"korroziya va metallar ximoyasi"

DOC 171 pages 8.5 MB Free download

171 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.5 MB

File type DOC

Pages 171

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 171

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi kafedrasi “korroziya va metallar ximoyasi” fanidan o‘quv-uslubiy majmua bilim sohasi: 300000 -ishlab chqarish-texnik soha ta’lim sohasi: 320000 - ishlab chqarish texnologiyalari ta’lim yo'nalishi: 5320100 - materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi andijon-2021 fanning o‘quv-uslubiy majmuasi o‘quv, ishchi o‘quv reja va oтm tomonidan 20__ yil «_____» _____________ tasdiqlangan va ___________ raqam bilan ro‘yxatga olingan fan dasturi asosida ishlab chiqildi. tuzuvchi: 3. a.t. tuychiyev - andijon mashinasozlik instituti “materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi” kafedrasi assistenti taqrizchilar: 1. b.qayumov - uz-semeyung co xalqaro standartlar seksiyasi boshlig‘i 2. x.akbarov - andmi «mashinasozlik texnologiyasi» kafedrasi mudiri, t.f.n, dotsenti fanning o‘quv uslubiy majmuasi andijon mashinasozlik institutining ilmiy-uslubiy kengashi tomonidan ko‘rib chiqilgan va ishlatishga tavsiya etilgan (2018 yil “______” ___________ - sonli bayonnoma) institut o‘quv - uslubiy kengashi raisi: _____________s.r.aliyev o‘quv-uslubiy majmua mundarijasi 1. o‘quv materiallar: 1.1. ma’ruza kursi. 3 1.2. amaliy …

2 / 171

nstruksion materiallar, ularning ekspuluatatsiya sharoitida oksidlanishi. 3. metall materiallarning kimyoviy yoki elektrokimyoviy muhit bilan o‘zaro ta’sirlashishi natijasida yemirilishi. metall va u asosidagi qotishmalarda korroziya hodisasi. 4.respublikamizda olib borilayotgan ilmiy-tadqiqot ishlar, muammolar, yutuqlar. 1. kirish. asosiy tushunchlar va ta’riflar . metall asosli materiallar – asosiy konstrusion materiallar . lekin ekspluatatsiya sharoitida oksidlangan holati ancha muvafaqqiyatli hisoblanadi. bu holatga metal qotishmalar korroziya natijasida o’tadi. korroziya -metal materiallarning kimyoviy va elektrokimyoviy o’zaro almashinuvi gazli yoki suyuq muhitdagi ta’sirida yemirlishidir. korroziya lotinchadan o’girilganda yemirilish bo’lib erroziyadan farqli bo’ladi. erroziyada mehanik yeyilish hisobiga bo’ladi. fanni o’qitishdan maqsad - talabalarda mashinasozlikda qo’llaniladigan metall materiallarida uchrovchi korroziya jarayoni va ularni ximoyalash usullari bo’yicha yo’nalish profiliga mos bilim, ko’nikma va malakani shakllantirishdir. fanning vazifasi – talabalarga metall materiallar korroziyasi, uning sabablari, turlari, undan ximoyalanish usullari hamda ulardan foydalanishni o’rgatishdan iborat. «metallar korroziyasi va ximoyasi» fanini o’zlashtirish jarayonida amalga oshiriladigan masalalar doirasida bakalavr: · bilimlarning bir butun tizimi bilan …

3 / 171

lar, quvurlar, rezervuarlar va boshqa konstruksion materiallar ishlashlari davomida korroziyalanib (zanglab,yemirilib ,parchalanib) xalq xo’jaligiga katta zarar keltiradi .masalan , aqsh ning neft- gaz sanoati korroziya natijasida; 1975- yil 75 milliard dollar; 1984-yil esa 150 milliard dollar ziyon ko’rgan. bunday misollarni ko’plab keltish mumkin. respublikamiz mustaqilligidan keyingi sanoat tarmoqlarining keng miqyosida rivojlanishi natijasida zamonaviy texnologiyalar usullari jihozlar va uskunalar ishlab chiqarishda foydalanilmoqda. jihoz va uskunalardan foydalanish davomida ularning ish qobiliyatini saqlash, ishonchli ishlanishi ta’minlash uchun ularni korroziyadan himoya qilish dolzarb vazifalardan biridir . ayniqsa atmosferaning har xil korrozion- faol moddalar bilan umumiy ifloslanishi , hamda neft va gaz maxsulotlarini qazib olish, saqlash va transport qilishda ishlab beriladigan maxsulotlarning uziga xos xususiyatlari shu sohada qullaniladigan jihozlarning korroziyabardoshliligini oshirishni talab qiladi. korroziya - metallarning korrozion muxitlar bilan kimyoviy yoki elektrokimyoviy o’zaro ta’siri natejasida yemirilish jarayonidir . korrozion muhit- metallarning korrozion jarayonlar sodir bulishiga olib keladigan agressif atmosfera , kislotalar eritmalari , ishqorlar , …

