metrologiya va standartlashtirish bo‘yicha xalqaro tashkilotlar

DOC 7 pages 55.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

6-ma’ruza. “metrologiya va standartlashtirish” bo‘yicha xalqaro tashkilotlar. reja: 1.ishlab chiqarish va uning tarmoqlarida metrologik xizmat va ta’minot 2. metrologiya va standartlashtirish bo‘yicha xalqaro tashkilotlar 3. metrologiya bo‘yicha asosiy atamalar tayanch so‘zlar: xalqaro tashkilotlar: iso (iso), mek, mozm, o‘lchashlar birliligi, etalon, standart namuna, metrologik nazorat, kalibrlash, litsenziya. 1.ishlab chiqarish va uning tarmoqlarida metrologik xizmat va ta’minot o‘lchash informatsiyasiga nafaqat miqdor bo‘yicha talablar, balki sifat bo‘yicha ham talablar qo‘yiladi. bunga uning (o‘lchashning) aniqligi, ishonchliligi, tan narxi va samaradorligi kabi tavsiflar kiradi. bu sifat tavsiflarining barchasining asosida metrologik ta’minot yotadi. metrologik ta’minotni shunday ta’riflash mumkin: · o‘lchashlar birliligini ta’minlash va talab etilgan aniqlikka erishish uchun zarur bo‘lgan texnikaviy vositalar, tartib va qoidalarning, meyorlarning, ilmiy va tashkiliy asoslarning belgilanishi va tadbiq etilishi. ushbu tavsifdan kelib chiqib aytish mumkinki, metrologik ta’minotning vazifasiga quyidagilar yuklatilgan: · o‘lchash vositalarining ishga yaroqliligini tashkil etish, ta’minlash va tadbiq etish; · o‘lchashlarni amalga oshirish, uning natijalarini qayta ishlash va tavsiya …

2 / 7

shda, ta’mirlashda va ishlatishda majburiy davlat qiyoslashidan o‘tkazish, modda va materiallarning tarkibi va xossalari bo‘yicha standart namunalarni yaratish, standart ma’lumotnomalar, mahsulotning majburiy davlat sinovlari. 3. tashkiliy asosi - davlat va mahkamalardagi metrologik xizmatdan tashkil topgan o‘zbekiston respublikasi metrologiya xizmati; 4. meyoriy-qonuniy asoslari - tegishli respublika qonunlari, davlat standartlari, davlat va tarmoqlarning meyoriy hujjatlari. metrologik ta’minotning o‘z oldiga qo‘ygan asosiy maqsadlari: · mahsulot sifatini, ishlab chiqarish va uni avtomatlashtirishning samaradorligini oshirish; · detallar va agregatlarning o‘zaro almashuvchanligini ta’minlash; · moddiy boyliklarning va energetik resurslarining hisobini olib borish ishonchliligini ta’minlash; · atrof-muhitni himoya qilish; · salomatlikni saqlash va hokazolar. metrologik ta’minot darajasi mahsulotning sifatiga bevosita ta’sir qiladi. bu ta’sir samaradorligini yanada oshirish maqsadida metrologik profilaktika ishlariga va ishlab chiqarishni tayyorlashdagi metrologik ta’minot masalalariga alohida ahamiyat beriladi. bu esa o‘z vaqtida respublikamizda bozor munosabatlarini yanada chuqurroq shakllanishiga va ishlab chiqarilgan mahsulotlarning eskport imkoniyatini oshirilishiga munosib zamin yaratadi. 2. metrologiya va standartlashtirish bo‘yicha xalqaro …

3 / 7

faol ishlab turibdi. ana shu tashkilotlar va ularning olib borayotgan ishlari, faoliyat doiralari xususida qisqacha ma’lumot berib o‘tish maqsadga muvofiqdir. xalqaro standartlashtirish tashkiloti /iso/ birinchi standartlashtirish milliy tashkiloti - britaniya assotsiatsiyasi /britich enginezing standards accociation/ 1901 yilda tashkil etilgan bo‘lib, biroz keyinroq, birinchi jahon urushi davrida daniya byurosi, germaniya qo‘mitasi (1918 y), amerika qo‘mitasi (1918 y) va boshqalar tashkil topdi. standartlashtirish sohasidagi ishlar xalqaro markaz kerakligini taqozo qildi. shu maqsadda 1926 yili standartlashtirish milliy tashkilotlarning xalqaro assotsiatsiyasi (iso) paydo bo‘ldi. iso ning tarkibiga 20 ta mamlakat vakillari kirdi. 1938 yili berlin shahrida standartlashtirish bo‘yicha xalqaro syezd ochildi. unda texnikaning turli sohalari bo‘yicha 32 ta qo‘mita va kichik qo‘mitalar tuzildi. 1939 yili boshlangan ikkinchi jahon urushi iso ning faoliyatini to‘xtatib qo‘ydi. hozirgi xalqaro standartlashtirish tashkiloti (international standards organization) 1946-1947 yillari tashkil topdi, uni qisqacha iso deb yuritiladi. bu nufuzli tashkilot birlashgan millatlar bosh assambleyasi tarkibida faoliyat ko‘rsatib, rivoj topmoqda. iso ning …

