kuntug’mish dostoni

PPTX 95,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1438951510_61151.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint “kuntug’mish” dostoni www.arxiv.uz «kuntug’mish» dostoni xalq dostonlari har bir millatning ma'naviy qiyofasi, uning tarixi, qadriyatlarini rriukammal aks ettiruvchi bamisoli oynadir. ularda har bir xalqning urf-odatlari, milliy o'ziga xosligi yaqqol ko'rinib turadi. dostonchilik xalq og'zaki ijodida qadimiy epik an'ana hisoblanadi. dostonlar asosan do'mbira jo'rligida aytiladi va ijrochidan ham badihada, ham ijroda juda katta ijodiy mahorat talab qiladi. dostonning yana bir xususiyati og'izdan og'izga o'tib avloddan avlodgacha yetib kelganidir. bu o'z navbatida ustoz-shogirdlik an'analarining vujudga kelishiga, oqibatda yirik dostonchilik maktablarining paydo boiishiga sabab bo'ldi. folklorshunos olim t. mirzayevning ma'lumotlariga ko'ra, xv-xvi asrlarda yirik dostonchilik maktablari paydo bo'lgan, xix-xx asrlar esa dostonchilik taraqqiyotida juda rivojlangan davr bo’lgan. xx asr boshlariga kelib baxshilarimiz ijodiy bisotida 150 dan ortiq xalq dostonlari bo'lgan. bu dostonlarni tilla kampir, sulton kampir, jolmon baxshi, bo'ron shoir, jumanbulbul, josoq, yo'ldoshbulbul, yo'ldosh shoir, suyar shoir kabi mashhur baxshilar kuylaganlar. keyinchalik ularning an'analari ergash jumanbulbul o'g'li, fozil yo'ldosh …

hozirgi kunda ham mavjud. biroq endi kuylash, ijro, tinglovchilar bilan muloqot tarzining zamonaviylik kasb etayotganligini ko'ramiz. dostonchilik fan va texnika asrida birmuncha o'zgarishlarga uchradi. bugungi kun baxshilari o'z asarlarini konsert zallarida, katta-katta anjumanlarda, televideniyeda ijro etmoqdalar. yurtimizda dostonchilikni rivojlantirishga va uning iirochilari - baxshilar faoliyatini rag'batlantirishga katta e'tibor berilmoqda. 2000-yilda «alpomish» dostonining ming yilligini jahon mjqyosida nishonlanishi va hatto «o'zbekistonda xizmat ko'rsatgan xalq baxshisi» unvonining ta'sis etilishi (2000-yil 14-mart) buning jsbotidir. qadrli o'quvchilar, siz 7-sinf adabiyot darslaridan o'zbek xalq dostonlari, ularning go'zal namunalari bo'lmish «go'ro'g'li», «alpomish», «ravshan» dostonlari haqida tasavvurga ega bo'lgansiz. 8-sinfda esa yana bir ajoyib asar - «kuntug'mish» dostoni bilan tanishasiz. ushbu doston o'zining qiziqarli voqealarga boyligi, o'ynoqi, ravon tili, nafisligi bilan o'quvchi va tinglovchini lol qoldiradi. dostonning yozib olingan va ijro etilgan variantlari juda ko'p. darhaqiqat, «kuntug'mish» dostoni o'zbek xalq dostonlari orasida g'oyaviy-badiiy jihatdan yetuk asarlardan biridir. uning xilma-xil kolrinishdagi variantlari ko'pligining boisi shundaki, ilgari baxshilarning iste'dodiga, …

in esa qilichbozlik, miltiq otish, nayzabozlik, ko'pkari chopish kabi s|pohilik hunarlarini o'rganadi, xullas, har tomonlama komil shahzoda bo'lib yetishadi. www.arxiv.uz zangardegan shaharning buvraxon degan podshosi bo'lib, uning shoir va tohir ismli vazirlari bor edi. vazirlar pir-birlari bilan juda inoq edilar, ular: «bizlarga farzand bersa, o'g'il bo'lsa qo'lqanot bo'lsin, qiz bo'lsa do'st bo'lsin», deya niyat qilar edilar. kunlardan bir kuni shoir vazirning xotini qiz ko'radi. tohirning oilasida o'g'il tug'iladi. qizning otini xolbeka, o'g'ilning otini in qo'yishadi. lekin xolmo'minning onasi to'satdan vafot etadi, o'g'il go'dakni xolbekaning onasi emizishga majbur bo'ladi, natijada ular «shirxo'ra» (bir onani emgan) bo'lib, «nikoh yurmaydigan» bo'lib qoladilar. xolbeka o'n to'rt yoshga yetgach, uning husni kamoli ovozasi olamga yoyiladi. u go'zal, ayni paytda aqlli, nard o'yiniga mohir qiz bo'lib yetishadi. unga barcha mamlakatlardan sovchilar kela boshlaydi. xolbeka sovchilarga: «har kim meni olaman deb kelsa, oldiga nard o'yinini qo'yaman, o'ynayman, yutsa tegaman, utdirsa so'yaman», deb shart qo'yadi. hatto shahar podshosi …

