarining etnik tarkibi. o’lkamiz etnografiyasining o’rganil...

This file contains 28 pages in PPTX format (346.5 KB). To download "o'lkashunoslik va paleontropologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: o'lkashunoslik va paleontropolo… PPTX 28 pages Free download Telegram