din madaniyat fenomeni

PPTX 87 pages 5.7 MB Free download

87 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.7 MB

File type PPTX

Pages 87

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 87

dinshunoslik faniga kirish. din madaniyat fenomeni. diniy madaniy an'nalarning ahamiyati. diniy fanatizm va dindorlik reja: din madaniyat fenomeni. diniy madaniy an'nalarning ahamiyati. . diniy fanatizm va dindorlik mustaqillik yillarida mamlakatimizda dinga yangicha qarash va munosabat bildirish imkoniyati tug’ildi. natijada biz uchun yangi bo’lgan dinshunoslik fani vujudga keldi. dinshunoslik ateizmdan farqli o’laroq, dinni tanqid qilish, uni jamiyatdan yo’q qilish maqsadida emas, balki unga milliy ma'naviyat ning muhim bo’lagi sifatida yondashib, uni xolisona o’rganishni o’z oldiga maqsad qilib qo’yadi. 2 xalqimizning milliy, diniy va umuman, insoniy qadriyatlarini islom dinidan ayri holda tasavvur qilish mumkin emas. ushbu fanni o’qitishdan maqsad milliy va diniy qadriyatlarning tarixan mushtarakligi, ularning umum insoniy qadriyatlar bilan uyg’unligi, bu qadriyatlarning hozirgi kundagi ahamiyatini yanada aniqroq yoritib berib, talabalarda dinga nisbatan to’g’ri yondashuvni shakllantirish va jamiyat uchun yuksak ma'naviyatli kadrlarni tarbiyalashdan iborat. dinshunocjlik fanining asosiy vazifalaridan biri yoshlarga islom dinining shaxs, oila, jamiyat hayotiga kirib borishi, madaniyat va ma'naviyatni boyitishga …

2 / 87

iyot (teologiya) fani jihatidan; tanqidiy-ateistik ilmiy nuqtai nazardan. kishilik jamiyati uchun har qaysi yondashuv natijasida tuplangan ilmiy, amaliy, tarixiy, falsafiy ma'lumorlar juda katta ahamiyat kasb etad din insoniyat ma`naviy hayotining tarkibiy qismidir. din suzi arab tilidan olingan bulib, uning lug’oviy ma'nosi « ishonch, e'tiqod» dir. istilohiy ma'nosi lotin tilidagi «religion» suzi bilan mos keladi. din - insonni qurshab olgan atrof-muhitdan mashqarida bo’lgan, uni va koinotdagi barcha narsalarni yaratgan, ayni zamonda insonlarga to’g’ri, haqiqiy, odil hayot yo’lini ko’rsatadigan va o’rgatadigan, ilohiy borliqqa ishonch va ishonishni ufoda etadigan maslak, qarash, ta`limotdir. din muaiyan ta'limotlar, his-tuyg’ular, toat-ibodatlar va diniy tashkilotlarning faoliyatlari orqali namoyon bo’ladi. din umumiy nuqtai-nazardan ishonmoq tuyg’usi - insonnining eng teran va ruhiy-ma'naviy ehtiyojlaridandir. dinning ijtimoiy vazifalari dinning jamiyatda bajaradigan ijtimoiy, ma’naviy, ruhiy vazifalari quyidagilardan iboratdir: birinchidan, har qanday din o’z e’tiqod qiluvchilari uchun to’ldiruvchilik, tasalli beruvchilik - kompensatorlik vazifasini bajaradi. ikkinchidan, muayyan din o’z ta’limot tizimini vujudga keltirgach, o’ziga e’tiqod …

3 / 87

lovchilik-qonunlashtiruvchilik vazifasi chambarchas bog’liq. dinning bu funksiyasining nazariy asosini yirik amerikalik sosiolog t. parsons ishlab chiqdi. uning fikricha, «har qanday ijtimoiy tizim muayyan cheklovlarsiz mavjud bo’la olmaydi. buning uchun u qonun darajasiga ko’tarilgan axloq normalarini ishlab chiqishi kerak. din bunday normalarni qonunlashtiribgina qolmay, ularga bo’lgan munosabatni ham belgilaydi». oltinchidan, din vazifalarining falsafiy, nazariy jihatlari ham mavjud. bu vazifa insonga yashashdan maqsad, hayot mazmunini, dorulfano va dorulbaqo dunyo masalalariga o’z munosabatini bildirib turishidan iboratdir. dinning vujudga kelishi, avloddan-avlodga o‘tib borishi va ri- vojlanishi uchun shart-sharoitlarni shakllantiruvchi omillar uning ildizlari deb ataladi. 1) dinning ijtimoiy ildizi kundalik hayotda kishilarning turmushini belgilovchi moddiy va ma’naviy munosabatlar tizimidan iborat. dinning ijtimoiy ildizida moddiy sharoitlar ustuvor. siyosiy ustqurma institutlari dinga ikkilamchi ta’sir etadi. dinning ijtimoiy ildizini tashkil etuvchi jabhalardan biri ijtimoiy hayotni stixiyali qonuniyatlar asosida rivojlanishidir. undagi boshqarib bo‘lmaydigan jarayonlar jamiyatda iqtisodiy, siyosiy va ma’naviy inqirozlarni, urushlarni, kasalliklarni keltirib chiqaradi. tabiiyki, individ ularning vayron qiluvchi …