4 / 171

atini yuqotish natijasida tuliq ishdan chiqishi hozirgi vaqtda yiliga 10- 15% ini tashkil etadi . bilvosita korroziyadan yuqotishga jihozlarning ish unumdorligi kamayishi natijasida ishlab chiqarilayotgan maxsulot sifatida va xajmi kamayishi , hamda metallarning sarfining oshishi kiradi. neft va gaz sanoatida korroziya natijasida ko’pgina jihozlarning ish unumdorligini kamayishi va ishdan chiqishi kuzatiladi. ayniqsa quvurlar, jumraklar va rezervuarlar shular jumlasidandir . metallarning korroziyaga qarshilik kursatish qobiliyati korroziyabardoshlik deyiladi . metall va ularning qotishmalari har xil haroratli sharoitlarda va har xil tashqi muhitlarda turlicha korroziyabardoshlikka ega buladi. shuning uchun “ korroziyaga qarshi ximoya “ fanning asosiy maqsadi metal va qotishmalarining ichki va tashqi muhitlarga bog’liq ravishda korroziyaga uchrashi va ulardan ximoyalanishi usullarini tadbiq qilishni o’z oldiga maqsad qilib quyadi . korrziyaga qarshi himoya usullari konstruksion, texnologik va foydalanish davridagi tadbirlarga bulinadi va uning usullari korrozion eksperimental tadqiqotlar asosida ishlab chiqiladi. metalllar ularni qurshab turgan muhit ta’sirida har xil tezlikda yemiriladi. bu yemirilishning asosiy …

5 / 171

orroziya geterogen elektrokimyoviy reaksiyalar bo’lib , unga suvli eritmalarda , ham gazlarda , tuz va ishqoriy eritmalarda sodir buladigan jarayonlar kiradi va metallning muhit bilan uzaro ta’siri natijasida elektr toki hosil bulishi kuzatiladi . elektrokimyoviy korroziyani sodir bulishi sharoiti , muhitning xossalariga va boshqa turlarga kura tasniflash mumkin. agressiv muhitlarning turlariga ko’ra korrozion jarayonlar atmosferaviy,gazda , suyuqliklarda , tuproqda , adashgan toklar ta’sirida , biologik korroziyalarga bulinadi sodir bulish sharoitiga kura kontakdagi ( har xil metallar birikishida ),oraliqdagi (ikkita metallar orasidagi bushlikda)va kuchlanish ta’siridagi korrozion jarayonlar buladi.korrozion jarayonlarning tashqi omillari ta’sirida korrozion yemirilish tavsifi,kenetika va mexanizmlari uzgaradi.korroziyadan shikaslanishning tavsifi va ning hosil bulishi shariotlariga ko’ra umuiy ( tuliq ),mahalliy va tanlanma korroziyalarga bulinadi. umumiy korroziyada korroziya maxsulotlari metall sirtining barcha qismlarini tekis yoki notekis kurinishda qoplaydi mahalliy korroziya metall sirtining ipsimon,buylama ,alohida qismlarida dog’, donador ,nuqta, va sirt ostiga qatlamida tarqalgan kurinishda sodir buladi.tallanma korroziya -komponent- tallanma va struktura - …

Want to read more?

Download all 171 pages for free via Telegram.

Download full file

About ""korroziya va metallar ximoyasi""

o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi andijon mashinasozlik instituti materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi kafedrasi “korroziya va metallar ximoyasi” fanidan o‘quv-uslubiy majmua bilim sohasi: 300000 -ishlab chqarish-texnik soha ta’lim sohasi: 320000 - ishlab chqarish texnologiyalari ta’lim yo'nalishi: 5320100 - materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi andijon-2021 fanning o‘quv-uslubiy majmuasi o‘quv, ishchi o‘quv reja va oтm tomonidan 20__ yil «_____» _____________ tasdiqlangan va ___________ raqam bilan ro‘yxatga olingan fan dasturi asosida ishlab chiqildi. tuzuvchi: 3. a.t. tuychiyev - andijon mashinasozlik instituti “materialshunoslik va yangi materiallar texnologiyasi” kafedrasi assistenti taqrizchilar: 1. b.qayumov - uz-semeyung c...

This file contains 171 pages in DOC format (8.5 MB). To download ""korroziya va metallar ximoyasi"", click the Telegram button on the left.

Tags: "korroziya va metallar ximoyasi" DOC 171 pages Free download Telegram