powerpoint x 4 toshkent irrigatsiya va qishloq xudoyxonaligini mexanizatsiyalash muhandislari institut

PPTX 22 стр. 1,1 МБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,1 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

слайд 1 geodeziya va geoinforatika xudoynazarova mavluda abduvohid qizi regional tabiiy geografiyasiga kirish. geografik o`rni va tashqi aloqalari. o`zbekiston tabiatini geografik o`rganilish tarixi. o`zbekiston tabi mavzu 01 regional geografiya (amaliy) fan “tiqxmmi” mtuning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti 1 1-mavzu: regional tabiiy geografiyasiga kirish. fanning maqsadi va vazifalari reja: regional geografiyaning obyekti va predmeti. geografik fanlar tizimida regional geografiyaning o`rni. hozirgi kunda tabiiy geografiya fani hal etishi lozim bo‘lgan muammolarning ko‘pchiligi, asosan uning o‘rganish obyekti va predmetining murakkabligi, o‘ziga xos xususiyatlari bilan uni tadqiq qilishda qo‘llanilayotgan tadqiqot metodlarining o‘ziga xosligi bilan va fanning hozirgi taraqqiyot bosqichida xalq xo‘jaligi qo‘yayotgan vazifalarning serqirra va murakkabligi bilan bog‘liqdir. har qanday mustaqil fan o‘z tadqiqot obyektiga ega bo‘lgani kabi tabiiy geografiya ham o‘z tadqiqot obyektiga egadir. uning obyekti juda murakkab tuzilgan ko‘p tavsifli tabiat hosilasidir. har bir fanning nazariyasi, metodologiyasi rivojlanib, izlanish metodlari takomillashib borgani sari uning tadqiqot obyekti, predmeti va vazifalari haqidagi tushunchalar …

2 / 22

di. bu qobiq bir-biriga tutash bo‘lgan, o‘zaro ta'sir va aloqadorlikda bo‘lgan sferalar, ya'ni litosfera, gidrosfera, atmosfera va biosferadan tashkil topgandir. p.i.brounov bu sferalarning barchasi bir-biriga kirishib, o‘zaro ta'sirlari bilan ham yerning tashqi qobig‘ini, ham yerdagi barcha hodisalarni keltirib chiqaradi. shu o‘zaro ta'sirlarni o‘rganish tabiiy geografiyaning eng asosiy vazifalaridan birini tashkil qiladi, deb yozgan edi. ushbu muallif fanda birinchi bo‘lib tabiiy geografiyaning obyektini o‘z mazmuniga mos nom bilan, ya'ni yerning tashqi qobig‘i deb atagan edi. p.i.brounovning fikrlari keyinchalik a.a.grigoryev tomonidan rivojlantirildi va natijada geografik qobiq haqidagi ta'limot yuzaga keldi. bu ta'limotning asosiy mazmuni yerning ustki qismi sifat jihatidan boshqa sferalardan farq qiladigan, o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lgan qobiqdan tuzilganligi va o‘zaro bog‘liq bo‘lgan, bir-biriga faol ta'sir etib turadigan turli geosferalardan tashkil topganligi hamda o‘zida organik hayot va murakkab tabiiy geografik jarayonning mavjudligi bilan ifodalanadi geosferalarning har biri moddaning u yoki bu agregat holatini aks ettirib, geografik qobiqning u yoki bu komponentini …

3 / 22

o‘lishi kerakligini b.p.orlov (1945), a.g.isachenko (1953), n.a.solnsev (1955), v.p.lidov, l.e.setunskaya (1956), k.k.markov (1970) va boshqalar to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta'kidlab o‘tganlar. ammo bunday fikrni geografiya fani tarixida birinchi bo‘lib a.n.krasnov (1895) bildirgan edi. uning fikricha, geografiyaning eng asosiy vazifasi geografik komplekslarni aniqlash, ularning xususiyatlari va tarqalish sabablarini o‘rganishdan iborat bo‘lishi kerak. tabiiy geografiyaning obyekti haqidagi uchinchi tushuncha, bu "tabiiy muhit" yoki "geografik muhit" tushunchasidir. ushbu tushuncha ko‘proq ilmiy - ommabop adabiyotlarda, ba'zi tabiiy va ijtimoiy fanlarda, falsafada keng ishlatilib kelinmoqda. masalan, falsafa lug‘atida bu tushuncha shunday izohlangan: "geografik muhit - jonli va jonsiz tabiat predmetlari va hodisalarining majmui (yer po‘sti, atmosferaning quyi qismi, gidrosfera, ustki tuproq qoplami, o‘simlik va hayvonot olami)dir". ko‘rinib turibdiki, geografik muhit atamasi bilan geografik qobiq atamasining izohlarida o‘xshashliklar bor. shuning uchun ham k.k.markov (1951), i.m.zabelin (1952), i.p.gerasimov (1956) va boshqalar "geografik muhit" atamalaridan foydalanganlarida albatta inson faoliyatini ko‘zda tutganlar va geografik qobiqning sinonimi sifatida foydalanganlar. geografik qobiq va geografik …

