халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг моҳияти

DOC 92.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1502538507_68828.doc халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг моҳияти режа: 1. халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг тизими 2. халқаро ҳуқуқнинг даврий турлари 3. халқаро оммавий ва халқаро хусусий ҳуқуқ 4. халқаро ҳуқуқнинг тарихий ривожланиши 1. халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг тизими халқаро ҳуқуқ ғоят кенг ва турли тармоқларни ўз ичига олувчи алоҳида ҳуқуқлар тизимидир. шу билан бирга фақат нормалар йиғиндиси бўлибгина қолмай, уларнинг тизими ҳамдир. зеро, бу нормалар бир-бири билан ўзаро узвий алоқададир. халқаро ҳуқуқнинг ҳар бир нормаси, мазмуни унинг бутун тизими сифатида қараб чиқилмоғи керак. барча миллий ҳуқуқий тизимларга хос бўлган ҳуқуқнинг асосий хусусиятлари халқаро ҳуқуққа ҳам хосдир. у давлат идора характерига эга бўлиб, муайян ижтимоий муносабатларни тартибга солувчи юридик нормалар тизимидан иборат. бу нормаларга риоя қилиш зарур ҳолатларда давлат мажбурияти орқали таъминланади. шу билан бирга халқаро ҳуқуқ миллий ҳуқуққа нисбатан ўзига хос хусусиятларга ҳам эга. улар халқаро ҳуқуқ ҳаракатида бўлган халқаро системанинг ўзига хос чегаралари билан белгиланади. бу чегаралар айни …
2
уқуқининг бошқариш предметидан фарқли ўлароқ, ўз ҳаракат предметига эга. бу кенг маънодаги давлатлараро муносабатлар, яъни халқаро ҳуқуқ тизимининг барча субъектлари ўртасидаги муносабатлардир. халқаро ҳуқуқ аксарият ҳолатларда давлат ичида юзага келувчи муносабатларга бу давлатнинг миллий ҳуқуқлари орқали муайян таъсир кўрсатса-да, бу муносабатларни бошқармайди. ҳозирги пайтда ички давлат ҳуқуқининг ҳар бир тармоғида шу давлатнинг халқаро шартномалари нормаларини ифодаловчи меъёрлар мавжуд. бироқ давлатда ички муносабатлар унинг ички ҳуқуқлари билан бошқарилади. агар халқаро ҳуқуқ нормалари давлатнинг ички дахлига таъсир ўтказадиган бўлса, бу шу давлатнинг ҳуқуқи мана шундай таъсирини кўзда тутишдан келиб чиқади. миллий ҳуқуқ нормалари давлатларнинг органлари томонидан яратилади. халқаро тизимда ҳокимиятнинг йўқлиги, суверен давлатлар устидан турувчи ҳокимиятнинг йўқлиги туфайли халқаро ҳуқуқ нормалари унинг ўз субъектлари, энг аввало, барча давлатлар ёки халқаро ҳуқуқнинг бошқа субъектлари билан биргаликдаги иродасининг ҳосиласи бўлган битимлар орқали яратилади. ички давлат ҳуқуқи сингари халқаро ҳуқуқ ҳам халқаро ҳуқуқий нормаларга риоя қилишни таъминлаш учун давлат томонидан мажбур қилиш усулининг қўлланишини кўзда …
3
ман жамият ривожига мос равишда тараққий этади. бироқ бу ерда ҳам орқага қўйилган қадамлар бўлади. халқаро ҳуқуқ энг аввало, ўз тарихий турларининг инқилобий йўл билан алмашиниши орқали ривожланади. зеро, ҳар бир кейинги босқич ўз ўтмишдошидан афзалроқ эди. бу ривожланиш, шунингдек ҳар бир ижтимоий-сиёсий формация доирасида ҳам давом этади. ўзига хос хусусиятлари нуқтаи назаридан қараганда ҳозирги замон халқаро ҳуқуқи тўғрисидаги масала энг мураккаб масаладир. ривожланган давлатлар ва бмтнинг тинимсиз ҳаракати ва янги мустақил давлатлар, бутун прогрессив кучларнинг халқаро ҳуқуқни демократлаштириш учун кураши натижасида унда туб ўзгаришлар юз беряпди. шунинг учун ҳозирги замон халқаро ҳуқуқини халқаро ҳуқуқнинг янги тарихий тури деб ҳисоблашга ҳамма асослар бор. 3. халқаро оммавий ва халқаро хусусий ҳуқуқ ўзбек тилида ва қатор бошқа тилларда “халқаро ҳуқуқ” тушунчаси халқаро оммавий ҳуқуқни билдирадики, ундан халқаро хусусий ҳуқуқни фарқлаб олмоқ лозим. халқаро оммавий ҳуқуқ ва халқаро хусусий ҳуқуқнинг узвий алоқаси ҳеч ким томонидан рад этилмайди. бир қатор таниқли муаллифларнинг таъкидлашича, халқаро …
