modernizm va uning xususiyatlari

DOCX 17 pages 38.8 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 38.8 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

mavzu: xx asr oxiri – xxi asr boshlarida ilmiy-texnik taraqqiyot. ilm-fan, adabiyot, san’at reja: 1. modernizm adabiyoti va o’ziga xos xususiyatlari. 2. frans kafka ijodi va modernizm. 3. alber kamyu ijodi va modernizm. 4. jahon adabiyoti va modernizm. modemizm fransuzcha moderne (zamonaviy, eng yangi) so'zidan olingan bo'lib, xx asrning 20-yillarida vujudga kelgan badiiy estetik tizimni anglatadi. shu davrdan boshlab xix asr san'atidan ferq qiluvchi yangi san'at shakllana boshlaydi. modernizmning vujudga kelishiga shopengauyer va nitsshe irrasional falsafasi, bergson intuitivizmi, e. gusselning fenomeno-logiyasi, freyd va yung psixoanalizi, xaydegger, keyinroq sartr va kamyu ekzistensializmi, franfurkt maktabi ijtimoiy falsafasi g'oyalari asos bo'lib xizmat qildi. modemizm malum ijtimoiy davr mahsuli edi, xix asr oxiri - xx asr boshlarida jamiyat hayotida yuz bergan ijtimoiy va ma'naviy tushkunlik (bu dekadentlik atamasi bilan nomlanadi) adabiyot va san'atga o'z ta'sirini ko'rsatdi. modernizmning paydo bo'lishibirtomondanjamiyatdagi ijtimoiy jarayonlarga norozilik ifodasi edi, zero ular ijtimoiy o'zgarishlar, inqilob-u to'ntarishlar bilan insonni baxtli qilib …

2 / 17

deb hisoblaydilar. ruh-qalb hayotini alohida qadrlovchi modernistlar, endi realistik usul va vositalar inson qalbining yashirin tublariga kirish, uni bor bo'yicha, ro'y-rost tasvirlash uchun ojizlik qilib qolgan, deb hisoblaydilar. xx asr adabiyotida modernistlarning shakl bobidagi izlanishlarini aks ettiruvchi ko'plab oqimlarni ko'rsatish mumkin. futurizm - lotincha (futurum) so'z bo'lib, «kelajak» ma'nosini anglatadi. bu oqimning maqsadi kelajak san'atini yaratishdan iborat edi futuristlar san'at tamomila erkin bo'lishi kerak, deb hisoblardilar, o'tmish san'atini inkor qilardilar. futuristlar yozish texnikasiga alohida e'tibor beradilar, poetik qonuniyatlarni buzadilar. o'zining bir qancha ziddiyatli jihatlariga qaramasdan futurizm v.xlebnikov, pasternak kabi shoirlar ijodiy yo'nalishlarining shakllanishida katta rol o'ynadi, shakl bobidagi dadil tajribalariga asos bo'ldi. ekzistensializm (existence - mayjudlik) - xx asrdagi ana shu nomdagi falsafa asosida vujudga kelgan modernistik oqim. ushbu falsafa markazida inson hayotining ma'nosi, shaxs erki va mas'uliyati muammolari turadi. adabiy oqim sifatida ekzistensializm borliq va insonning g'aroyib sirli-sehrlijihatlarixususida bahs yuritadi. ushbu adabiyot namunalarida insonning jamiyatga begonaligi, yolg'izligi, mahkumligi muammosi …

3 / 17

hiy holati san'atning diqqat markazida turishi kerak deb hisoblaganlar. ular insonning asl hayotini g'ayrishuuriy hissiyotlar, o'zgalardan yashirin tuyg'ularda ko'rganlar, ushbu olamni bor bo'yicha ko'rsatishga harakat qilganlar. impressionizm atamasi monening «taassurot. quyosh chiqishi» nomli kartinasi ko'rgazmada namoyish etilgandan so'ng paydo bo'lgan. rassomlar o'zlarining sevimli janrlari bo'lgan peyzaj, portret, ko'p shaxslar tasvirlangan kompozitsiyalarda ularni qurshagan dunyodan olgan lahzalik taassurotlahni ifodala-ganlar. adabiyotda impressionizm yo'nalfchlari naturalizmdan simvolizmga o'tish jarayonida shakllandi. j. va e. gonkurlar, j.gyuismans, gi de mopassan ushbu yo'nalishga moyillik bildiradilar, asarlarida oniy lahzada insonning tang-barang tuyg'ulanni so'z yordamida iloji boricha to'liqroq tasvirlashga intilganlar. impressionizm alohida maktab tusini olmagan bo'lsa-da, bu yo'nalish vakillarining ko'plab kashfiyotlari zamonaviy san'at va adabiyotda iz qoldirdi. syurrealizm (fransuzcha surrealizme) - fransiyada xx asrning 20-yillarida vujudga kelgan oqim. syurrealizm intuitivizm falsafasi, sharq diniy falsafasi, freydizm ta'limotiga tayanadl syurrealizm estetikasi a.bretonning «syurrealizm manifesto asarida o'zining ifodasini topgan. ular insonning «men» iga erkinlik berishga, uni moddiyunchilik, insonning ijodiy imkoniyatlarini cheklovchi an'anaviy …

