o’zbek til va adabiyoti ta’limi

PPTX 15 стр. 743,9 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 743,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

слайд 1 termiz agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlanish instituti meva sabzavotchilik fakulteti qishloq xo`jaligi mahsulotlarini yetishtirish va qayta ishlash yo’nalishi 126-guruh talabasi to`rayeva zuxraning o`zbek tili sohada qo`llanilishi fanidan tayyorlagan taqdimoti o’zbek tili shevalari reja: milliy til va adabiy til. adabiy tilning belgilari. o’zbek tili – davlat tili. o’zbek tili va shevalari. milliy til umumiy hudud, iqtisod va ma’naviy boylik bilan birga millatni tashkil etuchi ijtimoiy-tarixiy kategoriya. milliy til tushunchasi tilning yashash shakliga aloqadordir. har bir millat o’z tiliga ega. ba’zi bir millatlar esa bir necha bir necha tilga ega bo’lishi mumkin: belgiyaliklar- fransuz va vallon tillarida; shveysariyaliklar- nemis, fransuz, retoroman va italyan tillarida so’zlashadi. aksincha, bir necha millatlar yagona milliy tilda so’zlashadi. ular : aqsh, angliya, avsraliya va boshqa ingliz tilda so’zlahuvchi milllatlar. milliy til o’z tarkibiga sheva, so’zlashuv nutqi, jargonlar, vulgarizm, varvarizm kabi guruh so’zlarni qamrab oladi ona tili bu- millatning ruhidir. o’z tilini yo’qotgan har qanday millat o’zligidan …

2 / 15

shlov berilgan, doim silliqlashtirilib, mukammallashtirilib boriladigan shaklidir. adabiy til shu tilda gapiruvchilarning barchasi uchun tushunarli bo’lish zararurati sababli yaratilgan. milliy o’zbek tilida shevalarning ko’pligi adabiy tilga bo’lgan ehtiyojni yuzaga keltirgan. rasmiy hujjatlar, badiiy va ilmiy adabiyot, vaqtli matbuot adabiy tilda yaratiladi, ommaviy axborot vositalari adabiy tilda ish ko’radi. adabiy til va milliy til o’rtasida ham farq bor. milliy til shu tilning egasi bo’lgan xalq millat bo’lib shakllanganda yuzaga keladi. milliy til adabiy til vazifasini o’taydi, lekin har qanday adabiy til milliy til bo’la olmaydi. adabiy tilning muhim belgilari: me’yoriylik- til vositalarini qo’llash tizimidir. til me’yori til tizimining barcha sathini qamrab oladi. shunga ko’ra, leksik me’yor, to’g’ri talaffuz me’yori, to’g’ri yozish me’yori, grammatik me’yor kabilar farqlanadi. umummajburiylik- jamiyatning barcha a’zosi tomonidan adabiy til qo’llanishining majburiyligi. adabiy til me’yorlariga hammaning barobar rioya qilinishi umummajburiylikdir. kodifikatsiya- til me’yorlarining ilmiy tasnifi bo’lib, amalga oshirilgan ish, lug’at, qo’llanma va darsliklarda qayd qilinadi. og’zaki va yozma …

3 / 15

isher navoiy nomidagi til va adabiyot instituti tomonidan tayyorlangan “o’zbek tilining izohli lug’ati” tilimizning izchil rivojlanayotganligidan dalolat beradi. mustaqilligimizning 17 yilligi bayrami arafasida nashr etish ishlari yakunlangan 5 jildli mazkur izohli lug’at o’zbek adabiy tilida iste’molda bo’lgan 80 mingdan ortiq so’z, so’z birikmasi, fan va texnika,, san’at va madaniyat sohalariga oid terminlarni, tarixiy va eskirgan atamalarni o’z ichiga olgan. “davlat tili haqida”gi qonun 1-modda: o’zbekiston respulikasining davlat tili o’zbek tilidir. 2-modda: o’zbek tiliga davlat tili maqomining berilishi respublika hududida yashovchi millat va elatlarning o’z ona tilini qo’llashdan iborat konstitutsiyaviy huquqlariga monelik qilmaydi. qarluq lahjasi asosan markaziy shahar shevalari birligidan tashkil topgan bo’lib, adabiy tildan quyidagicha farqlanuvchi belgilarga ega: fonetik jihatdan: so’z oxiridagi k undoshi y tarzida talaffuz qilinadi: terak-teray, bilak-bilay adabiy tildagi a unlisi o tarzida talaffuz qilinadi: aka-oka leksik jihatdan: qalampir-garmdori, narvon-shoti, hovli-eshik morfologik jihtdan: hozirgi zamon davom fe’li –yap o’rnida –vot,-ut qo’shimchalari qo’llaniladi qaratqich kelishigi –ning o’rnida tushum …

4 / 15

hlatiladi. tushhum kelishigi –ni o’rnida –di/-ti ishlatiladi. o’g’uz lahjasi janubiy xorazm shevalari birligidan tashkil topgan bo’lib, adabiy tildan quyidagicha farqlanadi: fonetik jihatdan: so’z boshidagi t tovushi d, k tovushi g shaklida talaffuz qilinadi: til-dil unlilar qisqa va choziq talaffuz etilganda: at- hayvon, a:d- nom leksik jihatdan: norvon- zangi, do’ppi-tahiya, ustara-pakki morfologik jihatdan: qaratqich kelishigi –ning –ing, jjo’nalish kelishigi –ga –a shaklida image3.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 15

o’zbek til va adabiyoti ta’limi - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’zbek til va adabiyoti ta’limi"

слайд 1 termiz agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlanish instituti meva sabzavotchilik fakulteti qishloq xo`jaligi mahsulotlarini yetishtirish va qayta ishlash yo’nalishi 126-guruh talabasi to`rayeva zuxraning o`zbek tili sohada qo`llanilishi fanidan tayyorlagan taqdimoti o’zbek tili shevalari reja: milliy til va adabiy til. adabiy tilning belgilari. o’zbek tili – davlat tili. o’zbek tili va shevalari. milliy til umumiy hudud, iqtisod va ma’naviy boylik bilan birga millatni tashkil etuchi ijtimoiy-tarixiy kategoriya. milliy til tushunchasi tilning yashash shakliga aloqadordir. har bir millat o’z tiliga ega. ba’zi bir millatlar esa bir necha bir necha tilga ega bo’lishi mumkin: belgiyaliklar- fransuz va vallon tillarida; shveysariyaliklar- nemis, fransuz, retoroman va italyan tillarida ...

Этот файл содержит 15 стр. в формате PPTX (743,9 КБ). Чтобы скачать "o’zbek til va adabiyoti ta’limi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’zbek til va adabiyoti ta’limi PPTX 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram