regionalgeografiya

PPTX 27 стр. 409,5 КБ Бесплатная загрузка

27 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 409,5 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 27

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 27

презентация powerpoint regional geografiyaga kirish. geografik fanlar tizimida regional geografiyaning o`rni.o`zbekiston tabiatining o`ziga xos xususiyatlari va o`zbekiston tabiatini geografik o`rganilish tarixi. regional geografiya fan 1-mavzu. ma’ruza xudoynazarova mavluda geodeziya va geoinformatika kafedrasi geografik fanlar tizimida regional geografiyaning o`rni regional geografiyaning maqsad va vazifasi, o`rganish obyekti regional tabiiy geografik tadqiqotlar, albatta bironta tabiiy geografik kompleks chegarasida olib borilishi shart emas. bunday tadqiqotlar, maqsad va vazifalariga bog‘liq holda, bironta davlat chegarasida ham, bironta tog‘ tizmasi yoki daryo havzasi chegarasida ham olib borilishi mumkin. qanday chegara doirasida olib borilishidan qat'iy nazar uning o‘rganish predmeti regional ko‘lamdagi tabiiy geografik komplekslar bo‘lib qolaveradi maqsad va vazifasi fanni o‘qitishdan maqsad – yerning bir regioni bo‘lgan o‘zbekistonning tabiiy sharoiti, iqlimi, tuprog‘i suv resurslari, tabiiy zahiralari, qishloq xo‘jaligini rivojlantirish sharoitlarini kompleks o‘rganish va tahlil qilishdan iborat. fanning vazifasi – regional tabiiy geografiya va landshaftshunoslikni obyekti va predmeti haqida tushunchalar berish; -o‘zbekiston tabiatini shakllantiruvchi omillarga tavsif berish; -respublika tabiiy …

2 / 27

zog`iston sharqda – qirg`iziston, janubi-sharq – tojikiston janubda – afg`onistoz janubi-g`arbda – turkmaniston bilan chegaradosh asosiy xususiyaari 1. berk havzada joylashgan. 2. okeanlardan uzoqda joylashgan 3. kontinental iqlimga ega 4. relyefi notekis. 5. nam havo massalariga teskari. 6. tabiati xilma xil. 7. ekologik noqulayliklar mavjud. o‘zbekiston tabiatini geografik o‘rganilish tarixi o‘zbekiston hududi tabiiy sharoitining qulayligi juda qadimdan kishilar e’tiborini o‘ziga jalb etgan. qulay tabiiy sharoit bu yerda bir necha yuz ming yil avval odamlar yashay boshlashiga imkon bergan. o‘rta osiyoda oxirgi topilgan ilk tosh asriga oid makonlarning ochilishi haqli ravishda bu hududni odamzodning ilk ajdodlari paydo bo‘lgan mintaqaga kiritish imkonini berdi. o‘zbekiston tabiatining o‘ziga xos xususiyatlari va o‘zbekiston tabiatini geografik o‘rganilish tarixi ibtidoiy jamiyat davrida xorazm, qashqadaryo, zarafshon, surxandaryo vohalarida yashagan odamlar bu yerlar tabiati haqida muayyan tasavvurga ega bo‘lganlar. ilk geografik tasavvurlar tabiatning yangi boyliklarni izlab topish va o‘zlashtirish, tabiiy sharoiti qulay yerlarga joylashish, sug‘orma dehqonchilik, ov kasbkorligi va …

3 / 27

nadi. unda o‘lkamizning qadimiy vohalari, vodiylari va tog‘lari tasvirlanadi. o‘zbekiston tabiatinining geografik o‘rganilish tarixi reja: antik davr. o’rta asrlar davri. rus istilosi davri mustamlaka davri mustaqillik davri arxeologik ma’lumotlarga ko’ra o’zbekiston hududida paleolit, meziolit, neolit davrlariga oid qadimiy odamlar yashagan makonlarning surxondaryo (teshiktosh), farg`ona vodiysida (isfaramsoy, xo`jabaqirg`onsoy, sho`r ko`l), zarafshon vodiysida (omonqo`ton, cho`lpon ota), chirchiq-ohangaron vodiysida (xo`jakent, obirahmat) va quyi amudaryoda ko`plab uchratish mumkin. antik davrda o’zbekiston geografiyasi haqidagi nisbatan kengroq ma’lumotlarni miloddan oldin yashagan yunon va rim olimlari kvint kursiy ruf, arrian, ptolomeylarning asarlarida uchratish mumkin. arian, kvint kursiy ruf zarafshon daryosi haqida yozb qoldirgan. strabon o’zbekiston hududimizdagi cho`llar, vohalar, daryolar haqida ma’lumot bergan. antik davrda o’lkamiz haqidagi eng ko’p ma’lumot ptolomeyning 8 jildli “geografiya” nomli asarida qoldirilgan. ushbu asarga ilova qilib chizilgan xaritada sirdaryo, amudaryo, zarafshin daryolari, so`g`diyona, baqtriya davlatlari va o’rta osiyoning sharqida joylashgan tog`lar berilgan. o’rta asrlar davri o’rta osiyo, jumladan, o`zbekiston tabiiy geografik bilimlarining takomillasha …

4 / 27

’rif bergan, amudaryo va sirdaryoning orolga quyilishini ko`rsatgan. abul hasan ali ma’sudiy o’zbekiston tabiati, xususan amudaryo va xorazm vohasi haqidagi haqiqatga geografik ma’lumotlarni qoldirgan. xorazm vohasi amudaryodan bir qancha kanallar orqali suv olishini yozib qoldirgan. ibn batuta mashxur arab geografi ustyurt, xorazm, qizilqum orqali buxora va samarqandga kelgan. u ustyurt, quyi amudaryo, zarafshon vodiysi tabiati, samarqand, buxoro, samarqand shaharlari haqida qimmatli ma’lumotlarni qoldirgan. yoqut ibn abdulla o`rta osiyoga bir necha bor tashrif buyurgan. “mamlakatlarning alfavit ro’yxati” asarida o`rta osiyo tabiati, aholisi, shaharlari, karvon yo`llari haqidagi ma’lumotlarni qoldirgan. o`rta osiyo, jumladan o`zbekiston hududi tabiati haqidagi dastlabki, ilmiy jihatdan mukammal geografik ma’lumotlar jahonga mashxur bo`lgan ix – xii asrlarda yashagan o`rta osiyolik qomusiy olimlar tomonidan yozib qolirilgan. ushbu olimlar quyidagilar: muhammad ibn muso al-xorazmiy, ahmad farg`oniy, abu abdullo muhammad ibn al termiziy, abu nosir farobiy, abu bakr narshaxiy, abu rayhon beruniy, abu ali ibn sino, mahmud qoshg`ariy va boshqalar. muso xorazmiy tabiiy …

5 / 27

ri oxirida o`rta osiyodagi geografik obyektlarning kordinatalarini jadval tariqasida kiritgan. rus istilosi davri xvii asrdan boshlab turkiston o’lkasi bilan ruslar ham qiziqib, uning geografiyasini o`rganishni boshladi. ularning asl maqsadi turkiston tabiatini o’rganish niqobi ostida bu hududda joylashgan xonliklarning harbiy sirlari va qudratini bilish, qanday boyliklari borligini aniqlash hamda mustamlakaga aylantirish edi. 1715-1717 yillarda bekovch-cherkasskiy boshchiligidagi ekspeditsiya xiva xonligiga keladi. 1721-1725 yillari floro beneveni (elchi) buxoro va xiva hududlarini o`rgnadi. 1740-1743 yillari d.gladishev va i.muravinlar xiva xonligini, orol dengizini o`rganadi. 1774-1782 yillar f.yefremov qoraqum, qizilqum cho`llari, zarafshon va farg`ona vodiysini o`rganadi. a.p.fedchenko tog’ tizmallarini o’rganadi. pomir tog`laridagi muzliklarni o`rganadi. a.f.middendorf tabiiy boyliklarni, iqlimiy resurslarni o`rganadi. i.v.mushketov o’zbekiston hududidagi tabiiy boyliklarni o`rganadi. l.s.berg orol dengizini chuqur o`rganadi. mustamlaka davri o’zbekistonning tabiiy sharoiti va resurslarini o`rganish sobiq sovet imperiyasi davrida ham davom etadi. bu davrda tashkil etilgan har bir ilmiy safar kompleks xususiyatga ega bo’lib, o’rgangan hududning tabiiy unsurlarini hammasini bir-biriga bog`liq holda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 27 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "regionalgeografiya"

презентация powerpoint regional geografiyaga kirish. geografik fanlar tizimida regional geografiyaning o`rni.o`zbekiston tabiatining o`ziga xos xususiyatlari va o`zbekiston tabiatini geografik o`rganilish tarixi. regional geografiya fan 1-mavzu. ma’ruza xudoynazarova mavluda geodeziya va geoinformatika kafedrasi geografik fanlar tizimida regional geografiyaning o`rni regional geografiyaning maqsad va vazifasi, o`rganish obyekti regional tabiiy geografik tadqiqotlar, albatta bironta tabiiy geografik kompleks chegarasida olib borilishi shart emas. bunday tadqiqotlar, maqsad va vazifalariga bog‘liq holda, bironta davlat chegarasida ham, bironta tog‘ tizmasi yoki daryo havzasi chegarasida ham olib borilishi mumkin. qanday chegara doirasida olib borilishidan qat'iy nazar uning o‘rganish predmet...

Этот файл содержит 27 стр. в формате PPTX (409,5 КБ). Чтобы скачать "regionalgeografiya", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: regionalgeografiya PPTX 27 стр. Бесплатная загрузка Telegram