bozor iqtisodiyoti jarayonlarini modellashtirish iqtisodiy masalalarni grafik usulda yechish va tahlil qilish.

DOCX 16 pages 40.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 40.8 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

максуд mavzu: bozor iqtisodiyoti jarayonlarini modellashtirish iqtisodiy masalalarni grafik usulda yechish va tahlil qilish. reja: 1. bozor iqtisodiyoti va uning vujudga kelishi. 2. bozor iqtisodiyoti umuminsoniy iqtisodiyot. 3. bozor iqtisodiyoti mulkchiliki. avvalgi boblarda ko’rib chiqdik, kishilik jamiyati taraqqiyoti bozor iqtisodiyotini umuminsoniy iqtisodiyot ekanligini ko’rsatdi. bozor iqtisodiyoti ko’p asrlardan buyon mavjud bo’lib, taraqqiyotning hozirgi bosqichidagina umuminsoniy qadriyat darajasiga ko’tarildi. bozor iqtisodiyoti o’z rivojlanishida quyidagi bosqichlarni bosib o’tdi. dastlabki, «kurtak», erkin, tartibga solinuvchi, deformasiyalashgan bozor iqtisodiyoti. 1. dastlabki, «kurtak» bozor iqtisodiyoti. bu bosqichda bozor iqtisodiyoti endigina shakllana boshlaydi. bozor munosabatlari, aloqalari tasodifiy yuz berib, bir tovarni ikkinchi tovarga ayirboshlash tarzida yuz beradi. lekin shu paytdanoq bozor katta rol o’ynay boshlagan. jamiyat a’zolarining tabaqalanishiga, u yoki bu tovarni ishlab chiqarishni rivojlantirishga ahamiyat berish boshlangan. 2. erkin, stixiyali rivojlanuvchi bozor iqtisodiyoti. u tarqoq, bir-biridan ajralgan, ishlab chiqaruvchilar va iste’molchilar maqsadi va harakati bir-biri bilan oldindan mutlaqo kelishilmagan faoliyatdan iborat. albatta, erkin-stixiyali bozor iqtisodiyotining ham …

2 / 16

o’q). 6. monopoliyalar yo’q, bozorga, uning faoliyatiga davlat aralashmaydi. 8. noma’lum bozor uchun ko’r-ko’rona ravishda tovar ishlab chiqarish, ularning sotilish-sotilmasligining noma’lumligi. 9. u o’z navbatida iqtisodiyotni qiyinchiliklarga, iqtisodiy tanglik va buhronlar, iqtisodiy talafotlar orqali rivojlanishiga olib keladi. 10. yakka, individual xususiy mulkning hukmron bo’lishi, mulk-ning ozchilik qo’lida to’planishi, natijada: a) odamlarni o’ta boy va o’ta kambaƒal tabaqalarga ajralishiga olib keladi; b) ƒirrom raqobat olib borish uchun muhit yaratadi. erkin, stixiyali rivojlanuvchi bozor iqtisodiyoti sharoitida ishlab chiqarilgan tovarlar miqdori, sifati jihatidan talabga mos kelishi yoki kelmasligi, ularga sarflangan xarajatlar belgilangan narx bilan qoplanib, foyda ko’riladimi yoki yo’qmi bozorda aniqlanadi. bozor iqtisodiyoti rivojlanishi bilan ishlab chiqaruvchilar xaridor talabiga moslashish yo’llarini qidiradilar. lekin, umuman olganda, erkin bozor bu — abstraksiya. ћaqiqatda to’liq erkinlik yo’q, bo’lishi mumkin ham emas. faqat iqtisodiyot yutuqlarini anglash, mavjud yuridik qonunlarni bilish aso-sidagina o’z faoliyatini eng ko’p foyda oladigan tarzda yo’lga qo’yish mumkin. to’liq iqtisodiy erkinlikning bo’lishi mumkin emas, …

3 / 16

olda olib boriladi. marketing muhim rol o’ynaydi. noma’lumlik kamayadi. 3. ћalol raqobat asosiy o’ringa chiqadi, uning madaniy usullari qo’llaniladi. 4. iqtisodiyot subyektlari o’rtasida uzoq davrga mo’ljallangan doimiy aloqalar, o’zaro manfaatli sherikchilik munosabatlari qaror topadi. 5. davlat iqtisodiy hayotga aralashib, iqtisodiyotni tartiblashda qatnashishi tufayli chuqur iqtisodiy tangliklar yuz bermaydi. agarda ular yuz bersa ham undan tezda chiqib ketish chora-tadbirlari belgilanadi. 6. iqtisodiyot yuksak darajaga erishganda jamiyat boy bo’ladi, shuning uchun tadbirkorlar faqat boy bo’lish uchun emas, balki obro’-e’tibor qozonish, hurmatga sazovor bo’lish uchun ham harakat qiladilar. 7. iqtisodiyot ijtimoiy yo’naltirilgan, kambaƒallarga yordam berish, ommaviy farovonlikni ta’minlashga qaratilgan bo’ladi. 8. odamlarning iqtisodiy tabaqalanishi cheklanadi. jamiyatda o’ziga to’q o’rta hol aholi asosiy qatlamni tashkil qiladi. sivilizasiyalashgan bozor iqtisodiyoti sharoitida tartibga solish faqat bozorning salbiy oqibatlarini cheklashga qaratiladi. bundan shunday xulosa chiqarish mumkin, bozor iqtisodiyoti sharoitida bozor, avvalo, o’zini-o’zi tartibga soladi, undan tashqari, davlat ham iqtisodiyotni tartibga solishga ta’sir ko’rsatadi. bozorni boshqarishda iqtisodiy, tashkiliy-ma’muriy …

