kommunikativ kompetentlik va muomalada kompetentlik

DOCX 6 pages 19.5 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.5 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

16-mavzu. shaxs muomala sub’yekti sifatida va uning kompetentligi kommunikativ kompetentlik tushunchasi. kommunikativ qobiliyat. muomalada kompetentlik kompetentlik va sosial intellekt. kommunikativ signallarni idrok qilish va uzatish. muomala jarayonida ta’sir ko‘rsatishning psixologiya usullari va kommunikativ buzilishlar korreksiyam. insonlarda qiyinchilik tug‘diruvchi muomala vaziyatlari va ularni yengish yo‘llari. muomalada to‘siq va qiyinchilik. tortinchoqlik shaxslararo muloqotga kirishishdagi o‘ziga xos qiyinchilik sifatida.kommunikativ dramalar. kommunikativ ko‘nikmalar asosida kommunikativ dramalarni yengish. aktiv tinglash. qayta aloqa. insonning rivojlanishini, ijtimoiylashishini, individning shaxs bo‘lib shakllanishini, uning jamiyat bilan aloqasini muloqotsiz aslo tasavvur etib bo‘lmaydi. muloqot ham o‘ziga xos ehtiyoj. polshalik olim e.melibruda aytganidek, “shaxslararo munosabatlar biz uchun suv bilan havodek ahamiyatga egadir”. muloqot o‘ta murakkab jarayon bo‘lganligi sababli unga yagona to‘g‘ri ta’rif berish oson emas. shuning uchun odatda “muloqot” tushunchasining mazmuni uning ayrim tomonlariga urg‘u berish orqali ochib beriladi.mashhur rus psixologi a.v.petrovskiy tahriri ostida chiqqan «umumiy psixologiya» darsligida muloqotni ikki va undan ortiq kishilar o‘rtasidagi axborot ayirboshlash, o‘zaro ta’sir va bir-birini …

2 / 6

gi o‘zaro ta’sir” demak, muloqot ikki va undan ortiq kishilarning bir-biri bilan aloqa qilish ehtiyojini qondiriga qaratilgan o‘zaro ta’sir jarayoni bo‘lib, bunda axborotlar almashiniladi, munosabatlar o‘rnatiladi va rivojlantiriladi. muloqotning hamkorlikda harakat qilish va faoliyat ko‘rsatish jarayonida odamlarni birlashtiradigan vosita til bo‘lib, u muloqotga kirishuvchilar o‘rtasida aloqa bog‘lanishini ta’minlaydi. axborotni boshqaga yo‘llayotgan kishi (kommunikator) va uni qabul qilayotgan kishi (retsepient) munosabat va birgalikdagi faoliyat maqsadlariga erishish uchun mohiyatlarni kodlashtirish va kodini ochishning bitta tizimidan foydalanishlari, ya’ni «bitta tilda» so‘zlashishlari kerak. agar kommunikator va retsepiyent turlicha «til»da so‘zlashsalar, ular o‘zaro hamjihatlikka va birgalikda faoliyat borasida muvaffaqiyatga erisha olmaydilar. qo‘llanadigan belgilar (so‘zlar, imo-ishoralar va boshqalar) zamiridagi mohiyat muloqotda ishtirok etayotganlarga tanish bo‘lgan taqdirdagina axborot almashish imkoni bo‘ladi. “muloqot” tushunchasini “kommunikatsiya” tushunchasidan farqlash lozim. kommunikatsiya jonli va jonsiz tabiatdagi tizimlar o‘rtasida axborot almashinuvini anglatadi. hayvonlar o‘rtasidagi signallar almashinuvi, daraxtlardagi irsiy belgilarning uzatilishi, insonning turli-tuman texnik vositalar bilan aloqaga kirishishi – bularning barchasi kommunikatsiya hisoblanadi. …

3 / 6

(o‘zaro birgalikda idrok etish) funksiyalarini alohida ko‘rsatish mumkin. ana shu uchta funksiyaning birligi muloqot jarayonida hamkorlikdagi faoliyat va ishtirokchilarning o‘zaro ta’sir etishdagi harakatlarini tashkil etish usuli sifatida maydonga chiqadi. 1. muloqotning kommunikativ jihatida individlarning o‘zaro ma’lumot almashinishi sodir bo‘ladi. 2. muloqotning interaktiv jihatida individlar nafaqat bilim va g‘oyalar, balki harakatlar bilan ham o‘zaro ta’sirni amalga oshiradilar. yanada aniqlik kiritadigan bo‘lsak, muloqot shaxslararo birgalikdagi harakat, ya’ni odamlarning hamkorlikdagi faoliyati jarayonida tarkib topadigan aloqalari va o‘zaro bir-birlariga ta’sirining yig‘indisi sifatida yuzaga chiqadi. hamkorlikdagi faoliyat va munosabat ijtimoiy qoidalar – odamlarning birgalikdagi harakati va o‘zaro munosabatlarini qat’iyan belgilab qo‘yadigan hamda jamiyatda udum bo‘lgan xulq-atvor namunalari asosida amalga oshiriladigan ijtimoiy nazorat sharoitida yuz beradi. jamiyat ijtimoiy qoidalar sifatida qabul qilgan, ma’qul topgan, udumga aylangan va tegishli vaziyatda turgan har bir kishidan bajarilishini kutayotgan namunalarning o‘ziga xos tizimini yaratadi. ularning buzilishi qoidadan chetga chiqadiganlarning xulq-atvori to‘g‘rilanishini ta’minlaydigan ijtimoiy nazorat mexanizmlari (ma’qullamaslik, ta’na qilish, jazolash)ni o‘z …