4 / 7

ing va texnikaviy qo‘mitalarning ishlari haqida axborotlar almashinuvini tashkil qilish; · sohaviy masalalar bo‘yicha manfaatdor bo‘lgan boshqa xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik qilish ko‘zda tutiladi. iso rahbar va ishchi qo‘mita idoralaridan tashkil topgan. rahbar idoralari tarkibiga kengashning yuqori idorasi - bosh assambleya, kengash, ijroiya byurosi, texnikaviy byuro, kengashning texnikaviy qo‘mitalari va markaziy sekretariati kiradi. iso da prezident, vitse-prezident, g‘aznachi va bosh sekretar lavozimlari mavjud. bosh assambleya – iso ning oliy rahbari bo‘lib, iso ning yig‘ilishi uch yilda bir marta bo‘ladi. uning sessiyasida prezident uch yil muddat bilan saylanadi. bosh assambleya o‘tkazish vaqtida sanoat sohasida yetakchi mutaxassislar ishtirokida xalqaro standartlashtirishning muhim muammolari va yo‘nalishlari muhokama qilinadi. iso kengashi yiliga bir marta o‘tkazilib, unda tashkilotning faoliyati, xususan, texnikaviy idoralarning tuzilishi, xalqaro standartlarning chop etilishi, kengash idoralarining a’zolarini hamda texnikaviy qo‘mitalarning raislarini tayinlaydi va boshqa masalalar ko‘riladi. sobiq ittifoq parchalangunga qadar xalqaro standartlash-tirish tashkilotining tarkibi 91 mamlakatning vakillaridan iborat edi. respublikamizning dastlabki mustaqillik yillaridagi …

5 / 7

li londonda 13 mamlakat vakillarining konferensiyasida maxsus idora - xalqaro elektrotexnika komissiyasi tuzish to‘g‘risida bir fikrga kelindi. bu idora elektr mashinalari sohasi bo‘yicha atamalar va parametrlarni standartlashtirish masalalari bilan shug‘ullana boshladi. mek nizomiga ko‘ra, bu tashkilotning maqsadlari elektrotexnika va radiotexnika va ularga qo‘shni tarmoqlardagi muammolar sohalaridagi standartlashtirish masalalarini xal qilishdir. iso va mek faoliyatlari bo‘yicha farqlanadi, mek elektrotexnika, elektronika, radioaloqa, asbobsozlik sohalari bo‘yicha shug‘ullansa, iso esa qolgan boshqa hamma sohalar bo‘yicha standartlashtirish bilan shug‘ullanadi. hozirgi vaqtda 41 ta milliy qo‘mitalar mekning a’zolari hisoblanadi. bu mamlakatlarda yer qurrasining 80% aholisi yashab, 95% dunyodagi ishlab chiqarilayotgan elektr quvvatining iste’molchisi hisoblanadi. bu asosan sanoati rivojlangan hamda rivojlanayotgan mamlakatlardir. mek ingliz, fransuz va rus tillarida ish olib boradi. mekning oliy rahbar idorasi mek kengashidir, u yerda mamlakatlarning hamma milliy qo‘mitalari taqdim etilgan. unda eng yuqori lavozim prezident bo‘lib, u har 3 yil muddatiga saylanadi. bundan tashqari vitse-prezident, g‘azinachi, bosh kotib lavozimlari ham bor. mek …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metrologiya va standartlashtirish bo‘yicha xalqaro tashkilotlar"

6-ma’ruza. “metrologiya va standartlashtirish” bo‘yicha xalqaro tashkilotlar. reja: 1.ishlab chiqarish va uning tarmoqlarida metrologik xizmat va ta’minot 2. metrologiya va standartlashtirish bo‘yicha xalqaro tashkilotlar 3. metrologiya bo‘yicha asosiy atamalar tayanch so‘zlar: xalqaro tashkilotlar: iso (iso), mek, mozm, o‘lchashlar birliligi, etalon, standart namuna, metrologik nazorat, kalibrlash, litsenziya. 1.ishlab chiqarish va uning tarmoqlarida metrologik xizmat va ta’minot o‘lchash informatsiyasiga nafaqat miqdor bo‘yicha talablar, balki sifat bo‘yicha ham talablar qo‘yiladi. bunga uning (o‘lchashning) aniqligi, ishonchliligi, tan narxi va samaradorligi kabi tavsiflar kiradi. bu sifat tavsiflarining barchasining asosida metrologik ta’minot yotadi. metrologik ta’minotni shunday ta’r...

This file contains 7 pages in DOC format (55.5 KB). To download "metrologiya va standartlashtirish bo‘yicha xalqaro tashkilotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: metrologiya va standartlashtiri… DOC 7 pages Free download Telegram