elektr toki va elektr yoyi ta'siri

DOCX 13 pages 30.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.2 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

mavzu: bino va inshootlarni yashindan himoyalash. yong’in texnik tekshiruvlari va profilaktik ko’riklarini o’tkazish tartibi va bosqichlari. reja: 1. bino va inshootlarni yashindan himoyalash. 2. korxonalarida elektr kurilmalarini ishlatishda rioya qilinadigan xavfsizlik yo’llarining asosiy koidalari hamda talablari. 3. ixtiyoriy orientrlangan qabul qiluvchi maydonchaga o'rtacha vaqtda kelib tushadigan quyosh nuri xisobi 4. elektr kurilmalarida qo’llaniladigan himoya vositalari. elektr toki organizm orqali o’tganda issiklik, elektrolitik va biologik ta’sir ko’rsatadi. issiklik ta’siri badanning ayrim joylarining kuyishi, kon tomirlari, asab va boshka to’qimalarning kizishi bilan xarakterlanadi. elektrolitik ta’sir konning va boshka organiq suyukliklarning ko’rinishiga va ularning fizik-ximik tarkibining buzilishiga olib keladi. elektr tokidan olingan jaroxatlarini shartli ravishda maxaliy va umumiy turlarga bo’lish mumkin. umumiy to’rini odatda tok urishi deyiladi. maxaliy turlari organizmining ma’lum qismini elektr toki yoki elektr yoyi ta’sirida shikastlanishidir. elektr tokidan kuyish balandan tok o’tganda hamda elektr yoyi ta’sirida bo’lishi mumkin. birinchi xolatda jaroxat nisbatan yengil o’tadi. bunda terining kizarishi, pufakchalar paydo bo’lishi …

2 / 13

ktr toki ta’sirining bu turlari shikastlanishning ikki to’rini keltirib chiqaradi: elektr toki shikastlanishi va elektr toki urishi. elektr toki shikastlanishi - bu, elektr toki yoyi ta’sir etishi natijasida organizmining ayrim joylaridagi to’qimalarning yakkol shikastlanishiir. elektr toki shikastlanishning kuyidagi turlari bilan farklanadi: elektr tokidan kuyish, elektr izlari, terining metallanishi va mexaniq shikastlanishlar. elektr izlari tok ta’sir etgan odamning tanasi sirtida aniq ko’rinib turadigan kulrang yoki och sarik rangdagi doglardir. izlar, tirnalishlar, kichik jaroxatlar, kesiklar yoki latlar ko’rinishida bo’ladi. terining shikastlangan qismi kadok singari kattiklashib koladi. terining metallanishi - elektr yoyi ta’sirida erigan metall mayda zarralari terining ustki katlamiga kirib kolishidir. bu xodisa, masalan, kiska to’tashuvlarda, kuchlanish ostida bo’lgan ajratgich va rubilniklarni tarmokdan uzayotganda ruy beradi. mexaniq shikastlanishlar odam orqali o’tayotgan tok ta’sirida mushaklarning ixtiyorsiz ravishda keskin tortishib kolishi okibatida yuz beradi. natijada teri, kon tomirlari va asab to’qimalari uzilishi, shuningdek, buginlar chiqishi va xatto suyaklar sinishi mumkin. elektr toki o’rinishi deganda, …

3 / 13

xolat bulib, yurak va upka ishlashdan tuxtagan paytdan boshlanadi. klinik ulim xolatida bo’lgan odamda xech kanday belgilari bo’lmaydi: u nafas olmaydi, yuragi ishlamayli, ogrikni sezmaydi, kuz korachigi kengayadi va yorug’likni sezmaydi. ammo bu davrda organizmda xayot xali bo’tunlay sunmagan bo’ladi, chunki uning to’qimalari darrov ulmaydi va turli a’zolar xali ishlab turadi. garchi bu jarayon endi juda sust, odatdagi ravishda kechsa-da, ammo eng kichik xayot faoliyati uchun yetarli bo’ladi. birinchi navbatda kislorod yetishmasligiga juda sezgir bo’lgan bosh miya kobigining xujayralari ula boshlaydi. ong va taffakur ana shu xujjayralarning faoliyatiga boglik. shu sababli klinik ulimning davom etish vaqti yurakning ishlashi va nafas olish tuxtagan paytdan to bosh miya xujayralari ula boshlaydigan paytga kadar o’tadigan vaqt bilan aniqlanadi. kup xollarda bu vaqt 4-6 mino’t, soglom kishilarda tosodifan elektr toki urishi natijasida ulganda esa 7-8 mino’tni tashkil etadi. biologik (xakikiy) ulim kaytarib bo’lmaydigan xodisa bulib,bunda organizm xujayralari va to’qimalarida biologik jarayonlar tuxtaydi. ellektr tokidan …

