тортишув принципининг жиноят процессидаги бошқа принципларга боғлиқлиги

DOCX 27.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1538561526_72489.docx тортишув принципининг жиноят процессидаги бошқа принципларга боғлиқлиги режа: 1. тортишувга бевосита алоқадор қонунийлик принципи 2. жиноят ишларини ҳайъатда ва якка тартибда кўриб чиқиш тортишув принципининг якка ўзи холисона ва адолатли одил судловни амалга оширишни таъминлаш учун етарли бўлмайди. агар жиноят процессида тортишув принципини мустаҳкамловчи, уни тўлдирувчи ва унга пойдевор бўлувчи бошқа муҳим принциплар мавжуд бўлмаса, у ҳаракатсиз, қуруқ шиорга айланиши эҳтимолдан холи эмас. шу сабабли, ўзбекистон республикаси жпкнинг 2-боби «жиноят процесси принцилари» деб номланиб, унда жами ўн етти принцип расмий тарзда эътироф этилган ва фақат уларнинг ягона тизими холисона ва қонуний одил судлов юритишни тартибга солди. тортишувга бевосита алоқадор қонунийлик принципи жпкнинг 11-моддасида ўз аксини топиб, унда суд, прокурор, терговчи, суриштирувчи ва ҳимоячи ҳамда жиноят ишини юритишда иштирок этувчи барча шахслар ўзбекистон республикаси конституцияси, жиноят ва жиноят процессуал ҳуқуқи муносабатларини тартибга солувчи қонунларга аниқ риоя эитшлари ва уларни тўғри бажаришлари шартлиги белгилаб қўйилган. қонунийлик принципи умумҳуқуқий принцип сифатида, жамиятни …
2
нларга бўлган тўғри муносабатларини ҳамда ҳуқуқни ҳурмат қилишни таъминловчи барча воситалар тизимини ўз ичига олади. бу воситалар моддий ва процессуал ҳуқуқий нормаларни ғайриқонуний қўлланганлиги учун санкциялар белгиланганлигида ва моддий-ҳуқуқий нормалар тўғри қўлланишини кафолатловчи турли процессуал қоидаларда намоён бўлади. тортишув принципининг асосий таркибий қисмини белгиловчи яна бир муҳим принцип - одил судловни фақат суд томонидан амалга оширилишидир (жпкнинг 12-моддаси). конституциявий тушунчага эга бўлган мазкур принцип айблов, ҳимоя ва ишни ҳал этиш функцияларини қатъий чегараланганлиги, ишни ҳал этишда айблов ва ҳимоя функциялари суддан ажратилганлигини ифода этади. одил судловнинг асосий мазмуни - шахсни жиноят содир этишда ёки ҳуқуқий қоидаларни бузганликда айбдор эканлигини белгилаш, унга нисбатан давлатнинг мажбурлов ҳамда жазо чораларини қўллаш ёхуд шахснинг жиноий қилмишда айбсиз эканлигини ҳам аниқлашни англатади. айблов ва ҳимоя тарафлари суд олдида ўзларининг даъволари тўғри, қарши тарафнинг даъвоси нотўғри эканлиги масаласида ҳуқуқий тортишувга киришадилар. суд жиноят ишининг муҳокамасида процесснинг бошқарувчиси сифатида бошқа иштирокчиларига нисбатан мустақил, айблов ва ҳимоя функцияларидан, …
3
на тарафларнинг процессуал тенглигини таъминлаши, тақдим этилган далилларга холисона бахо бериши, иш бўйича қонуний. асосланган ва адолатли қарор қабул қилиши мумкин. жиноят ишларини ҳайъатда ва якка тартибда кўриб чиқиш (жпкнинг 13-моддаси) принципи бир қарашда тортишув принципининг намоён бўлишига бевосита алоқадор эмасдек кўринади. лекин тортишув принципининг моҳияти таҳлил қилинганда, яъни жиноят процессининг асосий масаласи - судланувчининг жиноий қилмишда айбли ёки айбсиз эканлиги юзасидан айблов ва ҳимоя тарафларидан қайси бири ҳақ, қайсиниси ноҳақ эканлигини аниқлашда мазкур принцип муҳим ўрин тутади. жиноят иши юзасидан ҳақиқатни аниқлашга жиноят ишини ҳайъатда кўрилганида ёки якка судьянинг ўзи кўриб ҳал этганда тўлароқ эришиш мумкинлиги масаласи ойдинлаштирилиши лозим. чунки, шахснинг жиноий қилмишда айбли ёки айбсизлик эканлигини судьянинг ички ишончи асосида ҳал этилади. жиноят ишини ҳал этишда суднинг олдидаги асосий масала жиноий ҳодиса юзасидан ҳақиқатни тўғри аниқлашдир. ҳақиқат эса, суд томонидан жиноий ҳодисанинг ҳақиқий ҳолатларини билиш воситаси орқали қарор топади. айрим олимларнинг фикрича, «…судланувчининг айблилиги тўғрисидаги суднинг хулосаси ҳаққоний …