4 / 16

ektlarining yo’qligi. 2. resurslarni taqsimlash haddan tashqari markazlashtirilib, tijorat faoliyatida mustaqillikning yo’qligi. 3. ishlab chiqarishda monopoliyalarning hukmronligi. 4. talab va taklif muvozanatining buzilishi, uning borgan sari kuchayib borishi. 5. milliy ishchi kuchi bozorining yo’qligi. 6. tovar-pul munosabatlarining deformasiyalashuvi, nobozor munosabatlarning ustunligi. 7. samarali xo’jalik faoliyati yuritishga intilishning yo’qligi, barcha subyektlar iqtisodiy manfaatlarining deformasiyalashuvi va boshqalar bilan xarakterlanadi. natijada: a) tovar taqchilligi kuchayadi; b) iste’molchilarning tanlab olish imkoniyati tobora cheklana boradi; v) «pinhoniy iqtisodiyot», chayqov bozori tobora gullab-yashnab boradi. bozor iqtisodiyoti deformasiyalashuvini tugatish orqaligina, bozorning rivojlanishi uchun normal sharoit yaratilgan taqdirdagina uning salbiy oqibatlarini tugatish mumkin. bozor iqtisodiyotining ibtidoiy hamda madaniylashgan bosqichlari o’rtasida katta farq mavjud. bozor iqtisodiyoti yetuklik bos-qichiga ko’ra o’zining sifat belgilari bilan farq qiladi. bozor iqtisodiyotining mohiyati uning asosiy belgilarida namoyon bo’ladi. ular quyidagilar: 1. bozor iqtisodiyoti mulkchilikning turli-tumanligiga asoslanadi. ћar qanday jamiyatning iqtisodiy asosi, iqtisodiy tizimi mulkchilikdan boshlanadi. mulk egasi bo’lish yoki bo’lmaslikka qarab, jamiyatda har bir …

5 / 16

iyatda raqobat kurashi bo’lishi uchun zarur muhit yaratadi. bularsiz jamiyat taraqqiyotiga erishib bo’lmaydi (iv bob). 2. bozor iqtisodiyoti erkin iqtisodiyot. iqtisodiy faoliyat erkinligining asosi ishlab chiqarish omillari va yaratilgan tovarlarning mulk obyekti, mulk egalarining esa mustaqil bo’lishidir. ћar bir kishi mavjud qonunlarni buzmay xohlagan iqtisodiy faoliyati bilan shuƒullanishi mumkin. buning uchun asos mulkchilikning turli-tumanligi va teng huquqligi qonuniy ravishda ta’minlangan. 3. bozor iqtisodiyoti yakka hokimlik (monopolizm)ni inkor etuvchi iqtisod. iqtisodiy monopolizm — korporasiya, firma, tashkilot yoki davlatning iqtisodiyotda yoki biror sohada tanho hukmronlik qilishidir. monopolizmning asosi iqtisodiyotda muayyan mulk shaklining tanho hukmronligidir. monopoliya o’z tabiatiga ko’ra turƒunlikni paydo qiladi, tashabbusni chegaralaydi va hokazo. shuning uchun ham bozor iqtisodiyoti monopolizm bilan chiqisha olmaydi. u antimonopol yo’nalishga ega. 4. bozor iqtisodiyotida raqobat asosiy o’rin tutadi. raqobat bozor iqtisodiyotini harakatga keltiruvchi, tartibga soluvchi, nazorat qiluvchi kuch hisoblanadi. raqobat kurashi mehnat unumini oshirishga, ish sifatini yaxshilashga, yangi texnika, texnologiyani joriy qilishga, iqtisodiy resurslarni kam …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bozor iqtisodiyoti jarayonlarini modellashtirish iqtisodiy masalalarni grafik usulda yechish va tahlil qilish."

максуд mavzu: bozor iqtisodiyoti jarayonlarini modellashtirish iqtisodiy masalalarni grafik usulda yechish va tahlil qilish. reja: 1. bozor iqtisodiyoti va uning vujudga kelishi. 2. bozor iqtisodiyoti umuminsoniy iqtisodiyot. 3. bozor iqtisodiyoti mulkchiliki. avvalgi boblarda ko’rib chiqdik, kishilik jamiyati taraqqiyoti bozor iqtisodiyotini umuminsoniy iqtisodiyot ekanligini ko’rsatdi. bozor iqtisodiyoti ko’p asrlardan buyon mavjud bo’lib, taraqqiyotning hozirgi bosqichidagina umuminsoniy qadriyat darajasiga ko’tarildi. bozor iqtisodiyoti o’z rivojlanishida quyidagi bosqichlarni bosib o’tdi. dastlabki, «kurtak», erkin, tartibga solinuvchi, deformasiyalashgan bozor iqtisodiyoti. 1. dastlabki, «kurtak» bozor iqtisodiyoti. bu bosqichda bozor iqtisodiyoti endigina shakllana boshlaydi. bozor ...

This file contains 16 pages in DOCX format (40.8 KB). To download "bozor iqtisodiyoti jarayonlarini modellashtirish iqtisodiy masalalarni grafik usulda yechish va tahlil qilish.", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor iqtisodiyoti jarayonlarin… DOCX 16 pages Free download Telegram