4 / 17

g.arp, amasson, r.magritt, kinematografiyada l.bunyuel, absurd teatrida e.inoyekso, s.bekket ushbu oqim namoyandalaridir. modernizmga tushkunlik mafkurasini ifodalovchi hodisa sifatida salbiy baho berib kelindi. biroq uning buyuk namoyandalari bu fikrning biiyoqlamaligi, adolatsizligini isbotladi. frans kafka, jeyms joys, alber kamyu asarlarida chirigan jamiyatning inson shaxsiga ta'siri, uni mahv etishi o'zining yorqin ifodasini topsa-da, insonga, uning kelajagiga ishonch tuyg'usi ham ufurib turadi. modernistik ijod mahsullarida fojiaviy taqdirga mahkum inson fojiaviylik zamirida ham baxtga intiladi, najot axtaradi. modernchi adiblarning qahramonlari ko'p hollarda favqulodda vaziyatga tushib qoladilar, ana shunday hollarda ularning qalbida ro'y berayotgan jarayonlar tnuallif diqqat markazida turadi. ularning qahramonlari odatda halol, sofdil, beozor odamlar. ruh hayoti bilan yashash, ko'ngil buyurganini qilish, soxtalik, sun'iylikni inkor qillsh, qalbidagini yashirmaslik - f.kafta, a.kamyu kabi ijodkorlar asarlarining qahramonlarida ana shu jihatlar yetakchilik qiladi. modernistlar shaklga alohida e'tibor beradilar, shartli-ramziy usullarni qo'llaydilar, inson shaxsiga kutilmagan tomondau yondashadilar. bu jihatdan, ayniqsa, avstriyalik yozuvchi f. kafka, fransuz adibi a. kamyu va …

5 / 17

ining chinakam shuhrati ikkinchi jahon urushidan keyingi davrga to'g'ri keladi. chunki kafka tirikligida kitoblarining nashr qilinish-qilinmasligiga bee'tibor qarar edi. shu sababli o'limidan keyin nashr etilgan, ba'zilari tugallanmagan «jarayon», «qo'rg'on», «amerika» romanlari adabiyot olamida chinakam voqea bo'ldi. uzoq davr mobaynida kafka merosi uning do'sti, yozuvchi maks brod qo'lida saqlandi. brod marhum yozuvchi timsolida ko'proq san'atkomi emas, «g'oya odamini» ko'rar edi. shu sababli uni xristian ta'limoti targ'ibotchisiga chiqarib qo'ygan edi. kafka ijodini o'zicha noto'g'ri talqin qilganiga qaramay, brodning adabiyot oldidagi xizmati ulkan bo'ldi, u do'stining barcha nashr qilinmagan qo'lyozmalarini yoqib yuborishni so'rab qoldirgan vasiyatini bajarmadi va dunyo kitobxoni kafka merosi bilan to'liq tanishish imkoniyatiga ega bo'ldi. kafka nomi shuhrat cho'qqisiga chiqqach, barcha uni o'zicha talqin qilish va ulug'lashga o'tdi. dastlab amerikada boshlangan kafkani yangidan tanish asta-sekin butun dunyoga yoyildi. tanqidchilik buning sababini yozuvchi asarlarida ko'zga tashlanadigan payg'ambarona bashoratlarda ko'radilar. kafka hech qachon payg'ambarlikka da'vo qilrnagan edi, biroq u dunyo taraqqiyotidagi ba'zi tamoyillarni …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "modernizm va uning xususiyatlari"

mavzu: xx asr oxiri – xxi asr boshlarida ilmiy-texnik taraqqiyot. ilm-fan, adabiyot, san’at reja: 1. modernizm adabiyoti va o’ziga xos xususiyatlari. 2. frans kafka ijodi va modernizm. 3. alber kamyu ijodi va modernizm. 4. jahon adabiyoti va modernizm. modemizm fransuzcha moderne (zamonaviy, eng yangi) so'zidan olingan bo'lib, xx asrning 20-yillarida vujudga kelgan badiiy estetik tizimni anglatadi. shu davrdan boshlab xix asr san'atidan ferq qiluvchi yangi san'at shakllana boshlaydi. modernizmning vujudga kelishiga shopengauyer va nitsshe irrasional falsafasi, bergson intuitivizmi, e. gusselning fenomeno-logiyasi, freyd va yung psixoanalizi, xaydegger, keyinroq sartr va kamyu ekzistensializmi, franfurkt maktabi ijtimoiy falsafasi g'oyalari asos bo'lib xizmat qildi. modemizm malum ijtimoiy ...

This file contains 17 pages in DOCX format (38.8 KB). To download "modernizm va uning xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: modernizm va uning xususiyatlari DOCX 17 pages Free download Telegram