4
ўрсатаётганликлари билан боғлиқ. шунинг учун, халқ маслаҳатчилари одил судловни амалга оширишга жалб қилишда уларнинг моддий манфаатдорлиги ҳамда ҳаётда ва меҳнат фаолиятида муносиб ўринга эгалиги, билим ва тажрибаси эътиборга олиниши лозим. одил судловнинг самараси ҳамда тортишув принципининг рўёбга чиқиши судьяларнинг мустақиллиги ва уларнинг фақат қонунга бўйсуниши принципи (жпкнинг 14-моддаси) билан бевосита боғлиқдир. бу қонун талабининг жиноят процессида принцип сифатида эътироф этилиши одил судловни юритишда, яъни иш бўйича қонуний, асосланган ва адолатли қарор қабул қилиш учун катта аҳамиятга эга эканлигини таъкидлаш жоиз. суд эркин ва ҳар қандай аралашувлардан халос бўлган тақдирдагина, холис бўлади, иш бўйича аниқ аниқ ҳақиқатни ўрнатади ҳамда адолатли ҳукм чиқаради.[footnoteref:4] бу тушунчалар ўзаро уйғундир. [4: чарыев м. функции судебной власти. // российский судья. -2002.-№3. –б. 11.] мазкур принципнинг тортишув принципи билан боғлиқлиги шундаки, фақат мустақил ва эркин суд ҳуқуқий баҳс юритаётган тарафларга холисона муносабатда бўлади.[footnoteref:5] бу эса ўз навбатида суд муҳокамасидаги айблов ва ҳимоя тарафларига ўз ҳуқуқларини тўла ва …
5
спертлар, холислар, мутахассислар ва шу каби жиноят процессида қатнашиши мумкин бўлган барча иштирокчиларнинг миллати, тили, эътиқоди, жинси, шахсий ва ижтимоий аҳволидан қатъий назар, қонун ва суд олдида тенг ҳуқуққа эга эканлигини ифода этади. мазкур принцип жиноят ишини қўзғатиш, дастлабки тергов ҳамда одил судловнинг ягона тартиб асосида амалга оширилишини таъминлайди. бу билан, жиноят процессида бирон-бир иштирокчи миллати, ирқи, эътиқоди, жинси, тили ва ижтимоий аҳволи юзасидан бошқа иштирокчилардан устун бўлишига ёки, аксинча унинг ҳуқуқлари ўша аснода чекланишига йўл қўйилмаслиги кафолатланади. мазкур принцип қонунчилик аҳамиятига эга, у тарафларнинг тортишувига асосланган демократик суд муҳокамаси пойдеворининг жиддий бўлагини ташкил этади.[footnoteref:6] [6: химичева г.п. принципы уголовного процесса. –м.: 1992. –б.84. ] жиноят процессида тортишув принципи шахснинг шаъни ва қадр-қимматини ҳурмат қилиш (жпкнинг 17-моддаси) ҳамда фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини муҳофаза қилиш (жпкнинг 18-моддаси) принциплари билан ҳам бевосита боғлиқдир. бу принциплар тортишув принципининг жиноят процессида амалга оширишга реал шароит яратувчи қонун нормалари бўлиб хизмат қилади. жпкнинг 17-моддасида суд, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "тортишув принципининг жиноят процессидаги бошқа принципларга боғлиқлиги"

1538561526_72489.docx тортишув принципининг жиноят процессидаги бошқа принципларга боғлиқлиги режа: 1. тортишувга бевосита алоқадор қонунийлик принципи 2. жиноят ишларини ҳайъатда ва якка тартибда кўриб чиқиш тортишув принципининг якка ўзи холисона ва адолатли одил судловни амалга оширишни таъминлаш учун етарли бўлмайди. агар жиноят процессида тортишув принципини мустаҳкамловчи, уни тўлдирувчи ва унга пойдевор бўлувчи бошқа муҳим принциплар мавжуд бўлмаса, у ҳаракатсиз, қуруқ шиорга айланиши эҳтимолдан холи эмас. шу сабабли, ўзбекистон республикаси жпкнинг 2-боби «жиноят процесси принцилари» деб номланиб, унда жами ўн етти принцип расмий тарзда эътироф этилган ва фақат уларнинг ягона тизими холисона ва қонуний одил судлов юритишни тартибга солди. тортишувга бевосита алоқадор қонунийлик при...

DOCX format, 27.4 KB. To download "тортишув принципининг жиноят процессидаги бошқа принципларга боғлиқлиги", click the Telegram button on the left.