avloniyning “madaniyat to‘lqinlari” maqolasi va e.tofflerning “uchinchi to’lqin” asarini qiyosiy taxlil etish

DOCX 12 стр. 44,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 12
mavzu: avloniyning “madaniyat to‘lqinlari” maqolasi va e.tofflerning “uchinchi to’lqin” asarini qiyosiy taxlil etish. reja: i. kirish. ii. asosiy qism. 1. avloniyning “madaniyat to‘lqinlari” maqolasi 2. e.tofflerning “uchinchi to’lqin” asarini qiyosiy taxlil etish. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. abdulla avloniy. madaniyat to‘lqunlari har kimga ma’lumdirki, dengizlarning to‘lqunlari bir tarafdan ikinchi tarafg‘a ko‘chub yuriydir. bu kun bir tarafda to‘lqun bo‘lsa, ertasi ikinchi tarafda boshlanub, avvalgi shovullab, qichqirub, shodligindanmi yoki boshqa bir sababdanmi bir necha sajin yuqoriga sakrashub turgon yerlari sukut va sokit bo‘lub qoladir. shunga o‘xshash bani bashar (odam bolalari) orasida ham madaniyat to‘lqunlari quvishub va surishub yuriydir. bir asr ichinda taraqqiy va madaniyat dunyosinda g‘o‘ta urub, suzishub yurgan bir qavmni ko‘rasanki, ikinchi asrda tanazzul dunyosiga yuzlanub, vahshiylik olamining eng og‘ir nuqtasiga borub yetadur. buning sababi ijtihod va g‘ayratning ozayuvi, ittifoq, insof va adolatning yo‘qoluvi, xalqning ilmu ma’rifatdan uzoqlashub, buzuq ishlarga mayl va rag‘batlari ortuvidir. har bir millat maishat tarafindan taraqqiyga yuz …
2 / 12
turg‘onlig‘i ochiq ma’lum bo‘ladir. xalqimizning yuzdan to‘rtini boyga, ikisini ulamoga, uchini eshonga, beshini dehqonga chiqarsak, qolgan 86 si ko‘mirchi, temirchi, yamoqchi, fanarchi va qorovulchilik kabi eng past xidmatlarda turub, kunlik avqotlarini zo‘rg‘a o‘tkazadilar. bularning orasida oyda, yilda bir martoba go‘sht, yog‘ ko‘rmay umr o‘tkaradurg‘onlari, butun yilni(ng) birgina kiyim ila o‘tkaradurg‘onlari, hifzi sihhat qaysi, madaniyatni na ekanini tushunmaydirganlari ko‘bdir. bularga oni tushundirmak, yerdan turub, yulduzlarga qo‘l so‘zmak ila barobardir. bu taraqqiy zamoni va madaniyat asri, bilmam, bizni na yerga olib borajak, ibrat ko‘zi ila eski shahrimizning musulmon dahalariga nazar solgan kishi har mahallada yuzdan to‘qson xonalarni(ng) buzilgan, yorilgan, vayrona va inqiroz dunyosiga yuzlangan bir holda ko‘radir. go‘yo bu xonalarning devorlari, tomlari lisoni hol ila bizni ilmsizlik, tarbiyasizlik, to‘y deb minglarcha aqchalarni behuda isrof qilmak, to‘ylarda jomafurushlik qilmak vayrona va xarobazorlikg‘a soldi, deyurlar. emdi, vayrona sohiblarini faqir va xorlikda yashagan, bola-chaqalarini qo‘l kuchi ila to‘ydiradirgon, to‘y degan yerda muqaddas vatanini sotub, sarf …
3 / 12
andek, kundan-kun bid’at ustiga bid’at ortmakda. ulamo, fuzalo va eshonlarimiz zikr va tasbeh o‘rniga «to‘y ustiga to‘ylar bo‘lsun» so‘zini virdi zabon qilmaqda. ag‘niyo va sarvatdorlarimiz to‘y poygasi qilub, bir-birlarining bor-yo‘qlariga qaramasdan, faqir va kambag‘allarimiz uylarini, bog‘larini, otlarini, to‘nlarini sotub to‘yga sarf qilmaqdadurlar. bir tarafdan, madaniyat to‘lqunlari shoshirmoqda, ikinchi tarafdan faqirlik va miskinlik ko‘paymakda, yana bid’at ustiga bid’at ortmakdadir. mundan besh-olti yil muqaddam eng sarvatli kishilarimiz uch kundan ortiq osh ham yigirma-o‘ttizdan ortiq chopon bermas edilar. hozir bu tarafdan ko‘b taraqqiy qilib, olti-etti kun osh va yuzlab chopon bermakdadirlar. avvalda bir yarim — iki so‘mlik chopon beradigan kishilarga, hozir 20—25 so‘mlik zarrinlar, baxmallar berurga boshladilar. mana shul tariqada biz keyinga qarab taraqqiy qilmakdamiz, bilmam, bizim bu isrof va bid’atlarimiz qachon yo‘q bo‘lib ketar?!. hama poyon ba bolo metariqad, man az bolo ba poyon metariqam. muhtaram o‘quvchilarga ibrat uchun madaniyatning koni, manbai va chiqg‘on yeri o‘lan osiyo qit’asidagi arabiston yarim otosini go‘starajagam. …
4 / 12
