ishlab chiqarish xarajatlari

DOCX 13 pages 483.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 483.2 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

ishlab chiqarish xarajatlari mavzuni chuqur o’rganish uchun asosiy tayanch tushunchalar 1. firma (korxona) 2. mas’uliyati cheklanmagan jamiyat 3. korporatsiya 4. qisqa muddatli oraliq 5. uzoq muddatli oraliq 6. iqtisodiy foyda 7. sof foyda 8. foyda massasi 9. o‘zgarmas xarajat 10. o‘rtacha o‘zgarmas xarajat 11. o‘zgaruvchan xarajat 12. o‘rtacha o‘zgaruvchan xarajatlar 13. umumiy xarajatlar 14. chekli xarajat a) ishlab chiqarish resurslari egalarining qarorlarini va manfaatlarini muvofiqlashtiruvchi institutsional tuzilma hisoblanadi; b) firmani birgalikda tashkil qilib, birgalikda egalik qiluvchi va boshqaruvchi shaxslar guruhi bo‘lib, ular firmaning barcha majburiyatlari bo‘yicha to‘liq javobgarlikni cheklanmagan ravishda o‘zlarining zimmalariga oladilar; c) paychilikka asoslangan jamiyat bo‘lib, har bir mulk egasining mas’uliyati ushbu korxonaga qo‘shgan hissasi bilan cheklangan. korxona aksiyalarini sotib olgan shaxslar korxona mulki egalariga aylanadilar; d) bu shunday vaqt oralig‘iki, firma bu oraliqda faoliyat ko‘rsatganda, u ishlab chiqarish omillaridan kamida bittasining hajmini o‘zgartira olmaydi. bunday omilga o‘zgarmas ishlab chiqarish omili deyiladi.; e) bu oraliqda firma ishlab chiqarishda …

2 / 13

tga to‘g‘ri keladigan o‘zgarmas xarajat; k) (vc - variable cost) - mahsulot ishlab chiqarish hajmiga bog‘liq bo‘lgan xarajat, ya’ni mahsulot hajmi oshganda yoki kamayganda o‘zgaradigan xarajat. o‘zgaruvchan xarajat ga bog‘liq funksiya bo‘lib, ko‘rinishida yozilishi mumkin; l) (avc - average variable cost) - bir birlik ishlab chiqarilgan mahsulotga to‘g‘ri keladigan o‘zgaruvchan xarajat bo‘lib, u o‘zgaruvchan xarajat miqdorini ishlab chiqarilgan mahsulot miqdoriga nisbati bilan aniqlanadi; m) (tc - total cost) - qisqa muddatli orliqda ma’lum miqdorda mahsulot ishlab chiqarish uchun sarflangan o‘zgarmas va o‘zgaruvchan xarajatlarning yig‘indisiga teng; n) (mc - marginal cost) - ishlab chiqarish hajmini kichik miqdorga (odatda bir birlikka) oshirish bilan bog‘liq bo‘lgan qo‘shimcha umumiy xarajatdir. ? quyidagi javoblardan to’grisini tanlang 1- tоpshiriq a) tоvаrlаrni o‘rаsh, qаdоqlаsh, sаrаlаsh, trаnspоrtgа оrtish, tаshish vа sаqlаsh хаrаjаtlаri. хаrаjаtlаr tоvаrlаr sоtilgаndаn kеyin оlingаn pul tushumi summаsidаn 1. ijtimоiy ishlаb chiqаrish хаrаjаtlаri qоplаnаdi 2. kоrхоnа (firmа) mаhsulоtining ishlаb chiqаrish хаrаjаtlаri b) sоtuvchi mаоshi, mаrkеting (istе’mоlchilаr …

3 / 13

rtizаtsiya vа h.k.) tushunilаdi 7. qаytаrilmаydigаn хаrаjаtlаr. g) qаytаrilmаydigаn хаrаjаtlаr оldin qilingаn хаrаjаtlаr bo‘lib, ulаrni qаytаdаn tiklаsh mumkin emаs. bu хаrаjаtlаr qаytаrilmаsligi uchun hаm firmаning qаrоr qаbul qilishigа tа’sir qilmаydi 2- tоpshiriq 1. tаnnаrх a) mаhsulоtning nаvbаtdаgi qo‘shimchа birligini ishlаb chiqаrishgа qilinаdigаn хаrаjаtlаr 2. chеkli хаrаjаt (mc - mаrginal cоst) b) mаhsulоtni ishlаb chiqаrish uchun sаrflаngаn хаrаjаtlаrning puldаgi ifоdаsidir 3. qo‘shimchа хаrаjаtlаr c) ishlаb chiqаrish hаjmini kichik miqdоrgа (оdаtdа bir birlikkа) оshirish bilаn bоg‘lik bo‘lgаn qo‘shimchа umumiy хаrаjаtdir 4. to‘g‘ri хаrаjаtlаr d) mаhsulоt tаnnаrхigа ustаmа bo‘lib, nаrхdа аks etаdigаn хаrаjаtlаr 5. egri хаrаjаt e) mаhsulоt tаnnаrхigа bеvоsitа qo‘shilib, uning tаrkibigа kirаdigаn хаrаjаtlаr ? mаsаlа va mashqlar 1. jаdvаldа ishlаb chiqаrish hаjmigа bоg‘liq umumiy хаrаjаtlаri bеrilgаn jаdvаldаgi qоlgаn хаrаjаtlаr tоpilsin. q tc fc vc afc avc atc mc 0 60 1 100 2 130 3 155 4 190 5 210 yechilishi. yuqoridagi jadvalda bizga ishlab chiqarish mahsulot miqdori (q, 0 dan …

