klonli mikroko'paytirish

PPTX 38 pages 6.9 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

презентация powerpoint mavzu: protoplastlar olish texnologiyasi.o‘simliklarni klonli mikroko’paytirish 14-ma’ruza mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzakh filiali ma`ruzachi: phd sobirova muqaddas botirovna o‘simliklarni klonli mikroko‘paytirish 0 ‘simliklami klonli mikroko‘paytirish sohasida birinchi muvaffiqiyatga o‘tgan asming 50-yillarida fransuz olimi jorj morel tomonidan erishilgan. u orxideyaning-regenerant o‘simligini olgan. bu vaqtda o‘simliklarni apikal meristemasini in vito kulturalash texnikasi yaratilgan edi. tadqiqotchilar birlamchi eksplantlar manbai sifatida o‘tchil o'simliklardan: chinnigul, xrizantema, kungaboqar, no‘xat, makkajo‘xori, qoqio‘t, salatdan foydalanib, bu o‘simliklami regeneratsiya jarayoniga va shakllanishiga oziqa muhitlari tarkibining ta’sirini o‘rgandilar. j.morel o‘z tajribalarida, shuningdek, simbidium (orxideyalar oilasiga mansub) o'simligini o'sayotgan uchki konussimon va ikkiuch barg asosiga ega qismini ma’lum bir sharoitda o‘stirib sferik s/eralar-protokormning hosil bo‘lishini kuzatgan (3.9-rasm). shakllangan protokormlami ajratib, so‘ng yangi tayyorlangan oziqa muhitda barg primordiylari va ildiz hosil bo‘lgunga qadar kulturalash mumkin edi. natijada, bu jarayonni xohlagancha davom ettirib ko‘p miqdorda, yuqori sifatli, genetik bir xil, virussiz ekish materiallari olish mumkin ekanligi aniqlandi. ammo mikroko‘paytirishni …

2 / 38

iliyati haqida ma’lumotlar bergan. 1940-yillarda chop etilgan maqolalarda qayrag‘ochning turli to'qimalarining adventiv kurtaklar hosil qilish xususiyati haqida yozilgan. ammo mualliflar nihollarning keyingi o‘sish va shakllanishini amalga oshira olmadilar. faqatgina 1960-yillar o‘rtalarida mates tomonidan tog'terakning birinchi regenerant o‘simligi olinib, tuproqqa ekishgacha yetkazilgan. ninabarglilar to‘qimalarini kulturalash ko‘p vaqtgacha izlanishlar uchun obyekt bo‘lib xizmat qildi. bu o‘simlikdan ajratilgan yuvenil to‘qimalami, undan ham qiyinrog'i katta yoshdagi o'simliklar to‘qimalarini kulturalashning o‘ziga xos qiyinchiligi bilan bog‘liqdir. ma’lumki, daraxtsimon o‘simliklar, ayniqsa, ninabarglilar sekin o'sadi, ildiz otishi qiyin. ular katta miqdorda ikkilamchi metabolit birikmalar (fenollar, terpenlar va boshqa moddalar) tutadi, bu ajratilgan to‘qimalarda turli fenolazalar ta’sirida oksidlanadi. olz navbatida fenoldan oksidlangan mahsulotlar odatda hujayraning bo'linishi va o‘sishini to‘xtatishi orqali birlamchi eksplantlarning nobud bolishiga, yoki daraxtsimon o‘simliklarning advenetiv kurtaklar paydo qilish xususiyatining kamayishi bilan xarakterlanadi. ammo, barcha qiyinchiliklarga qaramay, olimlar ilmiy tadqiqotlar manbai sifatida ko‘pincha daraxtsimon o'simliklami to‘qima va organlaridan foydalanishadi. hozirgi vaqtda 40 ta oilaga kiruvchi 200 ga …

3 / 38

st haroratda (2- 10°c ) saqlash; o'simliklami issiqxonada o’stirish, sotish yoki dalaga ekish klonli mikroko‘paytirishning bir necha usullari mavjud. turli mualliflar eksplantlami kulturalash sharoitlari morfogenez jarayoniga ta’siri bo‘yicha individual izlanishlar o‘tkazib, o‘stirish sharoitining o‘zgarishiga javoban turli morfogenetik reaksiyalami kuzatishlarining natijasi klonli mikroko‘paytirish usullarining yangi klassifikatsiyasi paydo bo'lishiga olib keldi. 0 ‘simliklarni klonli mikroko‘paytirish yuzasidan adabiyotlarda berilgan ma’lumotlardan kelib chiqib, bu jarayonni quyidagi usullar yordamida amalga oshirish mumkin: - o‘simlikda mavjud bo'lgan meristemani faollashtirish (poya apeksi, bo‘shliqdagi va tinim davridagi kurtaklar); bevosita eksplant to'qimalarida adventiv kurtaklaming paydo bo'lishini induksiyalash; somatik embriogenezni induksiyalash; birlamchi va qayta ko‘chirib o'tkazilgan kallus to'qimalaridagi adventiv kurtaklaming differensiallanishi. 0 ‘simliklami klonli mikroko'paytirishda qo'llaniladigan asosiy usul, bu o‘simlikda mavjud bo'lgan meristemalami rivojlanishining apikal dominantlikni to'xtatilishi hisobiga faollashtirishdi bunga ikki xil yo‘l bilan erishish mumkin: poyani uchki meristemasi olib tashlanadi va novda in vitro gormonsiz muhitda mikroqalamchalanadi; oziqa muhitiga sitokinin tipi ta’siriga ega moddalar qo‘shish orqali ko‘plab ichki bo‘shliqdan …