ahshatda avratlarini yaproqlar ila o‘rtub, boshlarig‘a tovus patlarini sanchub, yalang‘och goh daraxtlar ustida, goh kafalarda, goh yerto‘lalarda do‘mbira va chirmandalarni cholub, yashay berdilar, madaniyat orqalaridan quvdi, qochdilar. na yerga borsalar, madaniyat ham bordi, qochib qutulolmadilar, oxirida madaniyat g‘alaba qilib, inqiroz dunyosig‘a kuzatub yubordi. mana shu jumladan, yarim-yorti vahshatda yashash o‘rta osiyoga, turkistonimizg‘a rusiya hukumati ila barobar madaniyat suvlari kelub kirdi. hozir yarim asrdurki madaniyat bizni orqamizdan quviyur. biz qirdan-qirg‘a qochurmiz, qarshimizda maishat mashaqqatlari chiqub hujum qilur, o‘ngimizdan bilimsizlik va jaholat kelub, jonlarimizni siqur, so‘ngimizdan musriflik, faqirlik va bid’atlar chiqub yo‘limizni to‘sur. dangasalik, yalqovlik, ishsizlik ustimizdan bosub bo‘g‘mak istar. ajabo! bizlar hamon bu eskincha romka orasidan chiqub qochmak istamaymiz. bir oz tushunmak va o‘ylamak lozimki, bu romka orasindan chiqub qochmak va qutulmak mumkinmi? yo‘qmi? bizim fikrimizcha, qochmoqning imkoni yo‘q, kutulmaku xalos bo‘lmakning faqat birgina chorasi bordurki, madaniyatni qabul qilmak va madaniyatga kirishmakdir. lekin kirishganda ham madaniyatning haqiqatini bilmak va haqiqiy madaniyatga …
5 / 12
asa kerak. madaniy bo‘lmak va madaniyatga kirmak uchun unday yomon sifatlardan saqlanmak va hazar qilmak ila barobar haqiqiy madaniyat ilmi, maishiy va axloqiy ishlar ila uch qismg‘a bo‘linadir. agar millat bolalari bu xislatni mukammal suratda o‘zlariga darbar olsalar, mana shul vaqtda biz «madaniyatni qabul qilduk, madaniy bo‘lduk» deb lof ursak, maqtansak kulgi bo‘lmaymiz. yoshlarimizdan madaniyatga loyiq ravishda o‘qub, diniy va madaniy kishilar hozirlansa, tarbiya va ta’limg‘a mohir olim va olima, adib va adibalarimiz yetushsa, maktab va madrasalarimiz muntazam va tartiblik bo‘lsa, ziroat, sanoat va tijorat ishlariga mohir kishilar yetushub, zamonag‘a muvofiq ravishda ish yuritilsa, tartiblik «dorul-yatim» — yetimxonalar, «dorul-ojizin» — kambag‘alxonalar, kutubxonalar va qiroatxonalar ochilsa, shirkat (tovarishistvo)lar barpo qilinsa, yuqorida dedigimiz kabi, xalqimiz orasida zamonag‘a loyiq ulum va funundan boxabar ulamolarimiz ko‘paysa, och va yalang‘och kishilarimizning maishatlarini tuzatmak uchun harakat qilinsa, o‘qutilsa, axloq va odob o‘rgatilsa, shul vaqtda eskincha orasidan chiqub, haqiqiy madaniyat bo‘stonig‘a yuzlang‘on hamda madaniyat to‘lqunlaridan qutulub, sohili …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "avloniyning “madaniyat to‘lqinlari” maqolasi va e.tofflerning “uchinchi to’lqin” asarini qiyosiy taxlil etish"

mavzu: avloniyning “madaniyat to‘lqinlari” maqolasi va e.tofflerning “uchinchi to’lqin” asarini qiyosiy taxlil etish. reja: i. kirish. ii. asosiy qism. 1. avloniyning “madaniyat to‘lqinlari” maqolasi 2. e.tofflerning “uchinchi to’lqin” asarini qiyosiy taxlil etish. iii. xulosa. iv. foydalanilgan adabiyotlar. abdulla avloniy. madaniyat to‘lqunlari har kimga ma’lumdirki, dengizlarning to‘lqunlari bir tarafdan ikinchi tarafg‘a ko‘chub yuriydir. bu kun bir tarafda to‘lqun bo‘lsa, ertasi ikinchi tarafda boshlanub, avvalgi shovullab, qichqirub, shodligindanmi yoki boshqa bir sababdanmi bir necha sajin yuqoriga sakrashub turgon yerlari sukut va sokit bo‘lub qoladir. shunga o‘xshash bani bashar (odam bolalari) orasida ham madaniyat to‘lqunlari quvishub va surishub yuriydir. bir asr ichinda taraqqi...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOCX (44,0 КБ). Чтобы скачать "avloniyning “madaniyat to‘lqinlari” maqolasi va e.tofflerning “uchinchi to’lqin” asarini qiyosiy taxlil etish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: avloniyning “madaniyat to‘lqinl… DOCX 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram