sud ballistikasining tarixi va rivojlanishi

DOC 57.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1413561138_59581.doc sud ballistikasining tarixi va rivojlanishi sud ballistikasining tarixi va rivojlanishi harbiy sohalarda «ballistika» atamasi o‘tochar quroldan otilgan snaryadning harakati haqidagi fanni ifodalaydi. bu atamani ana shu ma’noda fransuz olimi maren mersenn 1644-yilda birinchi bo‘lib qo‘llagan edi. ballistika sohasidagi bilimlarga bo‘lgan talab o‘tochar qurollar ixtiro qilingan vaqtlardayoq kelib chiqqan, chunki qurollar ixtiro qilinishi bilan birga, ehtiyotsizlik natijasida va qasddan jarohat yetkazish hollari ham vujudga kela boshlagan. 1835-yilda bou-strit-rannerlar (bou-strit izquvarlari)dan biri genri goddard qotilni aniqladi. jabrlanuvchiga tekkan o‘qda goddard g‘alati tarzda turtib chiqqan bo‘rtiqni aniqladi, ana shu belgili o‘q bilan u jinoyatchini qidirishga tushdi. gumon qilinuvchilardan birining uyida goddard qo‘rg‘oshin o‘q tayyorlovchi qolipni topib oldi, bu qolipda nuqson – o‘qdagi bo‘rtiqqa mos keluvchi chuqurchasi bor edi. ushbu qolipning hayratda qolgan egasi qotillikni sodir etganligini bo‘yniga oldi. bu o‘q bilan bo‘lgan tasodifiy hodisa goddardga muvaffaqiyat keltirdi. goddardning bo‘lib o‘tgan voqea asosida qandaydir metod yoki tizimni ishlab chiqish niyati yo‘q edi. ammo …

iqarib oldi va tekshirish davomida yetti dona bo‘ylama hoshiyalarni aniqladi. bu o‘q gumon qilinuvchilardan birining uyidan topilgan revolver bilan bir xil kalibrda edi. lakassan o‘q ushbu revolverdan otilgan bo‘lishi mumkin, degan fikrda o‘zi aniqlagan yetti dona bo‘ylama hoshiyalarni yanada diqqat bilan tekshirishga tushdi. xx asrda qurollardagi mil kanalining tuzilishida o‘zgarishlar vujudga kelgan edi. deyarli barcha qurolsozlar agar qurol mili kanalida bo‘ylama hoshiyalar yoki maxsus ariqchalar o‘yib chiqilsa, qurol o‘qni uzoqqa otishini bilar edi. har bir qurolsoz yoki qurol fabrikasining egasi o‘z konstruksiyasiga ega bo‘lgan. ba’zi qurollarda beshta, ba’zilarida oltita yoki to‘rtta maxsus ariqchalar bo‘lgan, maxsus ariqchalarning o‘lchamlari, ular orasidagi masofalar va kengligida ham farqlar mavjud edi. lakassan o‘qlarni tekshirayotgan vaqtda bu farqlar haqida hech kim hech narsa bilmas edi. u bu izlar qurol milidagi maxsus ariqchalardan qolgan, degan to‘g‘ri fikrga keldi. keyinchalik lakassanga gumon qilinuvchilardan olingan qurollarni keltirishganda, u mil kanalida yettita maxsus ariqchasi bo‘lgan revolverni aniqladi. maxsus ariqchalar soni …

ballistika tarixida o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lgan bir misolni keltiramiz. 1915-yilning 22-martida nyu-york shtatining uest-shelbi qishlog‘ida ikki kishi o‘ldirildi, bulardan biri fermer charlz felps va uning ekonomkasi margaret uolkot edi. murdalarni shu ferma ishchisi stilou ko‘rib qoladi va qaynisi nelson grinni sherifga xabar berish uchun yuboradi. voqea joyiga yetib kelgan sherif chester bartlet va keyinchalik bu ishni olib borish topshirilgan detektiv nyuton adashib grin va stiloularni qotillikda aybladilar, chunki ulardan arzon revolver, vintovka va sochma o‘q otuvchi qurol topilgan edi. yana bu qurollarning barchasi 22 kalibrli qurollar edi. bir necha kunlik turli qiynoqlar bilan davom etgan so‘roqdan keyin grin va stilou «ayblariga iqror bo‘ladilar». ishda yana bir dalil – murdalardan olingan o‘q ham bor edi. ana shu davrda jinoyat ishini olib borishga o‘sha vaqtning mohir eksperti albert gamilton qo‘shiladi. gamilton o‘sha vaqtda turli xil fanlar bilan shug‘ullanar va ancha mashhur odam edi. u o‘qlarni tekshirib chiqib, murdalardan olingan o‘qlar e. …