4 / 13

dalanib kiritamiz. o‘rtacha o‘zgarmas xarajat (afc - average fixed cost) - bir birlik mahsulotga to‘g‘ri keladigan o‘zgarmas xarajat bo‘lib, u quyidagicha aniqlanadi: . afc(1)=fc(1)/q(1)=60/1=60 afc(2)=fc(2)/q(2)=60/2=30 afc(3)=fc(3)/q(3)=60/3=20 afc(4)=fc(4)/q(4)=60/4=15 afc(5)=fc(5)/q(5)=60/5=12 4) avc (o‘rtacha o‘zgaruvchan xarajat) ustunidagi kataklarga quyidagi formuladan foydalanib kiritamiz. o‘rtacha o‘zgaruvchan xarajatlar (avc - average variable cost) - bir birlik ishlab chiqarilgan mahsulotga to‘g‘ri keladigan o‘zgaruvchan xarajat bo‘lib, u o‘zgaruvchan xarajat miqdorini ishlab chiqarilgan mahsulot miqdoriga nisbati bilan aniqlanadi. avc(1)=vc(1)/q(1)=40/1=40 avc(2)=vc(2)/q(2)=70/2=35 avc(3)=vc(3)/q(3)=95/3=40 avc(4)=vc(4)/q(4)=130/4=47,5 avc(5)=vc(5)/q(5)=150/5=30 5) atc (o‘rtacha umumiy xarajat) ustunidagi kataklarga quyidagi formuladan foydalanib kiritamiz. o‘rtacha umumiy xarajatlarni umumiy xarajatni ishlab chiqarilgan mahsulot miqdoriga bo‘lish yo‘li bilan aniqlash mumkin: , yoki o‘rtacha o‘zgarmas ( ) va o‘rtacha o‘zgaruvchan ( ) xarajatlarni qo‘shish yo‘li bilan aniqlanadi: . atc(1)=afc(1)+avc(1)=60+40=100 atc(2)=afc(2)+avc(2)=30+35=65 atc(3)=afc(3)+avc(3)=20+31,6=51,6 atc(4)=afc(4)+avc(4)=15+32,5=47,5 atc(5)=afc(5)+avc(5)=12+30=42 6) mc (chekli xarajat) ustunidagi kataklarga quyidagi formuladan foydalanib kiritamiz. chekli xarajat (mc - marginal cost) - ishlab chiqarish hajmini kichik miqdorga (odatda bir birlikka) oshirish bilan bog‘liq bo‘lgan …

5 / 13

155 60 95 20 31,6 51,6 25 4 190 60 130 15 32,5 47,5 35 5 210 60 150 12 30 42 20 2. mahsulot ishlab chiqarishning o‘zgarishiga ko‘ra, iqtisodiy xarajatlar va uning tarkibi quyidagicha o‘zgaradi. ishlab chiqarilgan mahsulot fc vc tc mc afc avc atc 0 120 0 120 - - - 1 120 90 210 120 90 210 2 120 170 290 60 85 145 3 120 240 4 120 300 5 370 6 450 7 540 doimiy xarajatlar fc; o‘zgaruvchan xarajatlar vc; umumiy xarajatlar tc; me’yoriy xarajatlar mc; o‘rtacha xarajatlar atc; o‘rtacha doimiy xarajatlar afc; o‘rtacha o‘zgaruvchi xarajatlar avc; bu kategoriyalarni aniqlashni tushunish uchun eng ma’quli masaladan hamda grafik shaklidan foydalanish. a) berilganlar bo‘yicha xarajatlarni hisoblab, jadvalni to‘ldiring. ularni grafik orqali ifodalang. b) bunda doimiy, o‘zgaruvchan va umumiy xarajatlar egri chiziqlarini bitta grafikda ifodalang: · doimiy va o‘zgaruvchan xarajatlar o‘rtasida qanday farq bor? · nima sababdan fc …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ishlab chiqarish xarajatlari"

ishlab chiqarish xarajatlari mavzuni chuqur o’rganish uchun asosiy tayanch tushunchalar 1. firma (korxona) 2. mas’uliyati cheklanmagan jamiyat 3. korporatsiya 4. qisqa muddatli oraliq 5. uzoq muddatli oraliq 6. iqtisodiy foyda 7. sof foyda 8. foyda massasi 9. o‘zgarmas xarajat 10. o‘rtacha o‘zgarmas xarajat 11. o‘zgaruvchan xarajat 12. o‘rtacha o‘zgaruvchan xarajatlar 13. umumiy xarajatlar 14. chekli xarajat a) ishlab chiqarish resurslari egalarining qarorlarini va manfaatlarini muvofiqlashtiruvchi institutsional tuzilma hisoblanadi; b) firmani birgalikda tashkil qilib, birgalikda egalik qiluvchi va boshqaruvchi shaxslar guruhi bo‘lib, ular firmaning barcha majburiyatlari bo‘yicha to‘liq javobgarlikni cheklanmagan ravishda o‘zlarining zimmalariga oladilar; c) paychilikka asoslangan jamiyat...

This file contains 13 pages in DOCX format (483.2 KB). To download "ishlab chiqarish xarajatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ishlab chiqarish xarajatlari DOCX 13 pages Free download Telegram