4 / 6

sa, o‘ziga xos axborot jarayonidir. umuman olganda, axborot jarayonlari axborotni qabul qilish, saralash, saqlash, uzatish va boshqalardan iborat ijtimoy jarayonlardir. axborot jarayonlari butun jamiyat organizmini qurshab olib, barcha ijtimoiy tizimlarni qamraganligi, ijtimoiy hayotning har qanday, hatto, eng kichik qismida ham mavjudligi bilan ahamiyatlidir. ko‘rinib turibdiki, ijtimoiy axborot asosiy turlari ichida axborot almashinuvidan iborat muloqot turi ustunlik qiladi. insonlar muloqotining chuqur ijtimoiy determinatsiyasi hayot faoliyati va umuman olganda, butun jamiyat rivojlanishi uchun axborot almashinuvining o‘rni qanchalik muhimligidan dalolat beradi. «kommunikatsiya» atamasi fanga xx asrning boshida kirib kelgan. «kommunikatsiya» lotincha communicatio, communico so‘zlaridan kelib chiqqan bo‘lib, bog‘layman, muloqot qilaman ma’nolarini anglatadi. ijtimoiy fanlarda kommunikatsiya birgalikda harakat qilish, o‘zaro ta’sir haqidagi ilmiy bilim sohasi hamda ushbu jarayonlar va ularning natijalarini ifodalash uchun qo‘llaniladi. kommunikatsiya muammolariga tadqiqotchilar, ayniqsa, ikkinchi jahon urushidan keyin qiziqa boshlashdi. bunga yaqqol misol sifatida 1960-yillar boshiga kelib, falsafa va sotsiologiya ilmiy adabiyotlarida kommunikatsiya tushunchasining yuzdan ortiq ta’riflari mavjud bo‘lganini aytish …

5 / 6

u berilgan. shuning o‘zi kommunikatsiyaning naqadar qamrovi keng va murakkab hodisa ekaniga ishoradir. kibernetika asoschisi norbert viner ta’kidlashicha: «axborot almashinuvi – bu jamiyatni birlashtiruvchi sement». ijtimoiy kommunikatsiya – insonlarning o‘zaro munosabatlarga kirishishning o‘ziga xos shakli bo‘lib, unda axborot uzatish til va boshqa belgilar tizimlari yordamida amalga oshiriladi. kanadalik sotsiolog marshal maklyuen fikricha, kommunikatsiya usulining almashishi tarixning rivojlanish bosqichlarini ifoda etadi. shunga ko‘ra u insoniyat rivojlanishning quyidagi davrlarini ajratgan: — og‘zaki kommunikatsiya (bu davrda jamoa doirasida kommunikativ muhit kommunikantlarni bevosita har tomonlama qamrab olgan); — yozma kommunikatsiya (yozilgan xabarlar vaqt va makon to‘siqlarini kesib o‘tgan); — nashr-kommunikatsiya (kommunikantlarni yalpi qamrab olishning oshishi, «gettenberg galaktikasi»ning yaratilishi, ya’ni bosma kitoblar chop etish texnologiyasining ixtiro qilinishi); — multimedia kommunikatsiyasi (bevosita muloqotga global miqyosda kirishish). m.maklyuenning g‘oyasiga binoan, kommunikativ muhit madaniyat xususiyatlarini belgilab beradi. uning fikricha, zamonaviy madaniyat mazmunan vizual, xix asr oxiri xx asr boshi madaniyati esa asosan yozma bo‘lgan. shunday qilib, hozirgi vaqtda …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kommunikativ kompetentlik va muomalada kompetentlik"

16-mavzu. shaxs muomala sub’yekti sifatida va uning kompetentligi kommunikativ kompetentlik tushunchasi. kommunikativ qobiliyat. muomalada kompetentlik kompetentlik va sosial intellekt. kommunikativ signallarni idrok qilish va uzatish. muomala jarayonida ta’sir ko‘rsatishning psixologiya usullari va kommunikativ buzilishlar korreksiyam. insonlarda qiyinchilik tug‘diruvchi muomala vaziyatlari va ularni yengish yo‘llari. muomalada to‘siq va qiyinchilik. tortinchoqlik shaxslararo muloqotga kirishishdagi o‘ziga xos qiyinchilik sifatida.kommunikativ dramalar. kommunikativ ko‘nikmalar asosida kommunikativ dramalarni yengish. aktiv tinglash. qayta aloqa. insonning rivojlanishini, ijtimoiylashishini, individning shaxs bo‘lib shakllanishini, uning jamiyat bilan aloqasini muloqotsiz aslo tasavvur et...

This file contains 6 pages in DOCX format (19.5 KB). To download "kommunikativ kompetentlik va muomalada kompetentlik", click the Telegram button on the left.

Tags: kommunikativ kompetentlik va mu… DOCX 6 pages Free download Telegram