nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish

PPTX 38 pages 2.4 MB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.4 MB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

презентация powerpoint nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish toshkent аmaliy fanlar universiteti oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mavzu: hujjat tayyorlashning asosiy qoidalari reja: hujjatlar matniga qo‘yiladigan talablar hujjatlar matnini tuzishda qo‘llaniladigan qoliplashgan til birliklari hujjatlarning tili va uslubi hujjat turlari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari tayanch tushunchalar: hujjat, matn, rasmiylashtirish, rasmiy, ish uslubi, til birliklari, ot, fe’l, iii – shaxs, majhullik nisbati, sifat, aniqlik, ixchamlik, lo‘ndalik, mazmuniy to‘liqlik, gap qurilishi, mayda qismlarga ajratish, qayd etuvchi qism, qaror qiluvchi qism, buyruq, farmoyish, ko‘rsatma, normativ (me’yoriy) hujjat, hujjat aylanishi, elektron hujjat, huquqiy munosabatlar, idoraviy-ma’muriy shakl, diplomatik munosabat, sodda hujjatlar, murakkab hujjatlar, tashkiliy hujjatlar; guvohnoma, yo‘riqnoma, nizom, shartnoma, farmoyish hujjatlari; buyruq, ko‘rsatma, farmoyish, ma’lumot-axborot hujjatlari; ariza, bayonnoma, dalolatnoma, ishonchnoma, tavsifnoma, tarjimayi hol, tilxat, tushuntirish xati, e’lon, xizmat yozishmalari; taklifnoma, telegramma, xatlar, xususiy hujjatlar, namunaviy hujjatlar, qolipli hujjatlar, rekvizit. ish hujjatlarini yuritish tili va uslubi. o‘zbek hujjatchiligini shakllantirish va takomillashtirishdagi …

2 / 38

yoki bachkana so‘zlar, dag‘al so‘zlar, tor doiradagi kishilargina tushunadigan so‘zlar, o‘xshatish, jonlantirish, mubolag‘a, istiora, tashxis kabi obrazli tafakkur ifodasi uchun xizmat qiluvchi usullar ishlatilmaydi. ularning ishlatilishi hujjatlar matnidagi ifodaning noxolisligiga olib keladi. hujjat matni a n i q l i k i x ch a m l i k s a v o d x o n l i k l o‘ n d a l i k m a z m u n i y t o‘ l i q l i k kabi talablarga ham javob berishi kerak. bu talablarga javob bera olmaydigan hujjat chinakam hujjat bo‘la olmaydi, bunday hujjat ish yuritish jarayoniga xalaqit beradi, uning samaradorligini keskin pasaytiradi. hujjatlar tilida ot turkumiga oid so‘zlar ko‘p qo‘llanadi. hatto fe’l bilan ifodalanuvchi harakat va holatlar ifodasi uchun ham otga yaqin so‘z shakllari tanlanadi, ya’ni «harakat nomi» deb ataluvchi so‘z shakllari faol ishlatiladi: «...tayyorlikning borishi haqida», «...qarorning bajarilishi to‘g‘risida», «...yordam …

3 / 38

lning ikki vazifasi xabar berish (informativ) va buyurish (volyuntativ) vazifalari amalga oshadi. masalan, ma’lumotnomada axborot ifodalanadi, buyruqda buyurish aks etadi, majlis bayonida esa ham axborot («eshitildi...»), ham buyurish («qaror qilindi..») o‘z ifodasini topadi. hujjatlar matni birinchi shaxs yoki uchinchi shaxs tilidan yoziladi. yakka rahbar nomidan yoziladigan farmoyish hujjatlari (buyruq, farmoyish, ko‘rsatma kabilar) birinchi shaxs tilidan bo‘ladi. shuningdek, ayrim shaxs tomonidan yozilgan hujjatlar (ariza, tushuntirish xati kabi) ham birinchi shaxs, birlik sonda shakllantiriladi. boshqa hujjatlar esa yo birinchi shaxs ko‘plik sonda, yoki uchinchi shaxs birlik sonda rasmiylashtiriladi: «...ga ruxsat berishingizni so‘raymiz», «...deb hisoblaymiz»; «ma’muriyat talab qiladi», «boshqarma so‘raydi» kabi. hujjatlar matnini tuzishda turg‘unlashgan, qoliplashgan so‘z birikmalaridan ko‘proq foydalanish lozim. chunki qoliplashgan, yagona doimiy shaklga ega bo‘lgan so‘z tizimlari, iboralar, muhandislik psixologiyasining ma’lumotlariga ko‘ra, boshqa so‘z birikmalariga qaraganda 8–10 marta tez idrok qilinar ekan. buning ustiga qoliplashgan so‘z birikmalari hujjatlarni tayyorlash va ulardan foydalanish jarayonlarini anchagina tezlashtirish imkonini beradi. tayinki, har bir …

