nafasolishorganlarining o'ziga xos strongilyatozlari

PPTX 7 pages 1.2 MB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

nafas olish organlarining strongilyatozlari diktiokaulyoz qo'ylar orasida keng tarqalgan surunkali gelmintoz kasallik bo'lib, dictyocaulidae oilasiga mansub d.filaria nematoda hayvonning bronx va kekirdaklarida tekinxo'rlik qilishi oqibatida qo'zg'atiladi. shuningdek, d.filaria echki, muflon, arhar, tuya va bug'ularning nafas yo'llarida ham parazitlik qiladi. kasallikning tarqalishi. diktiokaulyoz mdx ning janubiy va shimoliy zonalaridagi xo'jaliklarda, jumladan o'zbekistonda ham uchraydi. kasallik ba'zan enzootik ko'rinishda tarqalib, undan bir qism qo'ylar nobud bo'ladi (1-jadval). respublikamizning sug'oriladigan hududlarida diktiokaulyoz qo'ylar orasida 68,7% gacha, tog' oldi hududlarida-66,3% gacha va dasht-yaylov hududlarida-62,7% gacha tarqalgan (e.ergashev). kasallik qo'zg'atuvchisining tuzilishi. dictyocaulus filaria ingichka ipsimon sut rangidagi nematod bo'lib, uzunligi 3-15 sm dum tomoni qovurg'alari yordamida mustahkamlangan. jinsiy bursasi mavjud. ikkita sariq rangli spikulalarining uzunligi - 0,4-0,6 mm dir. uning shakli erkak lar kiyadigan paypoqqa o'xshash bo'ladi. urg'ochilarining uzunligi 5-15 sm, jinsiy teshigi tana o'rta qismining pastki tomonida ochiladi. oval shaklidagi tuxumlarini 0,12-0,13 x 0,07-0,09 mm bo'lib uning ichida rivojlangan lichinkasi boʻladi. qoramollar diktiokaulyozi diktiokaulyoz …

2 / 7

angli ikkita spikulasi mavjud, ularning uzunligi 0,22. 0,27 mm va eni 0,048 mm, rulegining uzunligi 0,06-0,08 mm xonachali yacheyka tuzilishda bo'ladi. urg'ochilarining uzunligi 23-58 mm bo'lib, eni 0,4-0,6 mm, jinsiy teshigi tanasining o'rta qismida joylashgan. elipssimon shakldagi tuxumlarining uzunligi 0,085 mm va kengligi 0,051 mm boʻladi. tuxumning ichida shakllangan lichinkalari bo'ladi. rivojlanishi. voyaga yetgan diktiokaulyuslar bronx va kekirdakda parazitlik qiladi. urg'ochilari otalanganda so'ng bronx va kekirdak bo'shlig'iga tuxum qo'yadi. bu tuxmlar nafas yo'llaridagi hilpillovchi epiteliy harakati va hayvonning yo'talishi natijasida balg'am bilan og'iz bo'shlig'iga tushib, hayvon uni yutib yuboradi. ovqat hazm qilish organlaridan o'ta turib, yo'g'on ichak bo'shlig'ida tuxumlardan lichinkkalar ajralib chiqadi va tezak bilan tashqi muhitga chiqarib tashlanadi. tashqi muhitda namlik, issiqlik va havo yetarli darajada bo'lganida, lichinkalar ikki marta tullab, taxminan 10 kun ichida kasallik qo'zg'ata olish qobiliyatiga ega bo'lgan uchinchi bosqich - invazion bosqichiga aylanadi. tashqi muhitda namlik va havo yetarli bo'lib, issiqlik 25 daraja boʻlganda, 3 …

3 / 7

tomirlariga o'tadi. qon oqimi bilan o'pkaga kelgan lichinkalar o'pka qon tomirlari va parenximasini teshib, bronxlarga o'tadi, u yerda rivojlanishi davom etadi va 29-42 kunda jinsiy voyaga yetgan erkak diktiokaulyuslarga aylanadi. va urg'ochi kuz oylarida zararlangan semiz qo'ylarning organizmida diktiokaulyus lichinkalari uzoq vaqt ichak devorlaridagi (mezenteral) limfa tugunlarida, o'pka parenximasida saqlanib qolib, 5-6 oydan keyin, ya'ni bahor oylarida jinsiy jihatdan voyaga yetadi. hayvon organizmida voyaga yetgan diktiokaulyuslarning yashash muddati 12 oygacha cho'zilishi mumkin. epizootologiyasi. diktiokaulyoz kasalligining yoyilishi yil fasli va hayvonning yoshiga bog'liq holda mdx ning turli zonalarida har xil miqdorda tarqalgan. umuman, qo'ylari yil davomida yaylovda boqiladigan viloyatlardan boshqa barcha zonalarda invaziyaning ekstensiv tarqalishi va intensiv zararlanishi iyun-iyul oylarida boshlanib, avgust-sentyabr oylarida eng yuqori nuqtasiga ko'tariladi. diktiokaulyoz qo'zg'atuvchisi bir tuyoqli yovvoyi hayvonlar organizmida ham parazitlik qiladi. ular ayrim rayonlarda kasallik tarqatuvchi manba hisoblanadi. yaylovning yetishmasligi, mollarni uzoq muddat davomida bir maydonda boqish ham kasallik tarqalishida qulay sharoitni vujudga keltiradi. yaylovda …

