elektrostatik maydon induktsiya vektori

PPTX 30 pages 5.9 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.9 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

farg’ona davlat unversiteti fizika –texnika fakulteti fizika yo’nalishi 22.14-guruh talabasi abduqahhorov zuhriddining elektrmagnitizm fanidan tag’dimot ishi. mavzu: eletrostatik maydon induksiya vektori va uning oqimi reja: 1.elektr maydon 2. eletrostatik maydon induksiya vektori 3.induksiya oqimi elektr maydon –elektr zaryadi yoki o’zgaruvchan magnit maydon hosil qilgan fizika maydon.vaqt bo’yicha o’zgarmaydigan maydon elektrostatik maydon. elektr maydon tushunchasini birinchi bo’lib m.faradey 19-asr 30-yilarida kiritgan.elektr maydon materiyaning maydon ko’rinishidir. materiyaning har qanday oʻzgarishlari, ularning oʻzaro taʼsirlari vaqt oraligʻida va fazoda roʻy beradi, har qanday fizik taʼsir faqat chekli tezlik bilan elektrlangan jismlarning bir-biriga taʼsiri, ularning harakati elektr maydonlari tufaylidir. elektr zaryadlar bir-biriga bevosita emas, balki bilvosita taʼsir etadi. har bir zaryad d oʻz atrofidagi fazoda elektr maydon harakat qiladi va shu maydon orqali boshqa maydonga taʼsir etadi. demak, elektr maydonning asosiy xususiyatlaridan biri mavjud boʻlgan elektr maydonga zaryad kiritilganda unga gʻ kuch taʼsir etishidir. elektr maydon elektr maydon kuchlanganligi yo va maydon potensiali f bilan …

2 / 30

akuumda kuch chizaiqlari uzluksizdir. dielektriklarda bo‘linish chegarasigacha davom etadi, ya’ni cheklangan bo‘ladi shunday qilib, bir jinsli bo‘lgan dielektriklarda kuch chiziqlarining uzluksizlik sharti bajarilmaydi. shuning uchun ham ixtiyoriy ko‘rinishdagi dielektriklar ichidagi maydonni tavsiflash uchun uning bo‘linish chegarasidan uzluksiz o‘tadigan yangi vektor kattalik kiritiladi. bu vektor kattalik elektr induksiya vektori deb ataladi. bir jinsli elektr maydonidagi ixtiyoriy s yuza orqali tik ravishda o‘tayotgan induksiya chiziqlari induksiya oqimlari deb ataladi. kuch chiziqlarining oqimi sirt radiusiga bog‘liq emas, mavzu: ostrogradskiy-gauss teoremasi. sferik sirtdan qancha kuchlanganlik chiziqlari o’tsa, egri sirtdan ham shuncha chiziqlar chiqadi. demak, q/e0 bunday nuqtaviy zaryad maydon kuchlanganligining ixtiyoriy sirt bo’yicha oqimidan ortiq bo’lmaydi degan xulosa chiqadi. bu xulosa istalgan zaryadlar sistemasi uchun o’rinli bo’lib, ostrograskiy-gauss teoremasi deb nomlanadi va quyidagicha ta’riflanadi. istalgan shakldagi berk sirt orqali elektr maydon kuchlanganligi vektorining oqimi, shu sirt o’rab olgan zaryadlar algebraik yig’indisining absolyut elektrostatik doimiysi nisbatiga teng: bu ifoda faqat sferik sirt uchungina emas, balki …

3 / 30

onida zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish, zaryadining qanday trayektoriya bo’ylab, qanday tezlik va qanday yo’nalishda ko’chirilishga bog’liq bo’lmay, balki faqat zaryadning maydondagi boshlang’ich va oxirgi holat parametrlariga bog’liqdir. 28 qo’zg’almas q musbat zaryad maydonidagi q0 sinov zaryadini ko’chirishda bajarilgan ishni hisoblaymiz . zaryadni elementar dl masofaga ko’chirishda bajarilgan ish ta’rifga ko’ra, da  fdl cos ifodalarga asosan q0 sinov zaryadini ko’chirishda bajarilgan ish quyidagicha yozamiz. ifodani integrallab, zaryadni maydonning bir nuqtasidan ikkinchi nuqtasiga ko’chirishda bajarilgan ish uchun quyidagini hosil qilamiz: dan, elektrostatik maydonda zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish, zaryadning maydondagi boshlang’ich va oxirgi holat parametrlariga bog’liq degan xulosa kelib chiqadi. bu xulosani zaryadlarning istalgan sistemasi uchun umumlashtirish mumkin: q q q ………qn , zaryadlar sistemasi maydonida turgan q0 sinov zaryadiga har bir zaryad mustaqil f f f …….fn , ravishda kuch bilan ta’sir etadi mavzu: potensiallar farqi. potensial gradiyenti. potensial maydonda joylashtirilgan har qanday zaryadlangan jism potensial energiyaga ega bo’ladi va bu …

4 / 30

aryadiga nisbati maydonning barcha nuqtalari uchun o’zgarmas kattalik bo’lib, elektr maydon potensiali deyiladi. birlik musbat zaryadining potensial energiyasi son jihatidan teng kattalik elektr maydon potensiali deb ataladi. ifodani hisobga olib sinov zaryadining elektr maydondagi potensial energiyasi: ish va energiyaning ekvivalentligidan foydalanib, zaryadni maydonning biror nuqtasidan boshqa nuqtasiga ko’chirishda bajarilgan ish ifodasini potensiallar ayirmasi orqali quyidagicha yozamiz: shunday qilib, elektr maydonida zaryadni ko’chirishda bajarilgan ish, ko’chirilgan zaryad miqdorini potensiallar ayirmasi ko’paytmasiga teng. birlik musbat zaryadni elektr maydonining muayyan nuqtasidan cheksizlikka ko’chirishda bajarilgan ishga son jihatidan teng kattalik elektr maydonining potensial deb yuritiladi. potensialning o’lchov birligi qilib, halqaro birlikka sistemasi (si)da 1 volt qabul qilingan. formuladan potensialni o‘lchov birligi 1 j/kl = 1 volt = 1v kelib chiqadi. amalda voltning karrali birliklari ham ishlatiladi. mavzu: elektr maydonida o’tkazgichlar elektr zaryadini uzatmaydigan, tarkibida erkin zaryadlari bo’lmagan moddalar dielektriklar deyiladi. dielektriklarning elektr o’tkazuvchanligi metallarga nisbatan 1015 1020 marta kam bo’ladi. dielektriklar struktura tuzilishiga ko’ra, …

5 / 30

lektrik modda atom molekulalari tarkibidagi musbat va manfiy zaryadlar markazlari siljib, qutblanish hosil qiladi. natijada jism sirtida bog’langan zaryadlar vujudga keladi. qutbli dielektriklar ham tashqi elektr maydoni bo’lmaganda neytral bo’ladi, chunki molekulalar dipol moment jism hajmida tartibsiz yo’nalgan. elektr maydonida qutbli dielektrik qutbli dielektrik modda molekulalariga maydon kuchlari oriyentasion (yo’nalishga ega bo’lgan) kuchlar moment bilan ta’sir etib, noldan farqli qutblanish hosil qiladi mavzu:o’tkazgichlar elektr sig’imi. tashqi shartlar o’zgarmaganda, zaryadlangan jism elektr maydoni potensiali unga berilgan zaryad miqdoriga proporsionaldir. c - proporsionallik koeffisienti bo’lib, yakkalangan o’tkazgichning elektr sig’imi deb yuritiladi. o’tkazgich potensialini bir voltga oshirish uchun unga son jihatdan qanday zaryad miqdori berilishini ko’rsatadigan kattalik elektr sig’imi deb yuritiladi. elektr sig’imining birligi qilib, 1 farada qabul qilingan mavzu:kondensatorning elektr sig’imi. bir biridan d masofada joylashgan, har birining yuzasi s bo‘lgan ikki paralel metall plastinkalardan iborat sistemani yassi kondensator deyiladi. s >>d, bo‘lgani uchun kondensator qoplamalarini cheksiz zaryadlangan tekisliklar deb qarab, ular …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrostatik maydon induktsiya vektori"

farg’ona davlat unversiteti fizika –texnika fakulteti fizika yo’nalishi 22.14-guruh talabasi abduqahhorov zuhriddining elektrmagnitizm fanidan tag’dimot ishi. mavzu: eletrostatik maydon induksiya vektori va uning oqimi reja: 1.elektr maydon 2. eletrostatik maydon induksiya vektori 3.induksiya oqimi elektr maydon –elektr zaryadi yoki o’zgaruvchan magnit maydon hosil qilgan fizika maydon.vaqt bo’yicha o’zgarmaydigan maydon elektrostatik maydon. elektr maydon tushunchasini birinchi bo’lib m.faradey 19-asr 30-yilarida kiritgan.elektr maydon materiyaning maydon ko’rinishidir. materiyaning har qanday oʻzgarishlari, ularning oʻzaro taʼsirlari vaqt oraligʻida va fazoda roʻy beradi, har qanday fizik taʼsir faqat chekli tezlik bilan elektrlangan jismlarning bir-biriga taʼsiri, ularning harakati elek...

This file contains 30 pages in PPTX format (5.9 MB). To download "elektrostatik maydon induktsiya vektori", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrostatik maydon induktsiya… PPTX 30 pages Free download Telegram