nanotexnologiyani o‘rganish

DOCX 5 стр. 19,0 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 19,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1-bob. nanotexnologiyaning asosry tusunchalari. nanokimyoning mustaqil fan sifatida rtvojlanishi, vazifasi va 0 ‘rganish obyektlari 1.1. nanokimyoning rivojlanishi va qo‘lianilish bosqichlari. xx va xxi asrlarda kimyo va fizika fanlaming o'zaro bog'ianishi natjasida “nanofan” deb ataluvchi yangi fan vujudga keldi. fan nomidagi ≪nano≫ degan old qo'shimcha ≪nanos≫ deganyunon so‘zidan (lining taijimasi—≪mitti≫, ≪karlik≫, hattoki ≪kichkina chol≫) olingan bo'lib, biror birlikning milliarddan bir qismi degan ma’noni anglatadi: nanotexnologiya sohasi bugungi kunda butun dunyoda xxi asr texnologiyalarini rivojlantirishning asosiy mavzusi sifatida qaralmoqda. iqtisodiyotning turli sohalarida ulami har tomonlama qo'llash imkoniyadari eng kutilmagan texnologik yutuqlami amalga oshirishga, xom ashyo va energiya sarfini tejashga, havo chiqindilarini kamaytirishga va shu bilan jamiyatning barqaror rivojlanishiga hissa qo'shishga imkon beradi. nanotexnologiya moddaning turli xil tuzilmalari bilan shug'ullanadi, ulaming xarakterli kattaligi milliardlab nanometmi tashkil qiladi. ingilizcha ma’noga ega bo'lgan «nanotechnology» so'zini birinchi bo‘lib yapon olimi, professor norio taniguchi 1974-yilda taklif etgan. u bu atamani o‘sha yili tokioda bo'lib o‘tgan xalqaro konferensiyada …

2 / 5

gan texnologiya. • bitta-bitta atom va molekulalar bilan ish ko’radigan (manipulyatsiya qiladigan) texnologiya. • boshqa javoblar. albatta, inson nanotexnologiyalar asridan ancha avval ham nanodunyoga tegishli obyekt va jarayonlardan (ulaming ma’nosini tushunmasdan) keng foydalangan. masalan: o'zaro biokimyoviy reaksiyaga kirishish butun biosferaning, shu jumladan, inson hayotining asosidir; vino, pivo, pishloq va nonga o'xshash mahsulotlarni tayyorlashda bijg‘ish jarayoni nano o’lchamli biokatalizatorlar-fermentlar ishtirokida yuz beradi; fotoplyonkada fotosuratni hosil qilish uchun kumush nanozarrachalarda yuz beradigan fotokimyoviy reaksiyadan foydalaniladi, va h.k. lekin o'sha paytlarda bu nanojarayonlarning fizik kimyoviy asoslari ma’lum bo'lmagan, shuning uchun ulardan keng miqyosda maqsadli ravishda foydalanishning va rivojlantirishning imkoni bo'lmagan. ma’lumki, atomlaming strukturasi va xossalari ulaming yadrosidagi nuklonlar soniga bog'liq va kvant mexanika qonunlari asosida boshqarilib turiladi. insonning xohishi bilan atomlar strukturasi o'zgarmaydi-ularni moddaning eng kichik porsiyasi deb atash mumkin. lekin bir nechta atom yoki molekuladan tuzilgan klaster (yoki birqancha molekulalardan iborat assotsiat) xossasi undagi molekulalarning soniga bog'liq va bu sonni inson o'z …