bond esa o‘ziga yordamchi qilib yana bir mohir huquqshunos charlz uaytni tanladi. uayt jinoyat ishiga qo‘shib qo‘yilgan qurolar va o‘qlarni tekshirib ko‘rish uchun nyu-york politsiyasining xodimi kapitan jonsdan yordam so‘radi. jons ko‘p yillar davomida o‘tochar qurollar bilan ishlagan mutaxassis edi. jonsdan dastavval stilouning qurolidan qachon oxirgi marta o‘q otilganligini aniqlashni so‘radilar. jons qurolni tekshirib, undan 3–4 yildan beri umuman o‘q otilmaganligini aytdi. keyin qurollardan tajriba uchun o‘q otib ko‘rildi va murdalardan olingan o‘qlar bilan solishtirildi hamda ularda har xil farqlar (maxsus ariqchalar soni, o‘lchamlari, ular orasidagi masofa va hokazo) aniqlandi. so‘ng bond va uayt stilouni aybsiz deb e’lon qildilar. charlz uayt stilouning ishidan keyin ballistika sohasidagi xatolarni bartaraf qilish ustida ilmiy jihatdan bosh qotira boshladi. 1920-yilning boshida uayt springfilddagi «smit va vesson» qu- rolsozlik korxonasiga keldi va yasalayotgan qurollarning tuzilishi, tayyorlanish vaqti, kalibri, har turdagi qurollarning soni, maxsus ariqchalarning egrilik darajasi va ular orasidagi masofalar hamda o‘q- dorilar haqida aniq …

tushunib yetadi va rochesterga, maks pozer ismli mik- roskoplar bilan shug‘ullanuvchi mutaxassisning oldiga keladi. uayt undan eng yaxshi mikroskopni olmoqchi edi. lekin uning bir o‘ziga bu ishlar qiyinlik qilar edi, shuning uchun u o‘ziga jon x. fisher va filipp o. greyvell ismli ikki yordamchi oladi. ular ikkovi ham hech bir ish haqi olmasdan uayt bilan ishlashga rozi bo‘ladilar. natijada nyu-yorkda sud- ballistika byurosi – dunyodagi birinchi shu turdagi muassasa vujudga keladi. aynan ana shu byuroda 1925-yilda greyvell taqqoslash mikroskopini yaratdi. uayt o‘ziga uchinchi yordamchi – kalvin goddardni topganida ballistika ancha darajada rivojlangan edi. uaytning o‘limidan keyin goddard, jon fisher va filipp greyvellar ballistika uchligi degan nom bilan tarixga kirdilar. keyinchalik universitet qoshida jinoyatlarni tekshirish ilmiy laboratoriyasi deb atalgan institut tashkil qilindi va kalvin goddard uning direktori etib tayinlandi. bu institut, asosan, ballistika usullari bilan o‘tochar qurollar orqali amalga oshirilgan jinoyatlarni tekshirar edi. 1934-yilda vashingtonda qotilliklarni tekshirish federal byurosi (fbi) qoshida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sud ballistikasining tarixi va rivojlanishi"

1413561138_59581.doc sud ballistikasining tarixi va rivojlanishi sud ballistikasining tarixi va rivojlanishi harbiy sohalarda «ballistika» atamasi o‘tochar quroldan otilgan snaryadning harakati haqidagi fanni ifodalaydi. bu atamani ana shu ma’noda fransuz olimi maren mersenn 1644-yilda birinchi bo‘lib qo‘llagan edi. ballistika sohasidagi bilimlarga bo‘lgan talab o‘tochar qurollar ixtiro qilingan vaqtlardayoq kelib chiqqan, chunki qurollar ixtiro qilinishi bilan birga, ehtiyotsizlik natijasida va qasddan jarohat yetkazish hollari ham vujudga kela boshlagan. 1835-yilda bou-strit-rannerlar (bou-strit izquvarlari)dan biri genri goddard qotilni aniqladi. jabrlanuvchiga tekkan o‘qda goddard g‘alati tarzda turtib chiqqan bo‘rtiqni aniqladi, ana shu belgili o‘q bilan u jinoyatchini qidirishga tush...

DOC format, 57.0 KB. To download "sud ballistikasining tarixi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: sud ballistikasining tarixi va … DOC Free download Telegram