so'ngida xotini, farzandlari gurkiboy va mohiboy, otasi qoraxon bilan topishadi. dostonning bosh qahramoni - kuntug'mish yolg'iz, erka o'g'il bo'lishiga qaramasdan aqlli, bilimli, jasoratli, elga g'amxo'r, xotini, bolalariga mehribon, vafodor yigit. kuntug'mish va xolbeka bir mo'jiza bilan buvraxon jazosidan omon qolib, sahroda och, tashna qolishganda hayotdan umidini uzgan yori xolbekaning «meni tashlab ketaver, yo'qsa o'zing ham halok bo'lasan», degan iltijosiga «bir g'ayrat qil, yo'limiz yaqin qoldi», deb dalda beradi, unga vafodorligini quyidagicha bayon qiladi: www.arxiv.uz polat nayza qor ostiga yetarmi, temir nayzang egovlasang o'tarmi, sening to'rang nomardlardan emasdir, o'g'lon sevgisin tashlab ketarmi?.. kuntug'mish o'z maqsadiga sodiq, har qanday sharoitda tushkunlikka tushmaydigan inson. u nomsiz, poyonsiz tog’ darasidan vataniga boradigan yo'lni rosa izlaydi, bu orada egizak ,arzandli bo'ladi, ular uch yoshga to'lganda ham biror bir el , ragini topolmaydi. xullas, kuntug'mish fe'l-atvorida siz havas qiladigan, ergashadigan insoniy sifatlar juda ko'p. dostonni inchiklab mutolaa qilsangiz, bunga o'zingiz amin bo'lasiz. xolbeka siymosi ham dostonda …

gan va'dasi, ya'ni faqat nard o'yinida g'olib chiqqanga tegaman degan fikridan qaytmaydi. kuntug'mish men uchun mashaqqat chekib kelibdi, deb unga tegib ketavermaydi, o'zi ko'ngil qo'ygan yigitning el-yurt oldida ham yuzi yorug' bo'lishini istaydi. dostonda kuntug'mishning o'g'illari gurkiboy va mohiboy xarakterlari ham chiroyli va ta'sirchan tasvirlangan. gurkiboy bosiq, vazmin, aql bilan ish ko'radigan bola bo'lsa, mohiboy biroz shaddod, biroz quv yigit. biroq ikki aka-uka bir-birlariga mehribon, ota-onalariga fidoyi yigitlar. ular mehnatsevarlik va aql bilan ish ko'rganlari uchun boshlariga tushgan qiyinchiliklarni yengadilar. www.arxiv.uz asarda azbarxo'ja, buvraxon, zamonqul, xolmo'min kabi qahramonlar qiyofasi o'ziga xos tarzda yoritilgan. azbarxo'ja dastlab kuntug'mish bilan do'stlashadi, so'ng o'z manfaatini deb unga xiyonat qiladi. buvraxon o'ziga bino qo'ygan, qahri qattiq podsho, biroq uning ko'ngilchan ekanligini ham ko'ramiz. buvraxon avval kuntug'mish va xolbekani o'limga mahkum etadi, keyinroq esa xiyonati tufayli mashaqqatlarga duch kelishganini , ularni afv etadi. azbarxo'jani jazolaydi. dostondagi qosim, mo'min, mullavachcha, zamonqul va boshqa obrazlar ham sarda o'z …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kuntug’mish dostoni"

1438951510_61151.pptx /docprops/thumbnail.jpeg презентация powerpoint “kuntug’mish” dostoni www.arxiv.uz «kuntug’mish» dostoni xalq dostonlari har bir millatning ma'naviy qiyofasi, uning tarixi, qadriyatlarini rriukammal aks ettiruvchi bamisoli oynadir. ularda har bir xalqning urf-odatlari, milliy o'ziga xosligi yaqqol ko'rinib turadi. dostonchilik xalq og'zaki ijodida qadimiy epik an'ana hisoblanadi. dostonlar asosan do'mbira jo'rligida aytiladi va ijrochidan ham badihada, ham ijroda juda katta ijodiy mahorat talab qiladi. dostonning yana bir xususiyati og'izdan og'izga o'tib avloddan avlodgacha yetib kelganidir. bu o'z navbatida ustoz-shogirdlik an'analarining vujudga kelishiga, oqibatda yirik dostonchilik maktablarining paydo boiishiga sabab bo'ldi. folklorshunos olim t. mirzayevning ma...

Формат PPTX, 95,5 КБ. Чтобы скачать "kuntug’mish dostoni", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kuntug’mish dostoni PPTX Бесплатная загрузка Telegram