ilmiy maktablar

PPTX 22 pages 407.4 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 407.4 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

ilmiy maktablar ilmiy maktablar 2-ma`ruza b.s.abdurazoqov jamiyat taraqqiyotini ilm-fan rivojisiz tasavvur etib boʻlmaydi, shu maʼnoda dunyoning barcha mamlakatlarida bu sohaga alohida eʼtibor qaratib kelinadi. ilm-fan shaxsiy tashabbus yoki davlat tarkibiy tuzilmalarida amalga oshirilishidan qatʼi nazar, davlat ahamiyatiga ega boʻladi. oʻtmishda ijod ahli, olimlar faoliyati davlat rahbarlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanganligining boisi ham shunda. hozirga kelib bu yoʻnalishga davlatni taraqqiy ettirishning asosiy omili sifatida qaralmoqda va mablagʻ bilan taʼminlanmoqda. ilmiy maktablar tavsifi va ularni taraqqiy ettirish masalalari koʻplab xorijiy olimlar, jumladan, m.yaroshevskiy, o.grezneva, n.loginova, d.aronov, d.guzevich, d.zerbino, s.polyakov, t.amabile, r.cattell, f.galton, n.hanson, ph.kitcher, l.laudan, j.long va boshqalar tomonidan oʻrganilgan, mamlakatimizda esa bu masalaga keyingi davrlarda alohida eʼtibor qaratila boshladi. maʼlumki, ilm-fan chuqur tadqiqotlar va unga erishish metodlarini qamrab oluvchi faoliyat turi boʻlib, turli gʻoyalar, konsepsiyalar, nazariyalarni ochishga qaratilgan bilimlar majmui, alohida olimlar va olimlar uyushmasi hamda tashkilotlari tomonidan olib boriladi. ilm-fan — inson va uning tafakkuri, tabiat, texnika, hayvonot olamining qonuniyatlarini qamrab oladi. …

2 / 22

hol, ayniqsa, jahonda ilm-fanning barcha jabhalarida yuksak choʻqqilarga erishayotgan xxi asrga ham xosdir. taraqqiyotimiz oldida turgan ilmiy muammolarni tadqiq qilishda olimlardan oʻzaro hamkorlik, hamjihatlik va uzviy yondashuv talab etiladi. taʼkidlash joizki, ilmiy maktablar davlatning tashkiliy tuzilmalari bilan bogʻlangan boʻlsa-da, u bevosita davlat tuzilmasi sifatida shakllanmaydi, balki ilmiy jamoatchilik eʼtirofi, boshqacha aytganda, muayyan yoʻnalishdagi olimlarning norasmiy jamiyati sifatida yuzaga keladi va rivojlanadi. ilmiy maktablar muayyan sohadagi olimlar faoliyatini mohiyatan bir oqimga yoʻnaltiradi va mujassamlashtiradi m.g.yaroshevskiyning taʼkidlashicha, maktab atamasi qanchalik umumlashgan boʻlishiga qaramasdan, tarixchilar oʻrtasida umum qabul qilingan eʼtirofga koʻra, birinchidan, ijodkorlikka oʻrgatish asnosida tadqiqotchilik jarayonlarining oʻzaro birligini, ikkinchidan, bir guruh olimlar ilmiy pozitsiyasining boshqalar tomonidan qoʻllab-quvvatlanishini anglatadi. oʻz mohiyatiga koʻra, ilmiy maktabda katta avlod tomonidan oʻz izdoshlariga ilm bilan birga, madaniy-axloqiy qadriyatlar ham samarali uzatib turiladi va ilm-fan, taʼlim, ustoz-shogirdlik anʼanasining oʻzaro uzviyligini ifodalovchi modelini namoyon etadi. ilmiy maktab olimlarning oʻzaro ijodiy, doimiy, norasmiy muloqoti, gʻoyalar bilan oʻrtoqlashishi va natijalar muhokamasining …

3 / 22

arning funksional yoʻnalishiga koʻra: fundamental, amaliy. aʼzolari faoliyatini tashkil qilish shakliga koʻra: ilmiy tadqiqot ishlarini tashkil qilishning individual yoki jamoaviy shakliga asoslangan. avlodlar oʻrtasidagi aloqa tavsifiga koʻra: bir sathli, koʻp sathli. institualizatsiya shakliga koʻra: norasmiy, toʻgaraklar, institutsional. lokatsiya darajasiga koʻra: milliy, lokal, shaxsiy. koʻp hollarda ilmiy maktab deganda, ilm-fanga oid maʼlum bir yoʻnalish nazarda tutilsa, ayrim holatlardagina oʻzining tarkib topish va rivojlanish tarixi, shuningdek, oʻz mavqeiga ega ilmiy jamoa nazarda tutiladi. odatda bular muayyan ilmiy yoʻnalish ichida “yetakchi ilmiy jamoa” mavqeiga daʼvogarlik qiladi. boshqacha aytganda, amalda “ilmiy yoʻnalish — ilmiy maktab” tizimi mavjud hozirda faoliyat olib borayotgan ilmiy maktablar o‘zbek adabiyotshunosligi ilmiy maktabi - xx asrning 20-30-yillarida abdurauf fitrat, abdurahmon sa’diy, sadriddin ayniylar tomonidan asos solingan bo‘lib, akademiklar vohid abdullayev va boturxon valixo‘jayev, professor orif ikromovlar uni shon - shuhratini dunyoga tanitdilar. hozirda ilmiy maktab vakillari professorlar m.muhiddinov, h.umurov, a.soliyev, d.salohiy, sh.hasanovlar, filologiya fanlari nomzodlari a.nosirov, u.qobilov, i.sulaymonov, s.tohirov, b.muhiddinova, …

4 / 22

aqayev tomonidan asos solindi. bu maktab vakillari prof. i.ikromov, prof. j.abdullayev, a.xolxo‘jayev va boshqalar tomonidan panjaradagi ikki, uch va to‘rt darajali shryodinger operatorlarining spektral xossalari tadqiq qilinib, muhim ilmiy natijalar jahon matematiklar jamiyati tomonidan keng e‘tirof etilgan. bu yo’nalishdagi tadqiqotlar aqsh, fransiya, angliya, germaniya, malayziya kabi davlatlarning ilmiy tadqiqot markazlari bilan hamkorlikda olib borilmoqda. bu ilmiy maktabda 7 nafar fan doktorlari, 20 dan ortiq fan nomzodlari (falsafa doktorlari) tayyorlandi. tarixchilar ilmiy maktabiga markaziy osiyo xalqlari tarixining chuqur bilimdoni professor po‘lat soliyev va xiv-xv asr temuriylar davri manbashunosligining mutaxassisi professor i.umnyakovlar asos solishgan. bugungi kunda samarqand davlat universitetida ushbu maktab vakillari professorlar i.saidov, sh.g‘afforov, b.ergashev, b.g‘oyibov, g.normurodovalar, dosentlar m.nasrullayev, m.hoshimova, f.rashidova, s.muxiddinov, sh.xamraqulovalar ularning ilmiy ishlarini davom ettirmoqdalar. mexanika maktabining paydo bo’lishi - 1947 yillarda prof. i.s.kukles tomonidan nazariy mexanika kafedrasining ochilishi bilan asoslanadi. bu maktab vakillari – prof. r.i.xalmurodov, prof.x.xudoynazarov, prof.b.xo’jayorov, prof.a.z.xasanov, o.abdurashidov, v.burnashev va boshqalar tomonidan deformasiyalanuvchi qattiq jismlar …

5 / 22

, f.nomozovlar axborot texnologiyalari va ulardan o‘quv jarayonida foydalanish bo‘yicha ilmiy izlanishlar olib bormoqdalar. biokimyo va tuproqshunoslik maktabi - 1960 yillarda professor mark rish tomonidan tashkil qilingan mikroelementlar muammoviy ilmiy tadqiqot laboratoriyasi bazasida shakllandi. yaylovli yerlar tuprog‘ining hosildorligini yaxshilash, hayvonlar qon tarkibining biokimyoviy xususiyatlari masalalarini o‘rganish yo‘lga qo‘yilgan. kimyo maktabi - faoliyati dosent n.zokirov, professor y.kurbatov tomonidan 1950-1960 yillarda yo‘lga qo‘yilgan. bugungi kunda ushbu maktab vakillari professorlar a.nasimov, e.abduraxmonov, n.muxammadiyev, n.fayzullayevlar, dosentlar z.normurodov, u.norqulov, s.tillayev, sh.saidqulovlardir. iqtisodiy nazariya ilmiy maktabi - 1930 yillarda professorlar n.bixovskiy va a.revalar tomonidan asos solingan. ilmiy maktab vakillaridan b.safarov, n.arabovlar doktorlik dissertasiyalarni himoya qilishdi. yoshlardan s.alibekova, d.usmanova, a.taniyev, a.nizamov, i.ergashevlar doktorlik dissertasiyalari bo‘yicha izlanishlar olib borishmoqda. pedagogika maktabi - 1960 yillarda prof. a.yefimov tomonidan yaratildi. bu maktabda professor n.shodiyev rahbarligida o’nlab olimlar tadqiqot olib borishmoqda. hozirgi paytda n.kiyamov, k.xasanova, sh.taylanova, sh.o‘roqov, sh.mustafoyev, a.ibragimovlar ilmiy tadqiqot ishlarini davom ettirmoqdalar. ilmiy ishlarning turlari: ilmiy-tadqiqiy, ilmiy-ommabop va ilmiy-uslubiy …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiy maktablar"

ilmiy maktablar ilmiy maktablar 2-ma`ruza b.s.abdurazoqov jamiyat taraqqiyotini ilm-fan rivojisiz tasavvur etib boʻlmaydi, shu maʼnoda dunyoning barcha mamlakatlarida bu sohaga alohida eʼtibor qaratib kelinadi. ilm-fan shaxsiy tashabbus yoki davlat tarkibiy tuzilmalarida amalga oshirilishidan qatʼi nazar, davlat ahamiyatiga ega boʻladi. oʻtmishda ijod ahli, olimlar faoliyati davlat rahbarlari tomonidan qoʻllab-quvvatlanganligining boisi ham shunda. hozirga kelib bu yoʻnalishga davlatni taraqqiy ettirishning asosiy omili sifatida qaralmoqda va mablagʻ bilan taʼminlanmoqda. ilmiy maktablar tavsifi va ularni taraqqiy ettirish masalalari koʻplab xorijiy olimlar, jumladan, m.yaroshevskiy, o.grezneva, n.loginova, d.aronov, d.guzevich, d.zerbino, s.polyakov, t.amabile, r.cattell, f.galton, n.hans...

This file contains 22 pages in PPTX format (407.4 KB). To download "ilmiy maktablar", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiy maktablar PPTX 22 pages Free download Telegram