sofokl

DOCX 70,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1443672331_61315.docx sofokl (mil. av. 524-456-yillar) sofokl afinaning oily davlat lavozimi strateglikka (m.av. 441) saylanadi. samos deb nomlangan qirg’inbarot janglarda ishtirok etadi. oltmish yillik ijodiy faoliyati davomida 120dan ko’proq asar yozadi. biroq ularning ko’pchiligi bizgacha yetib kelmagan. antik zamonlarda keng tus olgan drammatik shoirlar musobaqasida 24 marta g’olib bo’lgan. sofokl o’z zamonasida ko’p variantlarda tarqalgan edip lay haqidagi afsonalarga katta qiziqish bilan qaraydi. bunday afsonlarlar sujeti asosida “shoh edip”, “edip kalonda”, “antigona” deb nomanuvchi trilogiya uozadi. bundan tashqari “aske”, “elektra”, “filokten”, “graxinali ayollar” asarlari ham jahon adabiyotining qadimiy namunalaridir. yunonlar bilan misrliklar o’rtasida o’z shaharlarining qadimiyligini isbotlovchi bahslar hali davom etardi. albatta, madaniyat va san’atning qadimdan rivojlanganligi xususida gap ketganda afinaga teng keladigani yo’q. biroq misrliklar fiva shahri bir vaqtlar gullab-yashnaganida afinanaing tamal toshi ham qo’yilgani yo’q edi, deb istehzo qiladilar. ehtimol shunday bo’lgandir. qadimgi fiva qirq darvozali muhtasham shahar bo’lgan emish. ularning tili hozirgi arab tiliga o’xshamagan, boshqacha bo’lgan. yana …

irmasdan o’rmondagi yirtqich hayvonlarga tashlab kelishini buyuradi. yo’lda ketayotganida chaqaloqqa rahmi kelgan xizmatkor bolani qo’shni mamalakat podshohligiga beriub qaytadi. yillar o’tib kuchli bo’liub o’sgan bolakay safar qilib kelish niyatida yo’lga tushadi. daradagi torgina yo’lda xayol surib ketayotgan yigitga bezatilgan aravani qo’riqlab kelayotgan soqchi dag’dag’a bilan “qoch yo’ldan!” deydi. bundan g’azablangan yigitcha soqchini oti bilan pastlikka uloqtiradi. bundan sarosimaga tushgan ikkinchi sozqchi nayzasini o’qtaydi. ikkinchi soqchi ham o’ldirilganini kuzatib turgan aravadagi bir chol yo’lovchiga hassasi bilan do’q-po’pisa qiladi. yo’lovchi cholning hassasini tortib olib, boshiga chunon uradiki, qariya bechora til tortmay o’ladi. bu fojeadan xabardor bo’lgan orqadagi uchinchi soqchi qochib ketadi. shundan so’ng yo’lovchi yigitcha hech narsani ko’rmagamdek bemaylixotir fiva shahriga kirib keladi. g’am-anduhga botgan shaharliklar dengizda sfinks degan maxluq paydo bo’lganligini, shahr ahlini yeb quritayotganligini aytishadi. biroq sfinks balosidan qutulish oson emas. bu bahaybat maxluqqa hech kim bas kela olmaydi. u shunday murakkab topishmoqlar beradiki, javob topolmaganni shu zahoti yutib yuboradi. …

chib qolgan soqchini topib haqiqatni bilib oladilar. ming afsuski, layning qotili shoh edip bo’lib chiqadi. xizmatkor edipning chaqaloqligidan tortib hozirgacha bo’lgan voqeani saroy ahliga so’zlar beradi. bu mudhish voqeadan dahshatga tushgan malika ichkariga kirib ketadi. shoh edip o’z onasiga uylanganligi va undan bir necha farzand ko’rganligini anglab, xotinining ortidan boradi. ne ko’z bilan ko’rsinki, u o’zini osib qo’ygan edi. u sarosimada onasining yoqasidan to’g’nachig’ini olib, ikki ko’zini sitib tashlaydi. ikki ko’zi so’qir edip xalq va farzandlarining qahriga uchraydi. shu tariqa shoh edip voqeasi yakun topadi. rivoyat qilishlaricha, shoh edip shaharni tashlab ketganidan so’ng fivaning boshiga musibat tushib, xarobaga aylanadi. qadimda fiva, afina, rim kabi muhtasham shaharlar bo’lib, ular sdushman bostirib kirishi mumkin bo’lmagan mustahkam devorlar bilan o’ralgan bo’lgan. shuning uchun mamlakat shahar nomi bilan atalib, shahar-davlatlar deyilgan. sofoklning ko’pgina asarlari mana shunday shahr-davlatlardagi voqealarga bag’ishlanagandir. ne-ne shaharlar, davlatlar yo’q bo’lib ketdi, lekin sofoklning nomi hali-hamon yashab kelmoqda. umar xayyom (g’iyosiddin …

adi. shohning vaziri nizom ul-mulk xayyomni taklif qilib, saroyning obro’li ilm ahllari qatoridan joy beradi. xayyom umrining oxirida nishopurga kelib, muttasil ijod bilan mashg’ul bo’ladi va shu yerda vafot etadi. uning ”muxtasar fizika”, “borliq haqida risola”, “borliq va burch haqida”, “risolai jabr”, “maqolat fil jabr val muqobala”(“algebra masalalari haqida risolalar”(1069-1074)), “risolatul hokimil fozil g’iyosiddin abulfath umar ibn ibrohimul xayyomiy an-nishopyriy fil barahim alo musayyilil jabr val muqobala”(“hakim va ibrohim xayyomiy nishopuriyning algebra va muqobala masalalari haqida risolasi”) va bsohqa asarlari mavjuddir. umar xayyom shoir sifatida ham mashhurdir. uning ruboiylari o’zi yashagan zamon va keying davr adabiyoti tarqqiyotiga kuchli ta’sir o’tkazgan. “ko’zanoma” siklidagi she’rlari boshi – navro’zning kirib kelishini ta’riflab qolmay, adabiyot tarixi8 va qoidalari haqida ham muhim fikrlarni aytib o’tgan. shoir vafotidan so’ng ruboiylari to’planib, qaytadan ko’chirilib, kitob holiga keltirildi. ularning birida (1207) 252 ta, ikkinchisida (1254-1260) 172 ta ruboiy borligi aniqlngan. sharqshunos olim shoislom shomuhammedovning ta’kidlashicha, “u shoir sifatida, …

mning ulug’ olim, teran fikrli faylasuf, donishmand ekanligini xayolimga ham keltirmagan edim, deydi ”. yevropa olimlari umar xayyomning matematika, fizika, astronomiyaga oid asarlarini uzoq vaqt tahlil qilib, ko’p marta o’rganadilar. saljuqiylar saltanatida shoir munajjim va tabib sifatida faoliyat yuritadi, saroyning eng martabali shoiri sifatida hurmat-e’tiborga loyiq bo’ladi. umar xayyom ibn sinoni o’z ustozi deb ehtirom bila tilga olgan va ustozining tibbiyotga oid asarlari umrining oxirigacha shoir qo’lidan tushmagan. umar xayyom tabiblik sir-sanoatini ham ustozidan o’rganganligini tan oladi. umar xayyomning zehni nihoyatda o’tkir bo’lgan, o’ziga yoqqan asarni bir bor o’qisa bas, yod olib qo’yaqolgan. buni zamondoshlari bir nechabor sinovdan o’tkazib, hayratga tushishgan. umar xayyom xudojo’y edi. o’limi oldidan qur’oni karimdan bir necha surani o’qib, allohdan qilgan gunohlari uchun kechrim so’rab, keyin jon beradi. g’arb ilm ahli umar xayyomning ruboiylarini to’plab, “ko’zacha” nomi bilan nashr ettiradi. shunga asoslanib, ayrim g’arb va, hattoki, shrq shoirlari uni mayparast shoir deyishadi. may haqida she’r yozgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sofokl"

1443672331_61315.docx sofokl (mil. av. 524-456-yillar) sofokl afinaning oily davlat lavozimi strateglikka (m.av. 441) saylanadi. samos deb nomlangan qirg’inbarot janglarda ishtirok etadi. oltmish yillik ijodiy faoliyati davomida 120dan ko’proq asar yozadi. biroq ularning ko’pchiligi bizgacha yetib kelmagan. antik zamonlarda keng tus olgan drammatik shoirlar musobaqasida 24 marta g’olib bo’lgan. sofokl o’z zamonasida ko’p variantlarda tarqalgan edip lay haqidagi afsonalarga katta qiziqish bilan qaraydi. bunday afsonlarlar sujeti asosida “shoh edip”, “edip kalonda”, “antigona” deb nomanuvchi trilogiya uozadi. bundan tashqari “aske”, “elektra”, “filokten”, “graxinali ayollar” asarlari ham jahon adabiyotining qadimiy namunalaridir. yunonlar bilan misrliklar o’rtasida o’z shaharlarining qadimiy...

Формат DOCX, 70,0 КБ. Чтобы скачать "sofokl", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sofokl DOCX Бесплатная загрузка Telegram