tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. tuproq paydo bo'lish jarayonining umumiy sxemasi va tuproq profilining shakillanishi

PPTX 37 стр. 1,2 МБ Бесплатная загрузка

37 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,2 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 37

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 37

mavzu. tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. reja 1-mavzu. tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. tuproq paydo bo’lish jarayonining umumiy sxemasi va tuproq profilining shakillanishi reja 1. tuproqshunoslik fanning maqsadi va vazifalari. 2.tuproq haqida tushuncha va uning axamiyati. 3.tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi tayanch iboralar: biosfera, tuproq, tog’ jinsi, minerallar, birlamchi minerallar, ikkilamchi minerallar, magmatik, metomorfok, chukindi, iqlim, rel’ef, tuproq yoshi, geografik tarqalish, kelib chiqishi, tarqalishi, unumdorlik, tuproqning agrokimyoviv tavsifi, melioratsiya, qattiq faza, suyuq va gaz faza, tirik organizmlar maruzachi: q.x.f.f.doktori o.sh.boynazarov foydalaniladigan asosiy darsliklar va o’quv qo’llanmalar ro’yxati. asosiy adabiyotlar: 1. boboxo’jayev i., uzoqov p. “tuproqshunoslik”. “mehnat” t 1995. 2. qo’ziyev r.q. «genetik tuproqshunoslik muammolari», т.1996 3. o’zbekiston respublikasi “yer kadastiri” т. 1998 4. o’zbekiston respublikasi davlat yer kadastiri to’g’risidagi qonun т 1998 5.musayev b.s. “agrokimyo” т.: «sharq» matbaa aksiyadorlik komponiyasi, 2001. 6. sattorov j.s. ”agrokimyo” ”cho’lpon”, т., 2011 7. “агрохимия” (п/р проф. б.а.ягодина) м.: во «агропромиздат», 1989. 8. в.г.минеев “агрохимия” издательтво московского университета …

2 / 37

тупроқлари” т-2008 8. и. турапов, х. номозов тупроқ бонитировкаси т-2010 9. эргашев а.э, эргашев т.а экология биосфера ва табиатни муҳофаза қилиш-т. 2005 10.белоусов м.а. «физиологические основны корневого питания хлопчатника», - т.: «фан», 1975. 11. зокиров т.с.- «пахта даласи экологияси».-т.: «меҳнат», 1988. 12. мусаев б.с. - «тажриба ишлари услубиёти» (ўқув қўлланма). -т.: «университет», 1995. 13. методы агрохимических исследований почв и растений. -т.: союзнихи, 1997. 14.мусаев б.с., акбаров н.а.- «ўзбекистон тупроқларининг агрокимёвий тавсифи (ўқув қўлланма)».- т.: «университет», 1996 15. саттаров д.с., каменир-бичков г.а. и др. «практикум по агрохимии» (учебное пособие).- т.: «меҳнат», 1991 16. xoliqulov sh., uzoqov p., boboxo’jaev i. tuproqshunoslik. toshkent – 2011 yil. 17. бобохўжаев и., узоқов п.- тупроқнинг таркиби, хоссалари ва анализи. т.1990 tuproqshunoslik fanning maqsadi va vazifalari. tuproqshunoslik - tuproq haqidagi fan bo’lib, tabiiy jism va ishlab chiqarish vositasi hisoblangan tuproqning kelib chiqishi, rivojlanishi, tuzilishi, tarkibi va xossalari, unumdorligi hamda geografik tarqalishi qonunlarini, tabiatda, bioqatlamda va jamiyatdagi asosiy …

3 / 37

uning ta’rifi. v.v.dokuchayev birinchi bo’lib tuproqning paydo bo’lish omillari va jarayonlari haqidagi ilmiy nazariyani yaratdi hamda tuproq tushunchasiga quyidagicha ta’rif berdi: "tuproq deganda suv, havo hamda turli tirik va o’lik organizmlar ta’sirida tabiiy ravishda o’zgargan tog’ jinslarining (qaysi xil bo’lishidan qat’iy nazar) "yuza" yoki tashqi gorizontlariga aytiladi“. tuproq haqida tushuncha va uning ta’rifi. tuproqshunoslik asoschilaridan biri n.m.sibirsev o’z ustozi v.v.dokuchayevning tuproq haqidagi g’oyalarini yanada rivojlantirib, tuproq haqidagi tushunchaga o’zining ayrim fikrlarini kiritdi va tuproq paydo bo’lish jarayonlarining mohiyatini ancha chuqurroq ochib berishga harakat qildi. u tuproqning quyidagi ta’rifini beradi: "tabiiy tuproqlar deganda qit’alarning yuza qismi hosilalari yoki tog’ jinslarining shunday tashqi gorizontlariga aytiladiki, undagi umumiy ektodinamik hodisalar, shu qatlamgacha kirib borayotgan organizmlarning ta’siri yoki biosfera tarkibiy qismlaridan yuzaga kelgan jarayonlarning o’zaro birgalikdagi ta’siri tufayli kechadi". tuproq haqida tushuncha va uning ta’rifi. rus olimi p.a.kostichev tuproqning hosil bo’lishida biologik omillar, ayniqsa o’simliklar olami roliga e’tibor beradi va shunga ko’ra tuproqqa quyidagicha …

4 / 37

ioekologik vazifasi - tuproq ekologiya manbai va muhit bo’lib, unda ko’plab organik moddalar to’planadi. akademik v.a.kovdaning hisobicha yer yuzasida (asosan o’rmonlarda) to’planadigan biologik qism miqdori qariyb n·1013 tonnani tashkil etadi. yer osti ildiz qismi hamda hayvonot va mikroorrganizmlar faoliyati bilan bog’liq organik moddalar miqdori bundan kam emas. 2). tuproq qatlamining bioenergetik vazifasi. tuproq qoplamini o’z ichiga oluvchi ekologik sistemada o’simliklar har yili yerda taxminan n·1017 kkal miqdordagi kimyoviy aktiv energiya to’playdi. tuproqning o’zida organik moddalar (detrit, gumus-chirindi) da n·1018 kkal miqdorida energiya to’planadi. har bir tonna gumus 5·106 kkal potensial energiyaga ega. 1 g gumus 4,5-5 kkal kimyoviy energiya saqlaydi. 3) tuproq qoplamining azot oqsil to’plash vazifasi. tuproq -o’simlik tarzidagi ekologik sistema, atmosferadagi molekulyar n ni to’plab, ularni aminokislotlar va oqsillarga aylantirish xususiyatiga ega. yer yuzasi quruqlik qismi tuproqlaridagi azotning biologik fiksasiyalanishi har yili 140 mln.t.ni tashkil etadi. 4) tuproq qoplamining biokimyoviy vazifasi - tuproqda to’planadigan bioyig’ilma turli kimyoviy elementlar …

5 / 37

karbonat angidridning atmosferaga qaytishi va aylanishi kabi jarayonlarida ham katta rol o’ynaydi. tuproq o’ziga xos organik-mineral tarkibga ega. tuproq paydo bo’lishi jarayonida gumus va boshqa murakkab organik birikmalar to’planishi sodir bo’ladi. tuproq qoplami unumdorligi tufayli o’simliklar o’sishi va rivojlanishini ta’minlash ya’ni hosil beraolish qobiliyatiga ega. tuproqning ushbu xossasi insonlarning yashash va ko’p tarmoqli qishloq xo’jaligining vujudga kelishida muhim sharoitlardan biri hisoblanadi. tuproq qoplami va o’simliklar ajralmas birlik - jahon tuproq – ekologik sistemasini tashkil etadi, qaysiki unda o’simlik va tuproq birgalikda yashaydi. bundan million yillar oldin quruqlikda o’simliklar paydo bo’lgan. o’sha paytdayoq, bizning planetamizdagi barcha tirik organizmlar tarixi bilan bog’liq bo’lgan, juda murakkab tarixni bosib o’tgan, tuproq paydo bo’lish jarayoni yuzaga kelgan. tuproq qoplami biosferada yana bir eng muhim vazifani bajaradi. u jaxon okeani singari, - planetamizni tozalovchi (purifikator) muhitdir. ko’pchilik organik va organik – mineral birikmalar parchalanishi tuproqda tugallanadi. tuproq haqidagi dastlabki fikrlar. tuproqshunoslik fan sifatida uncha katta tarixga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 37 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. tuproq paydo bo'lish jarayonining umumiy sxemasi va tuproq profilining shakillanishi"

mavzu. tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. reja 1-mavzu. tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. tuproq paydo bo’lish jarayonining umumiy sxemasi va tuproq profilining shakillanishi reja 1. tuproqshunoslik fanning maqsadi va vazifalari. 2.tuproq haqida tushuncha va uning axamiyati. 3.tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi tayanch iboralar: biosfera, tuproq, tog’ jinsi, minerallar, birlamchi minerallar, ikkilamchi minerallar, magmatik, metomorfok, chukindi, iqlim, rel’ef, tuproq yoshi, geografik tarqalish, kelib chiqishi, tarqalishi, unumdorlik, tuproqning agrokimyoviv tavsifi, melioratsiya, qattiq faza, suyuq va gaz faza, tirik organizmlar maruzachi: q.x.f.f.doktori o.sh.boynazarov foydalaniladigan asosiy darsliklar va o’quv qo’llanmalar ro’yxati. asosiy adabiyotlar: 1. ...

Этот файл содержит 37 стр. в формате PPTX (1,2 МБ). Чтобы скачать "tuproqshunoslik fanining rivojlanish tarixi. tuproq paydo bo'lish jarayonining umumiy sxemasi va tuproq profilining shakillanishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproqshunoslik fanining rivojl… PPTX 37 стр. Бесплатная загрузка Telegram