3 / 5

yamr, atom kuchlanishli mikroskopiya, kompyuter modellashtmsh, foton-konrelyatsiyalash spektroskopiya va boshqalar). nanokimyo - nanotexnologiyalar sohasini rivojlantirishdagi nanofanlardan biridir. nanokimyo nanofanning bir yo‘nalishi hisoblanadi. kimyogarlar har doim atomlar va molekulalar-ulkan kimyoviy poydevorning asosiy asoslari sifatida muhimligini yaxshi tushunib yetishgan. shu bilan birga, elektron mikroskopiya, yuqori darajada selektiv mass-spektroskopiyasi kabi yangi tadqiqot usullarining ishlab chiqilishi, namunalarni tayyorlashning maxsus usullari bilan birgalikda kichik-o'nlab va yuzlab atomlarni o‘z ichiga olgan zarralar haqida ma’lumot olishga imkon berdi. ma’lum bo'lishicha, bunday nanozarrachalar ko'pincha o'ta yuqori faollikka ega va ular bilan keng harorat oralig'ida, makroskopik o'lchamdagi obyektlarga mos kelmaydigan reaktsiyalarni amalga oshirish mumkin. nanokimyo fanining tadqiqot obyektlari kolloid kimyo tadqiqot obyektlariga o'xshash, lekin uning kolloid kimyodan farqli jihati, ular gaz, suyuqlik, va qattiq fazalardagi nanozarrachalarning xossalari va reaksion qobiliyatini makro o'lchamlar bilan emas, balki atom va molekulalar soni orqali nanoo'lchamlarda xarakterlanadi. shu sababli hozirgi paytda nanokimyoga taalluqli zarrachalaming o'lchami 100 nm dan katta bo'lmasligini taqozo etadi, ya’ni 100 …

4 / 5

bo'lmagan, lekin juda yuqori faollikka ega sirt zarrachalar shakllanadi, va uning faolligini bir atom qo‘shish yoki bir atomga kamaytirish orqali juda sezilarli darajada o'zgartirish mumkm. nanokimyo — unikal xossalarga ega turli kimyoviy element va moddalarning nanozarrachalarini (1-100 nm gacha va undan katta) sintez etish, ulaming tuzilishi, strukturasi va kimyoviy qobiliyatini o'rganish va tegishli qonun va qonuniyatlarini o'rnatish bilan shug'ullanadi. nanokimyoning vazifasi zarrachalar kattaligi va ulardagi atomlar soni, zarrachalarning unikal xossalarini va ularning reaksiyaga kirishish qobiliyatiga ta’sir etuvchi omillarni o'rganish, bu ta’sirlarning о’ziga xosligini aniqlashdan iborat. bunday nanozarrachalar o‘ta yuqori faollikka ega va ular bilan keng harorat oralig'ida, makroskopik о’lchamdagi obyektlarga mos kelmaydigan reaksiyalarni amalga oshirish mumkin. nanokimyoda о’rnatilgan qonun va qonuniyatlar nanotexnologiyanmg ilmiy asoslarini tashkil etadi. nanokimyoda o'rganiladigan sistemalarga "nanosistemalar", ular asosida olinadigan materiallarga nanokompozitlar, nanokristallar, nanofazalar deb ataladi. nanokimyoning o‘rganish obyektlari nanoatomlar, nano nuqtalar, klasterlar, nanozarrachalar, nanonaychalar, nanoiplar, nanosimlar, nanokompozitlar, nanokristallar, nanofazalar hisoblanadi. nanozarrachalar - bu atom va molekulalarning …

5 / 5

anokimyoni rivojlamshida yangi, o'ta muhim texnologiyalami qo'lga kiritish uchun muhim qadam bo'ldi .

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "nanotexnologiyani o‘rganish"

1-bob. nanotexnologiyaning asosry tusunchalari. nanokimyoning mustaqil fan sifatida rtvojlanishi, vazifasi va 0 ‘rganish obyektlari 1.1. nanokimyoning rivojlanishi va qo‘lianilish bosqichlari. xx va xxi asrlarda kimyo va fizika fanlaming o'zaro bog'ianishi natjasida “nanofan” deb ataluvchi yangi fan vujudga keldi. fan nomidagi ≪nano≫ degan old qo'shimcha ≪nanos≫ deganyunon so‘zidan (lining taijimasi—≪mitti≫, ≪karlik≫, hattoki ≪kichkina chol≫) olingan bo'lib, biror birlikning milliarddan bir qismi degan ma’noni anglatadi: nanotexnologiya sohasi bugungi kunda butun dunyoda xxi asr texnologiyalarini rivojlantirishning asosiy mavzusi sifatida qaralmoqda. iqtisodiyotning turli sohalarida ulami har tomonlama qo'llash imkoniyadari eng kutilmagan texnologik yutuqlami amalga oshirishga, xom ashyo v...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (19,0 КБ). Чтобы скачать "nanotexnologiyani o‘rganish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: nanotexnologiyani o‘rganish DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram