termiz agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlanish

PPTX 22 pages 509.7 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 509.7 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

слайд 1 termiz agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlanish instituti. meva sabzavotchilik fakulteti 126 guruh qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlash va qayta ishlash texnologiyasi tog’ayev anisning o’zbek tilida hosada qo’llanilish fanidan tayyorlangan slayti reja 1-tinish belgilari va ularning o‘rganilishi 2-o’zbek tilshunosligida tinish belgilarining tadqiqi 3- tinish belgilarining turlari 4-tinish belgilarining badiiy matn uslubiyatidagi o`rni 5-juft holda qo‘llanadigan tinish belgilari 6-badiiy matn va tinish belgilari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati tinish belgilari - muayyan tilda yozma nutqni toʻgʻri, ifodali, mantiqli bayon qilishda, uni ixchamlashda, yozma nutq qismlari (ran boʻlaklari)ning oʻzaro mantiqiygrammatik munosabatlarini koʻrsatish uchun xizmat qiladigan muhim grafik vositalar. tinish belgilari markaziy, asosiy belgilar tizimiga (harflar va tinish belgilari) mansub boʻlib, u qoʻshimcha, yordamchi belgilar tizimidan (raqamlar, turli fanlarga oid ilmiy belgilar, bosmaxona belgilari) maʼlum jihatlari bilan farq qiladi. tinish belgilari ning yozuvda qoʻllanishi oʻziga xos tizimga ega. bu tizim — tinish belgilari miqdori, qoʻyilish tartibi va qoʻllanish prinsiplari yigʻindisi — punktuatsiyanp vujudga keltiradi. bular …

2 / 22

grammatik munosabatlarni aniqlashda tinish belgilarining xizmati muhimdir. hozirgi oʻzbek yozuvida tinish belgilari soni 10 ta: nuqta, soʻroq belgisi undov belgisi, vergul, qavs, tire, koʻp nuqta, nuqtali vergul, qoʻshtirnoq. ularning aksariyati 19-asr 2yarmida ayrim gaz. va toshbosma kitoblarning nashr etilishi bilan paydo boʻlgan. tinish belgilari oʻz vazifasiga koʻra, 2 ga boʻlinadi: a) chegaralovchi tinish belgilari — muayyan sintaktik tuzilmaning yoki umuman gapning chegarasini bildirish, bironbir gap boʻlagini intonatsionmazmuniy jihatdan ajratib koʻrsatish, nutq qaratilgan shaxs yoki predmet nomi qamrab olingan, shuningdek, yozuvchi (soʻzlovchi)ning subʼyektiv munosabati ifodalangan sintaktik tuzilma chegarasini koʻrsatish uchun xizmat qiluvchi t.6.: qavs, qoʻshtirnoq, yagona qoʻshaloq belgi sifatida qoʻllanuvchi vergul, ayni shu vazifadagi tire; b) ajratuvchi tinish belgilari — mustaqil gaplarni, ularning qismlari (bosh va ergash gaplar, bogʻlangan va bogʻlovchisiz qoʻshma gaplarning predikativ qismlari)ni, gapning uyushgan boʻlaklarini, birgalik ergashishli qoʻshma gagsharni, gapning ifoda maqsadiga koʻra turlarini, nutqning boʻlinganligini koʻrsatuvchi t.6.: nuqta, soʻroq va undov belgilari, vergul, nuqtali vergul, ikki nuqta, …

3 / 22

s, kup nuqta). tinish belgilari ning qoʻllanish usuli va tartibi punktuatsiyaningmantiqiygrammatik, uslubiy va differensiatsiya (farqlash) prinsiplari asosida belgilanadi. punktuatsiya tamoyillari logik- grammatik tamoyil farqlovchi tamoyil uslubiy tamoyil tinish belgilarining tasnifi tinish belgilarining qo‘llanish usuliga ko‘ra tasnifi tinish belgilarining qo‘llanish o‘rniga ko‘ra tasnifi tinish belgilarining vazifasiga ko‘ra tasnifi tinish belgilarining tuzilish jihatidan tasnifi tinish belgilari yozma matndagi gap bo‘laklari, gapning ayrim qismlari va gaplarning o‘zaro turli sintaktik munosabatlari (birikishi, bo‘linishi, ajralishi, ayrilishi kabilar)ni ko‘rsatish uchun qo‘llanadi. o’zbek yozuvida uslubiy aniqlik, ravonlik hamda turli xil leksik-grammatik ma’nolarni ifodalash uchun tinish belgilarini qo‘shaloq qo‘llash hollari ham uchrab turadi. qo‘sh qo‘llanuvchi tinish belgilari : undov belgisi so`roq belgisi va ko`p nuqta undov va so`roq belgisi undov belgisi va ko`p nuqta tinish belgilari yozuvchining g‘oyaviy maqsadini tinglovchiga yetkazuvchi pragmatik axborot tashuvchilardir. bu holat tinish belgilarining badiiy matnda punktuatsion paranteza (kiritma) shaklida qo`llanganida yanada oydinlashadi. masalan: ertaga katta amallar shohsupasiga ko‘tarilishi mumkin bo‘lgan odamga (kimning zo‘ri …

4 / 22

yot geografiya, biologiya, botanika, hatto tabobatga (!) oid g‘oyat qimmatli ma’lumotlarni uchratish mumkin. biz oltmish student dorulfununning adabiyot bo‘limida besh yil (!) tahsil ko‘rdik, lekin alisher navoiyni bilmasdan ketaverdik. (e. vohidov) gaplarning birinchisida “hattoki tabobatga oid fikrlar ham asarda bor – bobur tabobatga ham qiziqqan”, ikkinchisida “shuncha – besh yil o‘qib ham navoiyni o‘qimadik” kabi propozitsiyalar tinish belgilari orqali ifodalangan. gap yoki matn ichidagi birorta so‘z yoki jumla mujmal, noaniq, tushunarsiz bo‘lsa, undan so‘ng qavs ichiga so`roq belgisi qo‘yiladi. «toping!» ma’nosida: abdulla qodiriyning «o’tgan kunlar» qissasida (?) o‘zbek xalqining yaqin o‘tmishi haqida hikoya qilinadi. (?) – bu asar qissa emas, roman. badiiy matn va tinish belgilari tinish belgilari muayyan fikrni ta’kidlash, emotsionallikni kuchaytirish, muhim jihatni ajratib ko‘rsatish usulidir. maxsus punktuatsion belgi – ko`p nuqta yordamida badiiy matnda sukut (jim qolish) usuli hosil qilinadi. masalan: tohir malikning “erkin” hikoyasiga diqqat qaratsak, unda eski tuzum davrida taqiqlangan kitoblarni izlab kelgan mas’ul idora …

5 / 22

yo‘q, o‘qiydag‘on bolamas u. xafa bo‘lma, omma, senga ham topshirmayman. — siz meni ham... — yo‘q, sen o‘g‘ri emassan. (t.malik) tinish belgilari bilan hosil qilinadigan vositalar punktuatsion kiritma sukut (jim qolish) ulab ketish kesish xulosalar tinish belgilari yozma nutqni to‘g‘ri, ifodali, mantiqli bayon qilishda, uni ixchamlashda, yozma nutq qismlarining o‘zaro mazmuniy munosabatlarini ko‘rsatishda muhim yozuv vositasi sifatida ishlatiladi. tinish belgilari ba’zan kiritma shaklida –punktuatsion kiritma shaklida kelib, noodatiy vazifa bajarishga ham xizmat qiladi. bunda so‘roq, undov va ko‘p nuqtalar qavs ichida beriladi. xulosalar ko‘p nuqta muayyan fikrni ta’kidlash, emotsionallikni kuchaytirish, muhim jihatni ajratib ko‘rsatish maqsadida badiiy matndagi sukut va kesish, ulab ketish kabi hodisalarning yuzaga kelishida asosiy vazifa bajaradi. badiiy matnda undov va so‘roq, undov va ko‘p nuqta, so‘roq va ko‘p nuqta, ketma-ket undov belgisi ham his-hayajon va unga qo‘shimcha ma’nolarning ifodalanishida qo‘llanilishi mumkin. e`tiboringiz uchun rahmat!!! image2.jpeg image3.png image4.jpeg image1.jpeg

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "termiz agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlanish"

слайд 1 termiz agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlanish instituti. meva sabzavotchilik fakulteti 126 guruh qishloq xo’jalik mahsulotlarini saqlash va qayta ishlash texnologiyasi tog’ayev anisning o’zbek tilida hosada qo’llanilish fanidan tayyorlangan slayti reja 1-tinish belgilari va ularning o‘rganilishi 2-o’zbek tilshunosligida tinish belgilarining tadqiqi 3- tinish belgilarining turlari 4-tinish belgilarining badiiy matn uslubiyatidagi o`rni 5-juft holda qo‘llanadigan tinish belgilari 6-badiiy matn va tinish belgilari xulosa foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati tinish belgilari - muayyan tilda yozma nutqni toʻgʻri, ifodali, mantiqli bayon qilishda, uni ixchamlashda, yozma nutq qismlari (ran boʻlaklari)ning oʻzaro mantiqiygrammatik munosabatlarini koʻrsatish uchun xizmat qiladigan muh...

This file contains 22 pages in PPTX format (509.7 KB). To download "termiz agrotexnologiyalar va innovatsion rivojlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: termiz agrotexnologiyalar va in… PPTX 22 pages Free download Telegram