tovar-pul munosabatlari o‘rta asrlarda

PPTX 34 sahifa 21,8 MB Bepul yuklash

34 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 21,8 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 34

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 34

numismatica o‘rta asrlarda o’zbekiston hududida tovar-pul munosabatlari reja: 01 02 03 ilk o’rta asrlada vujudga kelga ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy o’zgarishlarni tanga pullarga ta‘siri. sosoniylar, vizantiya va xitoy tangalarining mahalliy tangalar ikonogrfiyasiga ta‘siri. turk xoqonligi, mahalliy hokimliklar ava arab xalifaligi tangga pullari tangalarga qarab fikr yuritadigan bo'lsak, pul savdosi so’g'dga nisbatan baqtriyada, xorazm va chochda hiyla past darajada rivojlanganligini aniqlash mumkin. farg'onadagi savdo muomalasida umuman tanga ishlatilmagan, shunga ko'ra bu o'lka aholisi umuman o'z tangasiga ega bo'lmagan deyish mumkin. bu esa farg'ona oblast ekonomikasining rivojlanishi juda ham sust bo'lganligidan dalolat beradi. o'zbekiston territoriyasida mahalliy tangalar bilan bir qatorda chet ellardan keltirilgan tangalar ham uchraydiki, bu o'zbekiston oblastlarining o'z davrida xalqaro savdo bilan keng shug'ullanganligini ko'rsatadi. kirish yangi eraning iii asrida sosoniylar sulolasi eronda o'z hukmronligini o'rnatdi. sosoniylarning zarb etgan kumush tangalari o'rta osiyo territoriyasiga ko'plab tarqaldi. ayniqsa, bahrom (420—438 yil-lar), perozning (459—484 yillar) chiqargan pullari ko'p uchraydi. sosoniylarning qadimiy manbalarda xionitlar, …

2 / 34

ahri) iii—v asrlarda bir tomonda — podshoning bosh qismi, ikkkinchi tomonda podshoning sher bilan kurashini aks ettirgan mis tangalar zarb qilingan. buxoro da o'rta osiyoga ko'plab kirib kelgan sosoniylar kumush tangasi ta'sirli rol o'ynagan. buxoroda v asrga kelib buxorxudotlar dirhami deb atalgan tanga zarb etila boshlangan. tanganing bir o'zbekiston territoriyasidan topilgan tangalar tomonida hukmdorning kallasi ikkinchi tomonida koxinlar bilan mehrob olovi tasvirlangan. iv—v asrlargacha sug'dda yoychi tasvirlangan mayda kumush tangalar chiqarilgan. yaqinda qadimiy samarqand (afrosiyob) territoriyasida ana shunday tangalar xazinasi (1350 donadan ortiq) topildi. vii asrning ikkinchi choragidan e'tiboran samarqand podshohlari to'rt burchak shaklidagi teshikka ega bo'lgan, sug'd yozuvi bitilgan mis tangalarini zarb qilganlar. xuddi shunday tangalar samarqand yaqinidagi ayrim kichik hokimlar tomonidan ham zarb qilingan. mazkur tangalarda kichik hokimlar o'z unvon va ismla-rini, shuningdek tanga zarb etilgan" joyni ko'rsatib o'tganlar. masalan, panch (ya'ni panjikent) yoki semiton va h. k. shu narsa diqqatga sazovorki, samarqand hukmdorlarining zarb qildirgan mis tangalari …

3 / 34

rda, ya'ni vi—vii asrlarda chochda bir necha xilda ko'plab tangalar. zarb qilingan. ularda sug'd yozuvlari, tamg'alari, podshoning boshi yoki rafiqasining rasmi ifodalanar edi. tanga pullar xilining ko'pligi chochda pul savdosining juda ham rivojlanganligini ko'rsatadi. yaqinda samarqand muzey kolleksiyasidan v—vi asrlarga oid farg'onannng tangasini topishga muvaffaq bo'lindi. qadimiy farg'ona yozuvi bo'lgan bu yodgorlik o'sha davr xalqlarining tilini o'rganishda yakkayu- yagona yodgorlik hisoblanadi. keyinchalik vii—viii asrlarda farg'onada to'rt burchak shaklidagi teshikka ega bo'lgan, sug'd yozuvi tushirilgan tangalar chiqarildi. arxeologlarining olib borgan qazuv ishlari vii—viii asrlarda o'rta osiyo xalqlari yuksak madaniyatga ega bo'lganligini ko'rsatadi. o'sha davrlarda zarb qilingan tangalar esa mazkur madaniyatni yana to'ldiradi hamda ekonomikani birinchi navbatda tavar pul munosabatlarini barq urib gullaganligidai dalolat beradi. vizantiya tangalarining o'rta osiyoga kirib kelishi haqida dastlabki umumiy ma'lumotlarni m.ye.masson 1951 yilda bergan. u vizantiya tangalarining o'rta osiyoga kirib kelishini 4-bosqichini ko'rsatgan. 395 y- vi asr o'rtalari. vi asr o'rtalari – viii asr boshlari. xi asr …

