umurtqali hayvonlarni bir-biri bilan filogenetik bog'lanishi

PPTX 16 pages 6.2 MB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.2 MB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

qo’qon unversiteti umurtqali hayvonlarni bir- biri bilan filogenetik bog'lanishi. reja: 1.umurtqali hayvonlarning tasnifi va asosiy belgilari. 2.filogeniya va evolutsion qarindoshlik tushunchasi. 3.umurtqalilarning filogenetik guruhlarga ajralishi. 4.umurtqalilar guruhlari orasidagi evolutsion bog'lanish. kirish: umurtqali hayvonlar hayvonlarning yuksak darajada tuzilgan murakkab guruhi bo'lib xilma -xil sharoitda yashaydigan juda ko'p 40mingga yaqin turi bor.ular butun yer yuzida tarqalganagar organizm bilan yashash sharoitining bog'liqligi etiborga olinsa xordalilar tuzilishi xilma xilligi fiziologiyasining yo'nalishi va yashash muhiti bilan o'zaro munosabatining murakkabligiga ham bog'liq ekanligini tushunamiz. xo'rdalilar odam xo'jalik faoliyatining xilma-xil sohasida katta ahamyatga ega.ular orasida oziq-ovqat mahsulotlari , jun olinadigan, transport, qo'riqlovchi va sport vositalari sifatida va boshqa maqsadlarda foylaniladi. xo'rdalilar honaki hayvonlarning yangi zotlarini chiqarishda eng katta tabiiy manba hisoblanadi. mavzuning dolzarbligi hozirgi kunda biologiya fanining turli yo‘nalishlarida, xususan zoologiya, evolyutsion biologiya, molekulyar genetika va sistematika sohalarida hayvonlarning kelib chiqishi va o‘zaro qarindoshlik aloqalarini aniqlash muhim ilmiy vazifalardan biri bo‘lib qolmoqda. kurs ishining maqsadi: umurtqali hayvonlar …

2 / 16

filogenetik daraxtlar va kladogrammalarni tahlil qilib, umurtqalilar o‘rtasidagi qarindoshlikni tasvirlash. asosiy qism 1.umurtqali hayvonlarning tasnifi va asosiy belgilari. umurtqalilar xo'rdalilar tipiga mansub umurtqa pog'onasi va bosh skaletiga ega bo'lgan hayvonlar guruhidir. xordalilar tipi(chordata)ga shakli va yashash sharoiti nihoyatda xilma xil bulgan hayvonlar kiradixordalilarning barcha asosiy yaxshash muhitida:suvda,yer yuzida,tuproq qatlamida,va havoda uchraydi. geografik jihatdan ular butun yer yuzida tarqalgan.hozirgi zamon xordalilarining umumiy soni 40mingtaga yaqin. xordalilar tipiga bosh suyaksizlar(lansetniklar), to'garak og'izlilar( minoga va miksinalar),baliqlar, suvda ham quruqlikda yashovchilar,sudralib yuruvchilar, qushlar va sutemizuvchilar kiradi. 2.filogeniya va evolutsion qarindoshlik tushunchalari. filogeniya — bu organizmlarning tarixiy rivojlanishi, ya’ni turlar yoki yirik guruhlarning kelib chiqishi va ularning bir-biri bilan evolyutsion qarindoshlik asosidagi bog‘liqligidir.filogeniya biologiyada turlarning qanday qilib paydo bo‘lgani, o‘zgarib borganligi va bir-biri bilan qanday qarindoshlikda ekanligini aniqlashga yordam beradi.filogeniya ko‘pincha filogenetik daraxt (kladogramma) shaklida ifodalanadi. bu daraxtda barcha organizmlar umumiy ajdoddan boshlab, tarmoqlanib ketgan holda tasvirlanadi. masalan: qushlar va sudraluvchilar umumiy ajdodni bo‘lishgani sababli, …

3 / 16

ologiya — dnk, rnk va oqsillar tarkibidagi o‘xshashliklar masalan: inson, shimpanze va gorilla — umumiy ajdodni bo‘lishuvchi sutemizuvchilardir. ular o‘zaro yaqin evolyutsion qarindoshlar hisoblanadi. filogeniya va evolyutsion qarindoshlikning ahamyati. turlarni haqiqiy qarindoshlik asosida tizimlashtirish mumkin bo‘ladi.evolyutsion yaqin turlar ustida tadqiqotlar qilish orqali inson organizmini chuqurroq tushunish mumkin.yaqin turlarni birgalikda saqlab qolish strategiyalari ishlab chiqiladi. umurtqalilarning filogenetik guruhlarga ajralishi umurtqalilar(vertebrata) -bu xordalilar(chordata) tipiga mansub ichki skaletga ,umurtqa pog'onasi va bosh skaletga ega bo'lgan eng yaxshi rivojlangan hayvonlar guruhidir. ular yuqori darajada ixtisoslashgan a'zolarga ega bolib,asosan markaziy asab tizimi, yopiq qon aylanish tizimi,murakkab nafas olish va ko'payish tizimi bilan ajralib turadi. baliqlar (pisces)baliqlar suvda yashovchi umurtqali hayvonlar ularning ko'pchiligida yagona nafas olish organi jabra hisoblanadi.juft harakat organlari ko'krak va qorin suzgichlari hisoblanadi. tanasi shilimshiq bilan qoplangan suyri shaklda bo'ladi.tanasi tangachalar bilan qoplangan. suvda hamda quruqlikda yashovchilar (amphibia) bular suvda ham quruqlikda yashovchi hayvonlar hisoblandi.terisi va o'pkasi yordamida nafas oladi.yuragi 3kamerali,tuxumini suvga qo'yadi. …