4 / 7

uzda o'tkazgan izlanishlarida, tekshirilgan qo'ylarning 66% i diktiokaulyoz bilan zararlanganligi aniqlangan. muallifning tasdiqlashicha, o'zbekistonda qo'ylarning ko'plab zararlanishi dekabr oyidan aprel oyigacha davom etadi. e.h.ergashevning ma'lumotlariga qaraganda, jumhuriyatimizda o'rtacha 65,5% qo'ylar zararlangan boʻlib, invaziyaning intensivlik darajasi bir necha nusxadan yuzlab nusxagacha yetadi. sug'oriladigan zonalarda 68,7 tog' va tog' oldi zonalarida 66,3, cho'l-yaylov zonalarida 62,7% qo'ylar bu invaziya bilan zararlanganlar. yosh mollar 4 oylik yoshidan boshlab invaziyaga duchor bo'ladi. sug'oriladigan zonalarda yosh mollar butun yil davomida zararlanadi. katta yoshdagilari esa kuzning oxiri va bahorning boshlarigacha zararlanadi. cho'l-yaylov zonalarida yosh mollar diktiokaulyoz bilan kuzning boshlarida zararlanib, bu mavsumning oxirida invaziyalanish avj oladi. bu hol ayniqsa joriy yilda tug'ilgan qo'zilar orasida ko'p uchraydi. katta yoshli mollar esa kuz va qishning boshlarida ko'plab zararlanadi. tog' va tog' oldi zonalarida diktiokaulyoz o'ziga xos xususiyatlarga ega. bu zonada qo'y va echkilar kuz faslining oxiri, qishning boshida kasallana boshlaydi. bahor oylarida esa invaziya oʻzining eng yuqori nuqtasiga ko'tariladi. …

5 / 7

aytda uning harorati 41 darajagacha ko'tarilishi mumkin. bunday holatda molning burnidan zardobli shilliq (seroz suyuqlik) oqadi va burun atrofida qotib, po'stloq hosil qiladi, burni qichiydi, pishqiradi, burni bilan qashinadi. keyinchalik hayvonning boshi, lablari, jag' oralarida, ko'krak va oyoqlarida shishlar paydo bo'ladi. kasal qo'y o'midan zo'rg'a turadi va haddan tashqari oriqlashgan bo'ladi. qo'ylar kuchli invaziyalanganda, kasallik shiddatli o'tib, ularning 10-70% i o'lishi mumkin. o'rtacha darajada invaziyalanganda, hayvonning ahvoli o'zgarib turadi, yaxshi semirmaydi. kuchsiz invaziyalangan qo'ylarda esa kasallik alomatlari sezilmasdan yashirin kechadi. tashqi tomondan bunday hayvonlar sog'lom ko'rinadi, ammo ularning mahsuldorligi kamayadi va invaziya manbai bo'lib xizmat qiladi. patologoanatomik o'zgarishlar. diktiokaulyozdan o'lgan hayvon tanasi yorib ko'rilganda, asosiy o'zgarishlar o'pkada ekanligi ma'lum bo'ladi. o'pkaning diktiokaulalar bilan jarohatlanganligini uning tashqi ko'rinishidan ham bilish mumkin. diktiokaulyuslar asosan o'pkaning cheka qismida joylashib, uni ko'tarib turadi. o'pkaning zararlangan qismi rangsiz, xamirga o'xshash boʻladi. kekirdak va bronxlar yorib ko'rilganda, ko'p sonli (200-400 nusxa) parazitlar borligi aniqlanadi. o'rtacha darajada …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafasolishorganlarining o'ziga xos strongilyatozlari"

nafas olish organlarining strongilyatozlari diktiokaulyoz qo'ylar orasida keng tarqalgan surunkali gelmintoz kasallik bo'lib, dictyocaulidae oilasiga mansub d.filaria nematoda hayvonning bronx va kekirdaklarida tekinxo'rlik qilishi oqibatida qo'zg'atiladi. shuningdek, d.filaria echki, muflon, arhar, tuya va bug'ularning nafas yo'llarida ham parazitlik qiladi. kasallikning tarqalishi. diktiokaulyoz mdx ning janubiy va shimoliy zonalaridagi xo'jaliklarda, jumladan o'zbekistonda ham uchraydi. kasallik ba'zan enzootik ko'rinishda tarqalib, undan bir qism qo'ylar nobud bo'ladi (1-jadval). respublikamizning sug'oriladigan hududlarida diktiokaulyoz qo'ylar orasida 68,7% gacha, tog' oldi hududlarida-66,3% gacha va dasht-yaylov hududlarida-62,7% gacha tarqalgan (e.ergashev). kasallik qo'zg'atuvchis...

This file contains 7 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "nafasolishorganlarining o'ziga xos strongilyatozlari", click the Telegram button on the left.

Tags: nafasolishorganlarining o'ziga … PPTX 7 pages Free download Telegram