4 / 34

atgina bronza va kumush tangalar turli qiymatlarda chiqarilgan. tilla tangalar asosan vi – vii asrlarda o'rta osiyoga kirib kelgan. lubo – lesnichenko bir qator xitoy yozma manbalari orqali sharqiy turkiston va g'arbiy xitoyda vizantiya tangalari savdo muomalasida bo'lganligini asoslab bergan, ular bu erda bo'lmagan oltin va kumush tangalarning o'rni bosgan. feodor (408 - 450) va yustinian ii (565 - 578) solidlari ko'plab topilgan, xuddi shu davrga oid sosoniy dinorlari topilmagan. vi – vii asrlarda o'rta osiyoga vizantiya tangalarining ko'plab kirib kelishi bilan sosoniy dinorlari faqat yirik oldi – sotdi ishlarida muomala vositasi vazifasini bajargan. bu yerda vizantiya tangalariga taqlidan mahalliy ikonografik tangalar paydo bo'lgan. m.y. masson turk – sug'd tangalari orasida qo'sh byustli tangalar mavjud bo'lganligini aniqladi. qo'sh byustli tangalar yustin ii (565 - 578) davrida dastlab paydo bo'lgan, mis tanganing aversida yustin ii va qirolicha sofiya tasvirlangan. vii – viii asrning birinchi yarmida so'g'd va choch tangalarida xristian ramzlari …

5 / 34

oyga qarab. buyuk ipak yo'lining asosiy trassasi xitoydan o'rta osiyo, eron, sharqiy o'rta er dengizi va vizantiya orqali (v-viasr) sosoniylar, xisrav i. shimoliy - g'arb – «kavkaz ipak yo'li.samarqand – kaspiy dengizi, suxumi - qora dengiz, konstantinopol. o’rta 0siyo ilk pul paydо bo’lgan jоylar sirasiga qirmaydi: buning asоsiy sababi – ijtimоiy-iqtisоdiy rivоjlanishning sustligidir. bu еrda tanga paydо bo’lgunga qadar talay asrlar mоbaynida ayirbоshliq, savdоning turli-tuman, hattо qimmat-bahо buyum shaqllari huqmrоn edi. ammо o’rta оsiyo хalqlari o’z tеrritоriyasida milоddan avvalgi birinchi ming yilliqning so’nggi uch yuz yilligida paydо bo’lgan ma’dan pul haqida tasavvurga ega bo’lmagan dеyish mutlaqо nоto’g’ri. milоddan avvalgi vi-iv asrlarda o’rta оsiyo qadimgi fоrs aхamоniylar davlati tarqibida bo’lgan. bu davlatda esa milоddan avvalgi vi asrniig ikkinchi yarmidan bоshlab tо iv asrning 30-yillarigacha оltin (darik) hamda qumush (sikl) tangalar zarb etilardi. ma’lumqi, ahamоniylar qo’shinlarining asоsiy qismini o’rta оsiyoliqlar tashqil qilishgan: so’g’d, baqtriya, хоrazm va saq asqarlari fоrs pоdshоlarining grеtsiyaga qilgan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 34 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tovar-pul munosabatlari o‘rta asrlarda" haqida

numismatica o‘rta asrlarda o’zbekiston hududida tovar-pul munosabatlari reja: 01 02 03 ilk o’rta asrlada vujudga kelga ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy o’zgarishlarni tanga pullarga ta‘siri. sosoniylar, vizantiya va xitoy tangalarining mahalliy tangalar ikonogrfiyasiga ta‘siri. turk xoqonligi, mahalliy hokimliklar ava arab xalifaligi tangga pullari tangalarga qarab fikr yuritadigan bo'lsak, pul savdosi so’g'dga nisbatan baqtriyada, xorazm va chochda hiyla past darajada rivojlanganligini aniqlash mumkin. farg'onadagi savdo muomalasida umuman tanga ishlatilmagan, shunga ko'ra bu o'lka aholisi umuman o'z tangasiga ega bo'lmagan deyish mumkin. bu esa farg'ona oblast ekonomikasining rivojlanishi juda ham sust bo'lganligidan dalolat beradi. o'zbekiston territoriyasida mahalliy tangalar bilan bir qa...

Bu fayl PPTX formatida 34 sahifadan iborat (21,8 MB). "tovar-pul munosabatlari o‘rta asrlarda"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tovar-pul munosabatlari o‘rta a… PPTX 34 sahifa Bepul yuklash Telegram