4 / 13

lovchi o’chirib kuygichlarni (zashitnoye otklyucheniye) qo’llash bilan erishiladi. elektr uskunalarining tok yuruvchi qismlariga bexosdan tegib ketmaslik uchun ularni ixotalash, kul yetmaydigan balandlikka o’rnatish, tuskichlar bilan ta’minlash va boshka tadbirlarni qo’llash kerakdir. bundan tashkari o’ta xavfli sharoitlarda, metall idishlarning ichida ishlayotganda, tok o’tkazuvchi polda o’tirib yoki yotib ishlayotganda kul asboblari uchun past kuchlanish -12 v kabul qilinadi. himoyalovchi yerga ulash. mashina va dastgoxlarning tok yurmaydigan metall qismlarini aytalab o’tkazgich yordamida yerga ulab kuyiladi. bundan maksad kobikka o’tib ketganda u mashinani boshkaruvchi ishchini bexosdan tegib ketgan maxalda tok urishdan saqlashdir. himoyalovchi yerga ulash kurilmalari ikki xil: tashkariga chiqarilgan (yoki bir yerga tuplangan) va konturli (yoki bir tekis taksimlangan) bo’ladi. tashkariga chiqarilgan kurilmalarda kupincha ulovchi asbob-uskunalar turgan sexdan tashkariga chiqarib ma’lum bir maydonchaga tuplanib o’rnatiladi. yerga ulashning bu turi asosan kuchlanishi 1000 v gacha bo’lgan kurilmalarda ishlatiladi. buning afzalligi shundaki, elektrod vazifasini bajaruvchi koziklarni yerga kokish uchun qarshiligi kam bo’lgan (nam, serloy va …

5 / 13

uxshash paytlarda ulovchining uzluksiz bo’lmasligi va kupchilikning bu kuvurlarga bemalol tega olishi, ulardan xavfsiramasligi natijasida shikastlanish extimoli borligidir. kuchlanishi 1000 v gacha bo’lgan uskunalarda himoyalovchi yerga ulovchining qarshiligining yilning xoxlagan paytida 4 om dan oshmasligi kerak. ochik joylarida, xavfliligi yukori hamda o’ta xavfli xonalarda o’rnatilgan elektr uskunalari kuchlanishning kiymati 42 v dan katta, xavfliligi kam bo’lgan xonalarda esa 380 v va undan yukori bo’lgan barcha xollarda yerga ulanishi shart. portlash xavfi bo’lgan xonalarga kuchlanish mikdoridan kat’i nazar barcha xollarda elektr uskunalari yerga ulanadi. himoyalovchi nol simiga ulash. mashina va dastgoxlarning tok yurmaydigan metall qismlarini ataylab o’tkazgich yordamida himoyalovchi nol simiga ulab kuyiladi. himoyalovchi nol simiga ulanishi qo’llashda maksad xam yerga ulashni qo’llash kabi ixotasining buzilishi natijasida kobikka tok o’tib ketgan chokda shikastlanish xavfini kamaytirishdir. ixotaning buzilishi natijasida elektrodvigatelning 1 (rasm ) kobigiga tok o’tib ketadi. bunda buzilgan faza bilan nol orasida kiska to’tashuv xosil bo’ladi, saqlagich kuyadi va buzilgan faza …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr toki va elektr yoyi ta'siri"

mavzu: bino va inshootlarni yashindan himoyalash. yong’in texnik tekshiruvlari va profilaktik ko’riklarini o’tkazish tartibi va bosqichlari. reja: 1. bino va inshootlarni yashindan himoyalash. 2. korxonalarida elektr kurilmalarini ishlatishda rioya qilinadigan xavfsizlik yo’llarining asosiy koidalari hamda talablari. 3. ixtiyoriy orientrlangan qabul qiluvchi maydonchaga o'rtacha vaqtda kelib tushadigan quyosh nuri xisobi 4. elektr kurilmalarida qo’llaniladigan himoya vositalari. elektr toki organizm orqali o’tganda issiklik, elektrolitik va biologik ta’sir ko’rsatadi. issiklik ta’siri badanning ayrim joylarining kuyishi, kon tomirlari, asab va boshka to’qimalarning kizishi bilan xarakterlanadi. elektrolitik ta’sir konning va boshka organiq suyukliklarning ko’rinishiga va ularning fizik-xim...

This file contains 13 pages in DOCX format (30.2 KB). To download "elektr toki va elektr yoyi ta'siri", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr toki va elektr yoyi ta's… DOCX 13 pages Free download Telegram