4 / 16

da bu munosabatlar grafik shaklda aniq ifodalanadi.molekulyar-genetik tahlil usuli — hozirgi zamonaviy biologiyada eng aniq va ishonchli usul hisoblanib, umurtqalilar orasidagi filogenetik aloqalarni aniqlashda muhim vositaga aylangan. dnk, rnk va oqsillarning taqqoslanishi turlar o‘rtasidagi qarindoshlik darajasini yuqori aniqlikda ko‘rsatadi va evolyutsion taraqqiyot yo‘nalishlarini aniq tasvirlab beradi glossariy: umurtqalilar (vertebrata) – ichki skelet, umurtqa pog'onasi va markaziy asab tizimiga ega xordalilar guruhi. xordalilar (chordata) – rivojlanish bosqichida xorda ,orqa nerv naychasi, va dumga ega hayvonlar tipi. filogeniya – tirik organizmlarning kelib chiqishi va evolyutsion rivojlanishi haqidagi fan. .evolyutsiya – tirik organizmlarning uzoq muddatli tarixiy o‘zgarishi va rivojlanish jarayoni. ajdod – ma’lum bir organizmlar guruhi kelib chiqqan qadimgi umumiy avlod yoki forma. fosil – qadim zamonlardagi organizmlarning toshga aylangan yoki saqlanib qolgan qoldiqlari. jag‘sizlar (agnatha) – jag‘ tuzilmasiga ega bo‘lmagan eng qadimgi umurtqalilar guruhi. jag‘lilar (gnathostomata) – jag‘ va juft qanotlarga ega umurtqalilar guruhi. . cho‘l baliqlari (sarkopterygii) – kurakko‘rinshli suzgichlarga ega …

5 / 16

sh nuqtalari asosida ko‘rsatuvchi sxema. molekulyar filogeniya – dnk, rnk va oqsil ketma-ketligi asosida evolyutsion qarindoshlikni aniqlovchi tahlil usuli. homolog organlar – kelib chiqishi bir xil, ammo funksiyasi turlicha bo‘lgan organlar. analog organlar – kelib chiqishi har xil, ammo funksiyasi o‘xshash bo‘lgan organlar. adaptatsiya – organizmning muhitga moslashishi. foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati 1. jumayev j., mamaraqulov sh. umurtqali hayvonlar zoologiyasi. – toshkent: o‘qituvchi, 2008. – 320 bet. 2. berdiev a.a., tojiboyev k., rahimov a. zoologiya (umurtqali hayvonlar). – toshkent: fan va texnologiya, 2012. – 296 bet. 3. karimov sh. umurtqali hayvonlar morfologiyasi va evolyutsiyasi. – toshkent: iqtisod-moliya, 2015. – 248 bet. 4. g‘ulomov u. hayvonlar sistematikasi. – toshkent: o‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2007. – 276 bet. 5. avezov sh. umumiy zoologiya. – toshkent: oliy ta’lim, 2010. – 310 bet. 6. islomov n., axmedov a. biologik evolyutsiya asoslari. – toshkent: fan, 2006. – 215 bet. 7. qodirov a. zoologiya va filogeniya asoslari. – …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "umurtqali hayvonlarni bir-biri bilan filogenetik bog'lanishi"

qo’qon unversiteti umurtqali hayvonlarni bir- biri bilan filogenetik bog'lanishi. reja: 1.umurtqali hayvonlarning tasnifi va asosiy belgilari. 2.filogeniya va evolutsion qarindoshlik tushunchasi. 3.umurtqalilarning filogenetik guruhlarga ajralishi. 4.umurtqalilar guruhlari orasidagi evolutsion bog'lanish. kirish: umurtqali hayvonlar hayvonlarning yuksak darajada tuzilgan murakkab guruhi bo'lib xilma -xil sharoitda yashaydigan juda ko'p 40mingga yaqin turi bor.ular butun yer yuzida tarqalganagar organizm bilan yashash sharoitining bog'liqligi etiborga olinsa xordalilar tuzilishi xilma xilligi fiziologiyasining yo'nalishi va yashash muhiti bilan o'zaro munosabatining murakkabligiga ham bog'liq ekanligini tushunamiz. xo'rdalilar odam xo'jalik faoliyatining xilma-xil sohasida katta ahamyatga e...

This file contains 16 pages in PPTX format (6.2 MB). To download "umurtqali hayvonlarni bir-biri bilan filogenetik bog'lanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: umurtqali hayvonlarni bir-biri … PPTX 16 pages Free download Telegram