garmonik ossilyator energiyasi. fure teoremasi to'g'risida tushuncha.

DOC 10 pages 373.7 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 373.7 KB

File type DOC

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

mavzu: garmonik ossilyator energiyasi. fure teoremasi to'g'risida tushuncha. so'nuvchi va majburiy tebranishlar mavzu rejasi: garmonik va nogarmonik tebranishlar. garmonik tebranishlar kinematikasi. garmonik tebranishlarning tenglamasi. bir xil yo’nalishdagi bir xil chastotali tebranishlarni qo’shish. o’zaro tik tebranishlarni qo’shish. tayanch so'z va iboralar: tebranma harakat, tebranish, garmonik va nogarmonik tebranish, siljish, amplituda, tebranish chastotasi va davri, siklik chastota, faza, boshlang'ich faza, amplitudi–vektor usuli, bir tomonga va bir-biriga tik tebranishlarni qo'shish, tepkili tebranish, lissaju shakllari, erkin va majburiy tebranishlar, avtotebranishlar. 1. tebranma harakat tabiatda va texnikada ko’p uchraydi. masalan, osma soat tebranishi, musiqa asbablarining torlari; va daraxt shoxlarining harakati –tebranma harakatdir. tebranish yoki tebranma harakat deb, jismlarning muvozanat vaziyati atrofida to’g’ri chiziq yoki yoy bo’ylab goh bir tomonga, goh ikkinchi tomonga siljigandagi harakatiga aytiladi. tebranishlarning takrorlanishi ya’ni ularning davriyligi tebranishlarning eng asosiy alomatidir. tebranishlar erkin va majburiy bo’ladi. tashqi kuchning ta’sirisiz (ichki kuchlar ta’sirida) vujudga keladigan tebranishlarga erkin tebranishlar deyiladi. tashqi davriy kuchlar ta’sirida …

2 / 10

sinchasiga esa nogarmonik tebranishlar deb ataladi. garmonik tebranishlar tebranma harakatlar ichida eng muhimi bo’lishi bilan birga eng oddiysi hamdir. oddiy garmonik harakat prujina tebranishlari agar jism tebranayotgan yoki orqaga va oldinga bir yo’ldan harakat qilayotgan bo’lsa va har bir tebranish shu vaqt oralig’ida sodir bo’lsa – bu harakat davriy deb ataladi. 7-1-rasm 7-2-rasm davriy harakatning oddiy shakli - bu prujina uchidagi bir obyekt tebranishi tomonidan taqdim etiladi.bu tizim tebranishni boshqa ko'plab turlari bilan chambarchas o'xshaydi, biz buni batafsil korib chiqamiz1. 7-3-rasm 7-3a-rasmdagi prujina massasini xisobga olmagan xolda va u prujina gorizantal xolda joylashgan, shunday qilib m massaga ega bo’lgan jism - yuza ustida ishqalanishsiz xarakatlanmoqda. har qanday prujina bir tabiiy uzunligi mavjudki bu uzinlikda u m massali jismga prujina tasir otkazmaydi va bu muvozanat holati deb ataladi. agar massa chap tomonga xarakat qilsa bu prujinani siqilishiga olib keladi, yoki o’ng tomonga xarakat qilsa bu prujinani cho’zilishiga olib keladi. m massali …

3 / 10

mkun, faqat deformatsiya koefitsienti kichik bolsagina. prujinaning qattiqlik koefisienti bu k ( n/m) dir1. prujina x uzunlikga chozlishi uchun tashqi kuch prujina uchidagi jismga eng kamida fext =+kx ( prujinaga tasir otkazayotgan tashqi kuch) (7.2) kuch bilan tasir otkazishi kerak, k ning qiymati qanchali darajada kotta bo’lsa, prujinaning chozilishi uchun shunchalik kop kuch talab etiladi. prujina qancha katta bo’lsa uning qattiqligi k shuncha kop boladi. (e’tibor qarating) (7-1) formulasidagi f kuch doimiy emas, balki holatiga qarab o'zgaradi. shuning uchun ommaviy m uchun jadallashtirish doimiy emas, shuning uchun biz 2 bobda ishlab chiqilgan doimiy jadallashtirish tenglamalaridan foydalana olmaymiz.misol. geolog olim foydalanayotgan oddiy mayatnik uzunligi 37.10 sm va chastotasi 0.8190 g yerning bir aniq nuqtasinidagi g yer tortish kuchini olchashga yordam beradi. quydagi berilgan tenglamani yechib biz g ni qiymatini belgilab olamiz - g = (=((0.819 (0.3710m) =9.824m/1 oddiy garmonik harakat energiyasi oldingi misollarda korib chiqilgan,oddiy prujina chozilishi yoki siqilishi xolatini energetic …

4 / 10

unday qilib, . (7-4a) bundan tashqari burchak tezlanishni (radian/sekundlarda) ko‘rinishda yozishimiz mumkin, bu erda - chastota, bundan (7-4b) deb yoza olamiz yoki davr nuqtai nazaridan (7-4c) (7-4c) tenglamada bo‘lganda (bir davrga teng vaqt o‘tgandan so‘ng) biz (yoki ) , yoki bilan ish ko‘ramiz. bu harakat biror vaqtdan keyin takrorlanishini bildiradi1. kosinus funksiyasi 1 dan – 1 gacha oraliqda o‘zgarishi sababli (7-4) tenglamalar a bilan –a oralig‘ida o‘zgarishini, aslida ham shunday bo‘lishi kerakligini bildiradi. 7-6-rasmda ko‘rsatilgandek ruchka vibratsiyalanayotgan jismga biriktirib qo‘yilsa, va uning tagidagi qog‘oz o‘zgarmas tezlik bilan siljitilsa, sinusoidal egri chiziq chiziladi, bu esa (7-8) tenglamalardan aniq kelib chiqadi1. 7-6-rasm. garmonik ossillyator holatining vaqtga bog‘liqlik funksiyasi yo’nalishda (0 burchak tezlik bilan aylantirilsa, a ning x o’qidagi proeksiyasi +a va –a orasida o’zgaradi. (7.8-rasm). rasmdan ko’rinishicha t vaqtdan so’ng uning x o’qdagi proeksiyasi x ( acos((0t(() bo’ladi. shunday qilib (0 chastota bilan sodir bo’layotgan garmonik tebranishni x o’qidagi, ixtiyoriy nuqta atrofida, …

5 / 10

$ektor-diagramma usuli bo’yicha aniqlanadi. (7.4-rasm). shape \* mergeformat natijaviy a ham ( tezlik bilan aylanadi, chunki ikkala vektor ham bir xil burchak tezlik bilan aylangani uchun ular orasidagi burchak (fazalar farqi) (2-(1 vaqt o’tishi bilan o’zgarmay qoladi. bundan natijaviy tebranishning chastotasi ham ( ga teng ekanligi kelib chiqadi. binobarin, a1 va a2 larning x o’qidagi proeksiyalari x1 va x2 ham (7.7) dagi qonuniyatlar bo’yicha garmonik ravishda o’zgaradi. a vektorining moduli 7.5-rasmdagi parallellogrammga kosinuslar teoremasini qo’llab topiladi: a2=a21+a22-2a1a2cos[(-((2-(1)]=a21+a22+2a1a2cos((1-(2) (7.13) natijaviy vektorning boshlang’ich fazasi obd uchburchakdan topiladi: . (7.14) (9.10) va (9.11) formulalar natijaviy tebranma harakatning a ni va ( topishga hamda uning tenglamasini x = a sin((t(() (7.15) ko’rinishda yozishga imkon beradi. (7.13) tenglamani analiz qilib, bir tomonga yo’nalgan garmonik tebranishlarni qo’shishda quyidagi hollar mavjud bo’lishini ko’ramiz: 1) ((1-(2)=2n( bo’lsa, a2=a21+a22+2a1a2=(a1+a2)2, a=a1+a2 bo’ladi, ya’ni amplituda oshadi. 2) (1-(2=(2n+1)( bo’lsa, a2=a21+a22 – 2a1a2=(a1-a2)2, a=a1 –a2 bo’ladi, ya’ni amplituda susayadi. 3) (1-(2=(2n+1)( bo’lib, …$

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "garmonik ossilyator energiyasi. fure teoremasi to'g'risida tushuncha."

mavzu: garmonik ossilyator energiyasi. fure teoremasi to'g'risida tushuncha. so'nuvchi va majburiy tebranishlar mavzu rejasi: garmonik va nogarmonik tebranishlar. garmonik tebranishlar kinematikasi. garmonik tebranishlarning tenglamasi. bir xil yo’nalishdagi bir xil chastotali tebranishlarni qo’shish. o’zaro tik tebranishlarni qo’shish. tayanch so'z va iboralar: tebranma harakat, tebranish, garmonik va nogarmonik tebranish, siljish, amplituda, tebranish chastotasi va davri, siklik chastota, faza, boshlang'ich faza, amplitudi–vektor usuli, bir tomonga va bir-biriga tik tebranishlarni qo'shish, tepkili tebranish, lissaju shakllari, erkin va majburiy tebranishlar, avtotebranishlar. 1. tebranma harakat tabiatda va texnikada ko’p uchraydi. masalan, osma soat tebranishi, musiqa asbablarining tor...

This file contains 10 pages in DOC format (373.7 KB). To download "garmonik ossilyator energiyasi. fure teoremasi to'g'risida tushuncha.", click the Telegram button on the left.

Tags: garmonik ossilyator energiyasi.… DOC 10 pages Free download Telegram