4 / 38

va boshqalar), mevali daraxtlar, butalar (olma, olxo'ri, olcha, nok, uzum, qorag‘at, krijovnik va boshqalar), manzarali o‘simliklar (terak, tol, olxa, qayin, chetan, sekvoyya, tuya, mojjevelnik va boshqalarning virussiz ekish materiallari (ko'chatlar, tugunaklar) olishda keng qollanilmoqda kartoshka kabi ba’zi qishloq xo‘jalik ekinlari uchun klonli mikroko4 paytirish texnologiyasi sanoat asosida yo‘lga qo‘yilgan. 0 ‘simlikda mavjud bo‘lgan meristemalaming rivojlanishini faollashtirish usulini qo‘llash orqali kartoshkani bitta meristemasidan bir yilda 105 ta o‘simlik olish mumkin, shuningdek, bu texnologiya yordamida probirkalarda qimmatli, virussiz urug‘lik materiallar- mikrotuganaklar yetishtirish ko‘zda tutilmoqda. ikkinchi usul - eksplant to‘qimalarida tasodifiy (adventiv) kurtaklar induksiyasini amalga oshirishga qaratilgan bu usul alohida ajratilgan o‘simlik qismlarini qulay oziqa muhit sharoitida kulturalab, unda yetishmayotgan a’zolarini tiklash orqali yetuk o‘simlik regeneratsiya qilishga asoslangan. tasodifiy kurtaklami o'simlikning virusdan holi qilingan har qanday organ va to‘qimalarida |(alohida ajratilgan murtak, barg, poya, urug‘ kurtak, piyoz osti qismida qobig‘i, ildiz segmentlarida va gul barglarida) hosil qilish mumkin. bu uchun sitokinin yoki uning …

5 / 38

al va uchki meristemalardan, sikor salatini barg plastinkalari segmentlaridan; petuniya + ildiz segmentlaridan, gloksiniya, binafsha gullarini barg plastinkasi segmentlaridan alohida ajratilgan, yetilgan va yetilmagan murtaklardan klonli mikroko‘paytirishda foydalaniladi. bu usul mualliflari j.morel va s.martinlarning taxminicha, kasallangan o'simliklarda viruslar tarqalishi bo'yicha tez o'sayotgan yosh organlardan orqada qoladi, ayniqsa, differensiyallanmagan yosh to'qimalarda virusning miqdori yo'q darajada bo'ladi. bu usul asosiga qo'yilgan nazariy konsepsiya sababi keyingi vaqtlarda aniqlana boshlandi. amaliyotda qo'llaniladigan holatida strukturaviy asos bo'lib, o'simlik o'sish nuqtasi tuzilishining spetsifikasi xizmat qiladi; uning apikal meristema deb ataluvchi distal qismi turli o'simliklarda turlicha o'lchamga ega bo'lib, o'rtacha 200 mkm diametrga va 20-150 mkm uzunlikka ega bo'ladi. differensiyallanayotgan meristemani hujayralaming pastroq qatlamida o'tkazuvchi sistema bog'lamlarini paydo qiluvchi prokambiy hosil qiladi. ma’lumki, klonli mikroko'paytirishdagi muvaffaqiyat meristema eksplantini o'lchamiga bog'liq, barg asoslari va poya to'qimalari qancha katta bo'lsa, morfogenez jarayoni shuncha yengil kechadi va normal probirka o'simligi hosil bo'lishi bilan tugaydi. shu bilan birgalikda, virus zarralaridan holi …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "klonli mikroko'paytirish"

презентация powerpoint mavzu: protoplastlar olish texnologiyasi.o‘simliklarni klonli mikroko’paytirish 14-ma’ruza mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti jizzakh filiali ma`ruzachi: phd sobirova muqaddas botirovna o‘simliklarni klonli mikroko‘paytirish 0 ‘simliklami klonli mikroko‘paytirish sohasida birinchi muvaffiqiyatga o‘tgan asming 50-yillarida fransuz olimi jorj morel tomonidan erishilgan. u orxideyaning-regenerant o‘simligini olgan. bu vaqtda o‘simliklarni apikal meristemasini in vito kulturalash texnikasi yaratilgan edi. tadqiqotchilar birlamchi eksplantlar manbai sifatida o‘tchil o'simliklardan: chinnigul, xrizantema, kungaboqar, no‘xat, makkajo‘xori, qoqio‘t, salatdan foydalanib, bu o‘simliklami regeneratsiya jarayoniga va shakllanishiga oziqa muhitlari tarkibinin...

This file contains 38 pages in PPTX format (6.9 MB). To download "klonli mikroko'paytirish", click the Telegram button on the left.

Tags: klonli mikroko'paytirish PPTX 38 pages Free download Telegram