4
ҳуқуқ, фани билан алоқаси бундан буён ҳам чуқурлашиб боради. бинобарин, халқаро хусусий ҳуқуқ бўйича мутахассис халқаро оммавий ҳуқуқ асослари билан ва аксинча, халқаро оммавий ҳуқуқ бўйича мутахассис халқаро хусусий ҳуқуқ асослари билан таниш бўлмоғи ғоят муҳимдир. 4. халқаро ҳуқуқнинг тарихий ривожланиши халқаро ҳуқуқ тарихи давлат ва ҳуқуқ, умумий тарихининг ажралмас қисми бўлиб, давлатнинг дастлаб вужудга келиши билан бошланган. кўпгина тарихий ёдгорликлар энг қадим замонларда ҳам халқаро ҳуқуқ мавжуд бўлганлигидан далолат беради. давлат ва ҳуқуқ умумий тарихини халқаро ҳуқуқ тарихига қарама-қарши қўйиш ва уни қандайдир даврийлаштириш тўғрисида гапириш методология жиҳатдан нотўғри бўлур эди. халқаро ҳуқуқнинг собиқ марксча-ленинча фани халқаро ҳуқуқни даврийлаштириш асосига ижтимоий-иқтисодий босқичларни қўйиб, бунда: қулдорлик даврининг халқаро ҳуқуқи, феодал жамиятнинг халқаро ҳуқуқи буржуа даврининг халқаро ҳуқуқи ва капиталистик ижтимоий-иқтисодий формациядан коммунистик формацияга ўтиш даврининг халқаро ҳуқуқи тарихий турларини фарқлайди. бундай даврийлаштиришни ривожланган давлатлар халқаро ҳуқуқшунослари тан олмайдилар. улар давлат ва ҳуқуқнинг синфий хусусиятини рад этиб, аста-секин юз берадиган эвалюциянигина …
5
имги юнонистон ҳамда қадимги рим бўлган. уларнинг ҳар бирида ўзига хос хусусиятдаги халқаро ҳуқуқий муассасалар ривожланганди. албатта, халқаро ҳуқуқнинг умумий хусусиятлари, биринчи навбатда, уларнинг оддийлик характерига эга эканлиги ҳуқуқий нормаларга хос хусусият эди. буни миср фиравни рамзес ii хеттлар шоҳи хаттушил iii билан эрамиздан олдинги 1278 йилда тузилган халқаро шартнома мисолида яққол кўриш мумкин. бу шартнома исёнларни бостириш, қочқинларни тутиб эгаларига қайтариш ва шунга ўхшаш қоидаларни кўзда тутган эди. қадимги жамият халқаро марказларининг бир-бирларидан анча олисда бўлганлигига қарамай, элчилик ҳуқуқи, уруш қонунлари ва одатлари ҳамда халқаро шартномалар сингари халқаро ҳуқуқ институтларидаги қизиқ ўхшашликларга эътибор бермаслик мумкин эмас. ҳозирги халқаро ҳуқуқ тармоқларининг бир қисми, эиг аввало, халқаро шартномалар жуда қадим замонларда вужудга келган. эрамиздан аввалги xxiii асрда аккад шоҳи нарамсин билан эламнинг майда ҳукмдорлари ўртасида тузилган шартнома бизнинг кунларимизгача етиб келган энг қадимги шартнома эди. аслини олганда, ҳар бир минтақада халқаро ҳуқуқнинг у ёки бу институтлари шаклланди, улар давр синовларидан ўтиб, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг моҳияти"

1502538507_68828.doc халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг моҳияти режа: 1. халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг тизими 2. халқаро ҳуқуқнинг даврий турлари 3. халқаро оммавий ва халқаро хусусий ҳуқуқ 4. халқаро ҳуқуқнинг тарихий ривожланиши 1. халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг тизими халқаро ҳуқуқ ғоят кенг ва турли тармоқларни ўз ичига олувчи алоҳида ҳуқуқлар тизимидир. шу билан бирга фақат нормалар йиғиндиси бўлибгина қолмай, уларнинг тизими ҳамдир. зеро, бу нормалар бир-бири билан ўзаро узвий алоқададир. халқаро ҳуқуқнинг ҳар бир нормаси, мазмуни унинг бутун тизими сифатида қараб чиқилмоғи керак. барча миллий ҳуқуқий тизимларга хос бўлган ҳуқуқнинг асосий хусусиятлари халқаро ҳуқуққа ҳам хосдир. у давлат идора характерига эга бўлиб, муайян ижтимоий муносабатларни тартибга солувчи юридик нормалар ...

DOC format, 92.0 KB. To download "халқаро ҳуқуқ тушунчаси ва унинг моҳияти", click the Telegram button on the left.