4 / 22

sochavaning fikricha, geotizimlar haqidagi ta'limot tabiiy geografiya fanining "o‘zagi" ekanligini e'tirof etish bironta shubha yoki ikkilanish uyg‘otmasligi kerak. chunki bu ta'limot qonuniydir va geografiyaning bundan keyingi taraqqiyotini ta'minlashga qodirdir. a.g.isachenko (1991) ham tabiiy geografiyaning obyekti bo‘lib geotizimlar hisoblanadi va bu tabiiy geografiyaning eng qisqa va eng qamrovli ta'rifidir, degan fikrni bildiradi. tabiiy geografiyaning obyekti haqidagi, yuqorida tahlil qilingan to‘rtta tushunchadan ikkinchi va to‘rtinchisi, ya'ni tabiiy geografik komplekslar haqidagi va geotizimlar haqidagi tushunchalar mazmun jihatidan bir-biriga yaqin tushunchalardir. shu bilan birga ular birinchi, ya'ni geografik qobiq haqidagi tushunchani ham o‘z qamroviga olishi mumkin. boshqacharoq qilib aytganda, tabiiy geografiya fanining obyekti hisoblangan geografik qobiqning o‘zi ham eng katta tabiiy geografik kompleksdir va shu bilan birga dinamik geotizimdi tabiiy geografiyaning obyekti, predmeti va vazifalari haqida o‘z fikrimizni bildirishdan oldin bir muhim masalaga oydinlik kiritib olishni lozim deb topdik. bu masala geografik qobiq tabiiy geografiya fanining obyektimi yoki predmetimi degan savolning to‘g‘ri javobi bilan …

5 / 22

ibada qayd etilgan va insonning amaliy faoliyat jarayoniga kiritilgan tomonlari, xususiyatlariga aytiladi. u mazkur sharoitda ma'lum maqsadni ko‘zlab o‘rganiladi, deb ko‘rsatilgan. bizningcha, tabiiy geografiya fanining tekshirish obyekti bittadir. u ham bo‘lsa juda rangbarang va murakkab tuzilishga ega bo‘lgan geografik qobiqdir. undagi rang-barang va murakkablik uning serkomponentligi bilan ular orasida ro‘y berib turadigan hamda tashqi muhit bilan bo‘lib turadigan o‘zaro ta'sir va aloqadorliklarning serqirraligi bilan bog‘liqdir. geografik qobiqning bunday murakkab tuzilganligi, ya'ni uning ko‘p komponentliligi va turli-tuman tabiiy geografik komplekslardan tashkil topganligi uni har tomonlama tadqiq qilishni taqazo etadi. uning har bir komponentini u yoki bu xususiy fan o‘z predmeti sifatida o‘rganishi mumkin. masalan, relyefni geomorfologiya fani, tuproqni tuproqshunoslik fani, o‘simlik qoplamini geobotanika kabi. ammo, bu komponentlarni hammasini birgalikda ular orasidagi mavjud bo‘lgan o‘zaro ta'sir va aloqadorliklari bilan birga, bir butun tabiat hosilasi, ya'ni tabiiy geografik kompleks sifatida faqat tabiiy geografiya fanigina o‘rganadi. geografik qobiq eng katta tabiiy geografik kompleks sifatida, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "powerpoint x 4 toshkent irrigatsiya va qishloq xudoyxonaligini mexanizatsiyalash muhandislari institut"

слайд 1 geodeziya va geoinforatika xudoynazarova mavluda abduvohid qizi regional tabiiy geografiyasiga kirish. geografik o`rni va tashqi aloqalari. o`zbekiston tabiatini geografik o`rganilish tarixi. o`zbekiston tabi mavzu 01 regional geografiya (amaliy) fan “tiqxmmi” mtuning qarshi irrigatsiya va agrotexnologiyalar instituti 1 1-mavzu: regional tabiiy geografiyasiga kirish. fanning maqsadi va vazifalari reja: regional geografiyaning obyekti va predmeti. geografik fanlar tizimida regional geografiyaning o`rni. hozirgi kunda tabiiy geografiya fani hal etishi lozim bo‘lgan muammolarning ko‘pchiligi, asosan uning o‘rganish obyekti va predmetining murakkabligi, o‘ziga xos xususiyatlari bilan uni tadqiq qilishda qo‘llanilayotgan tadqiqot metodlarining o‘ziga xosligi bilan va fanning hozirgi tar...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPTX (1,1 МБ). Чтобы скачать "powerpoint x 4 toshkent irrigatsiya va qishloq xudoyxonaligini mexanizatsiyalash muhandislari institut", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: powerpoint x 4 toshkent irrigat… PPTX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram