nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish

PPTX 24 pages 2.7 MB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.7 MB

File type PPTX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

презентация powerpoint nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish toshkent аmaliy fanlar universiteti oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 8-ma’ruza mavzu: sohada nutq madaniyati masalalari. nutq madaniyatini egallashning usul va yo‘llari reja 1. madaniy til – adabiy tildir. 2. nutq madaniyati ma'naviy kamolot bеlgisi. 3. til va madaniyatini tabiiy holda hamda o’qitish, o’rgatish orqali egallash. 4. tilni mustaqil o’qish yoki nutqiy taqlid orqali o’rganish asosiy tushunchalar termin kasbiy ma’no bildiruvchi, kasbiy tushunchani ifodalovchi va shakllantiruvchi ayrim obyektlar va ular o‘rtasidagi aloqalarni muayyan kasblar nuqtayi nazaridan bilish hamda o‘zlashtirish jarayonida ishlatiladigan so‘z yoki birikmadir. termin - bir ma’noli so‘z. atama - atoqli ot. jamiyat a'zolarining o’zaro fikr olishuv jarayonida tildan foydalanishi va foydalana olish qobiliyati o’zining ma'lum qonuniyatlariga ega. har bir kishi ham o’z ona tili yoki o’zi egallagan boshqa tildan ehtiyojiga yarasha foydalanish ko’nikmasiga egadir. insonning o’z ona tilida so’zlay olish qobiliyati avvaldan bor bo’lgan tabiiy instinktdir. xo’sh, …

2 / 24

boradigan va nutq madaniyatlari yuqori bo’lishi shart dеb hisoblanuvchi kishilar dеganda, birinchi navbatda olimlar, matbuot xodimlari (jurnalistlar), adiblar, shoirlar, artistlar, lеktorlar, davlat arboblari, idora va tashkilot xizmatchilari, adabiy tilning ommaviy og’zaki shakli bo’lgan radio, tеlеvidеniyе, kinoning diktor va notiqlari; pеdagoglar, agitatorlar va propagandistlar ko’zda tutiladi». nutq madaniyati madaniy va ma'naviy kamolot bеlgisi bo’lib, bizning davrimizda kеng xalq ommasining umumiy madaniyati yuqoriligi, ularning bugungi kunda, turli sohalarda, jumladan adabiyot va til muammolariga aralashuvi ancha faollashganida ko’rish mumkin. bunday faollik, bir tomondan, kеng xalq ommasining kundalik nutqida adabiy tilning turli madaniy va kommunikativ vositalar orqali (radio, tеlеvidеniе, tеatr, kino, matbuot, lеksiyalar) lahjaviy nutq va so’zlashuv tiliga o’tkazayot gan ta'siri tufayli yuzaga kеlgan o’zgarishlarda, ikkinchidan, jamoatchilikning adabiy tilda yo’l qo’yilayotgan nuqson va kamchiliklarga (masalan, matbuot tili, radio va tеlеvidеniyе tili, qo’shiqlar tili va boshqalardagi) munosabati hamda bu nuqsonlarni salbiy baholashida yorqin ko’rinmoqda. har qanday holda ham nutq madaniyati — bu avvalo nutqiy ko’nikma, …

3 / 24

xshi namunalari va an'analarini avloddan-avlodga o’tkazish, yеtkazish, ko’p asrlar davomida saqlab qolishning vositasi hamdir. notiqlikdagi ba'zi bеtakror yo’nalishlar, notiqlik maktablari mana shu yo’l bilan yuzaga kеladi. kеltirilgan barcha hollarda nutq madaniyatini egallash — bu ongli ravishda intilish va tinimsiz mеhnatdir. chunki nutq madaniyati malakasini busiz hosil qilib bo’lmaydi. hozirgi ijtimoiy-iqtisodiy hamda ilmiy - texnik tub o‘zgarishlar davrida jamiyat taraqqiyoti bilan bevosita bog‘liq holda yangi-yangi fanlar va tushunchalar yuzaga kelmoqda. o‘zbek tilida ham yangi terminlar paydo bo‘lmoqda, ilgaridan ishlatilib kelingan qator leksemalar yangi rna’no kasb etmoqda. demak, terminologiya sohasida ham qator muhim masalalami hal qilish vazifasi turibdi. bugungi kunda terminologiyaning amaliy va nazariy masalalarini yanada chuqurroq o'rganish, terminlami yaratish va ulami qo‘llashni til qonuniyatlari asosida tartibga solish davlat ahamiyatiga molik muammoga aylandi. shuning uchun ona tilimizning sistemasini yanada teranroq tadqiq etish, terminologiyaning turli masalalarini atroflicha o‘rganish hozirda muhim va jiddiy masalalardan biri bo‘lib qoldi. o‘zbek tiliga davlat tili maqomi berilgunga qadar …

4 / 24

milal “termin’’ va “terminologiya” leksemalarini qo‘llash maqsadga muvofiqdir. terminologiya muayyan fanning tushunchalar sistemasi bilan o‘zaro munosabatda bo'lgan terminlaming jami sifatida ta’riflanadi. har qanday tushunchalar sistemasiga muayyan terminlar sistemasi to‘g‘ri keladi. insonning muloqot quroli bo’lmish tilni, jumladan adabiy tilni o’rganishi va egallashi 4 xil yo’l bilan amalga oshadi dеyish mumkin: 1.tilni tabiiy holda egallash 2.tilni o’qitish, o’rgatish orqali egallash 4.til va madaniyatini nutq egallashning ko’rinishlaridan biri nutqiy taqliddir. har bir kishi o’zidan yaxshiroq, chiroyliroq, ma'noli va o’tkir gapiradigan kishi(lar) nutqiga havas bilan qarashi va unga taqlid qilishga intilishi mumkin. bu holda nutqiy taqlid — namunali til, nutq madaniyatini egallashga intilishning omillaridan biriga aylanadi. ) 3.til va nutq madaniyatini mustaqil o’qish, shug’ullanish terminologik sistemalar fan taraqqiyoti bilan birgalikda rivojlanib boradi. terminlar umumiste’moldagi so‘zlardan farqli ravishda joriy qilinib, ularning qo'llanishi ma’ium darajada nazorat ostida bo‘ladi. o‘z-o‘zidan terminlar paydo bo‘lib qolmaydi, aksincha, ular zaruriyatga aylangan holda “o'ylab topiladi”, “ijod qilinadi”. shuningdek, oddiy so‘zdan farqli …

5 / 24

komponentdan iborat bo‘lishi lozimki, natijada, birikma terminlarning komponentlari, tegishli belgilami to‘laroq aks ettirish maqsadida, aniqlovchilar, sifatdoshli o‘ramlar qo‘shish orqali hosil qilinishi kerak. bu tushunchani ifodalashning dastlabki bosqichiga xos holat bo‘lib, keyinchalik tushuncha haqida muayyan tasawur yuzaga kelgach, u qadar ahamiyatsiz belgilami ifodalagan komponent (so‘z)iar qisqartirilishi, binobarin, termin ixchamroq holga keltirilishi mumkin. biroq bu jarayon boshboshdoqlik, tavakkalchilik asosida emas, balki ma’ium qonun-qoidalar asosida mantiqiy ravishda amalga oshirilishi lozim. termin muammosi haqida fikr yuritar ekanmiz, termin nima? degan aniq savolning tug‘ilishi tabiiydir. terming kasbiy ma’no bildiruvchi, kasbiy tushunchani ifodalovchi va shakllantiruvchi ayrim ob’ektlar va ular o'rtasidagi aloqalami muayyan kasblar nuqtai nazaridan bilish hamda o‘zlashtirish jarayonida ishlatiladigan so‘z yoki birikmadir haqiqatan ham shunday, chunki har bir sohaning, tarmoqning termini borki, u o‘sha soha, tarmoq doirasida qo‘llanadi, aniqroq qilib, kasb - hunar egasining nutqini shakllantiradi, o‘zaro nutqiy muomaia uchun shart -sharoit yaratadi. bu o‘rinda shuni qayd etish lozimki, muayyan kasb - hunar yoxud mutaxassislikka …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish"

презентация powerpoint nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish toshkent аmaliy fanlar universiteti oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi 8-ma’ruza mavzu: sohada nutq madaniyati masalalari. nutq madaniyatini egallashning usul va yo‘llari reja 1. madaniy til – adabiy tildir. 2. nutq madaniyati ma'naviy kamolot bеlgisi. 3. til va madaniyatini tabiiy holda hamda o’qitish, o’rgatish orqali egallash. 4. tilni mustaqil o’qish yoki nutqiy taqlid orqali o’rganish asosiy tushunchalar termin kasbiy ma’no bildiruvchi, kasbiy tushunchani ifodalovchi va shakllantiruvchi ayrim obyektlar va ular o‘rtasidagi aloqalarni muayyan kasblar nuqtayi nazaridan bilish hamda o‘zlashtirish jarayonida ishlatiladigan so‘z yoki birikmadir. termin - bir ma’noli so‘z. atama - atoqli o...

This file contains 24 pages in PPTX format (2.7 MB). To download "nutq madaniyati va davlat tilida ish yuritish", click the Telegram button on the left.

Tags: nutq madaniyati va davlat tilid… PPTX 24 pages Free download Telegram