4 / 38

kin: «...ga korxona ma’muriyati qarshi emas»;«...ga korxona kafolat beradi» va h.k. hujjatdagi fikrni aniq, lo‘nda bayon qilishda xat boshi (abzats) ning ahamiyati ham katta. har bir yangi, alohida fikr xat boshi bilan ajratilishi, bir xat boshidan ikkinchi xat boshigacha bo‘lgan matn 4–5 jumladan oshmasligi maqsadga muvofiq. hujjatchilikda imlo va tinish belgilari masalasiga alohida e’tibor qilish kerak. savodli yozilgan hujjatgina o‘z vazifasini mukammal bajarishi mumkin. . hujjatning nomini yozishda bizda har xillik mavjud, xususan, ba’zan kichik harf bilan, ba’zan bosh harf bilan yoziladi. hujjatning nomi bo‘lganligi uchun uni bosh harf bilan yozgan ma’qul, shuningdek, bosma matnda boshqa usul bilan, masalan, mazkur nomni to‘lig‘icha bosh harflar bilan yozish orqali ham ajratib ko‘rsatish mumkin. h u j j a t axborot qayd etilgan hamda uni vaqt va makonda uzatish imkonini beruvchi moddiy obyekt arabcha so‘z bo‘lib “guvohnoma, isbot, dalil” normativ (me’yoriy) hujjat deb faoliyatning har xil turlari yoki ularning natijalariga doir qoidalar, umumiy …

5 / 38

muayyan axborotni u yoki bu tarzda ifodalash uchun xizmat qiladi, demak, har qanday hujjatdagi birlamchi va asosiy unsur — bu tildir. hujjatlarning sof o‘zbek tilidagi yagona andazalarini yaratish, ular bilan bog‘liq atamalarning bir xilligiga erishish borasida ish olib borish lozim. mukammal va oqilona tashkil etilgan hujjatchilik har qanday idoradagi ish yuritishning asosi hisoblanadi. hujjatlar mazmuniga ko ‘ra murakkab hujjatlar – ikki yoki undan ortiq masalani o ‘z ichiga oladi. sodda hujatlar- muayyan bir masalani o‘z ichiga oladi. 4. xizmat yozishmalari (taklifnoma, telegramma, xatlar). ish yuritish huijatlari qo‘llanish doirasi, maqsad va vazifalariga ko‘ra to‘rt guruhga bo‘linadi: 3.ma’lumot-axborot hujjatlari (ariza, bayonnoma, dalolatnoma, ishonchnoma, tavsifnoma, tarjimayi hol, tilxat, tushuntirish xati, e’lon va boshqalar 2. farmoyish hujjatlari (buyruq, ko‘rsatma, farmoyish) l. tashkiliy hujjatlar (guvohnoma,yo‘riqnoma, nizom, shartnoma va boshqalar) hujjatlar mazmun bayonining shakliga ko ‘ra 1.xususiy hujjatlar 3. qolipli hujjatlar 2. namunaviy hujjatlar 1. xususiy hujjatlarga fuqarolardan kelib tushgan ariza va shikoyatlar, ularning asosida olib …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish"

презентация powerpoint nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish toshkent аmaliy fanlar universiteti oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mavzu: hujjat tayyorlashning asosiy qoidalari reja: hujjatlar matniga qo‘yiladigan talablar hujjatlar matnini tuzishda qo‘llaniladigan qoliplashgan til birliklari hujjatlarning tili va uslubi hujjat turlari va ularning o‘ziga xos xususiyatlari tayanch tushunchalar: hujjat, matn, rasmiylashtirish, rasmiy, ish uslubi, til birliklari, ot, fe’l, iii – shaxs, majhullik nisbati, sifat, aniqlik, ixchamlik, lo‘ndalik, mazmuniy to‘liqlik, gap qurilishi, mayda qismlarga ajratish, qayd etuvchi qism, qaror qiluvchi qism, buyruq, farmoyish, ko‘rsatma, normativ (me’yoriy) hujjat, hujjat aylanishi, elektron hujjat, huquqiy munosabat...

This file contains 38 pages in PPTX format (2.4 MB). To download "nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq madaniyati va davlat tilid… PPTX 38 pages Free download Telegram