4 / 87

inning gnoseologik ildiziga aloqador va barcha tarixiy davrlarda takrorlanib turadigan xususiyatlar quyidagilardan iborat: a) bilishning subyektiv jihatlarini absolutlashtirish (lotinchada – voqelik bilan bog‘lanmagan narsa, nisbatsizlik, so‘zsiz degan ma’nolarni anglatadi), ya’ni bo‘rttirib ko‘rsatish; b) abstrakt (lotincha abstratio – diqqatni chetga tortish degan ma’noni anglatadi), ya’ni tafakkur; v) tafakkurning umumlashtirish qobiliyati. 3) dinning ruhiy ildizi. dinning vujudga kelishida kishining bilish faoliyatiga bog‘liq jarayonlar bilan birga uning hissiyoti, kayfiyati va kechinmalari ham ishtirok etadi. diniy tasavvurlar dastlab kishilarning his- tuyg‘ulari orqali vujudga keladi. dinning ruhiy ildizi individual va ijtimoiy ruhiyatlarga bo‘linadi. individual ruhiyatga shaxsiy iztirob, g‘am-tashvish, o‘limdan qo‘rqish, yolg‘izlik, muhabbat, mehr-shafqat, minnatdorlik singari ijobiy va salbiy kechinmalarni misol keltirish mumkin. ijtimoiy ruhiyatga guruhlar va jamiyatlarga xos voqeliklar – ijtimoiy fikr, ommaviy qo‘rqish hissi, taqlid, an’ana va urf-odat kabilarni misol keltirish mumkin. dinning ruhiy ildizlari deganda diniy g‘oyalarni qayta ishlab chiqarilishi va o‘zlashtirilishiga qulay shart-sharoitlar yaratadigan jamiyatlar, guruhlar va individlarning ruhiy holati, jarayonlari va …

5 / 87

i bilan birga, ularning falsafasida umumiy tоmоnlar ham uchraydi. barchasida оlamning yaratilishi, insоniyatning yashashi haqida fikrlar bildirilib, gnоsеоlоgik, antrоpоlоgik, psixоlоgik va bоshqa jihatlarga e’tibоr qaratilgan. исломнинг йўналишларга бўлиниши сабаблари муҳаммад пайғамбар вафотидан кейин мусулмон жамоа- ларининг йўлбошчилари ўртасида ҳокимият учун кураш авж олган. ҳокимият учун курашлар исломнинг уч йўна- лишга бўлинишига олиб келган. мазкур бўлинишнинг асосида турли феодал гуруҳларнинг ҳокимият учун олиб борган курашлари ётади. муҳаммад пайғамбарнинг куёви, тўрт буюк халифалар- дан бири али давридаёқ (656 – 661 йиллар), халифанинг ҳокимиятини тан олмаган уммавийлар билан ҳокимият тепасига муҳаммад пайғамбар авлодаригина келиш ҳуқу- қига эгадирлар деб ҳисоблаган али ибн абу толибнинг тарафдорлари ўртасида кураш авж олиб кетган. исломдаги йўналишлар тушунчаси 1 исломдаги йўналиш деганда муайян эътиқодий масала асосида бирлашган мусулмонлар мажмуаси тушунилади. 2 суннийлик йўналиши “аҳли сунна вал-жамоа” деб номланади. “аҳли сунна” дегани муҳаммад пайғамбар суннатларига эргашувчилар, “вал- жамоа” сўзи эса мусулмонларнинг кўпчилиги ортидан юрувчилар деган маънони англатади. 3 шиалар. «шиа» …

Want to read more?

Download all 87 pages for free via Telegram.

Download full file

About "din madaniyat fenomeni"

dinshunoslik faniga kirish. din madaniyat fenomeni. diniy madaniy an'nalarning ahamiyati. diniy fanatizm va dindorlik reja: din madaniyat fenomeni. diniy madaniy an'nalarning ahamiyati. . diniy fanatizm va dindorlik mustaqillik yillarida mamlakatimizda dinga yangicha qarash va munosabat bildirish imkoniyati tug’ildi. natijada biz uchun yangi bo’lgan dinshunoslik fani vujudga keldi. dinshunoslik ateizmdan farqli o’laroq, dinni tanqid qilish, uni jamiyatdan yo’q qilish maqsadida emas, balki unga milliy ma'naviyat ning muhim bo’lagi sifatida yondashib, uni xolisona o’rganishni o’z oldiga maqsad qilib qo’yadi. 2 xalqimizning milliy, diniy va umuman, insoniy qadriyatlarini islom dinidan ayri holda tasavvur qilish mumkin emas. ushbu fanni o’qitishdan maqsad milliy va diniy qadriyatlarning tarixa...

This file contains 87 pages in PPTX format (5.7 MB). To download "din madaniyat fenomeni", click the Telegram button on the left.

Tags: din madaniyat fenomeni PPTX 87 pages Free download Telegram