ma'lumotlar bazasi va dasturiy ta'minot asoslari

DOCX 33 pages 158.8 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 158.8 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

mundarija kirish…………………………………………………………………. 3-4 i bob. talabalar ma’lumotlarini boshqarish tushunchasi 1.1. ma’lumotlar bazasi va dasturiy ta’minot asoslari…………………… 5-16 1.2. talabalar haqidagi ma’lumotlarning tarkibi va turlari……………….. 16-19 ii bob. amaliy qism 2.1. dastur arxitekturasi va loyihalashtirish……………………………… 20-22 2.2. dastur funksiyalari ta’rifi……………………………………………. 22-30 xulosa………………………………………………………………... 31-32 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………… 33 kirish bugungi kunda axborot texnologiyalari hayotimizning barcha jabhalariga chuqur kirib kelmoqda. ayniqsa, ta’lim tizimida raqamlashtirish, ma’lumotlarni tizimli yuritish va avtomatlashtirish jarayonlari dolzarb masalalardan biridir. har bir oliy o‘quv yurtida yoki kasb-hunar ta’lim muassasasida talabalar haqida to‘plangan ma’lumotlar soni ortib bormoqda. ushbu ma’lumotlarni qog‘oz shaklida saqlash yoki oddiy fayllar orqali boshqarish samarasiz va vaqt talab qiluvchi jarayon hisoblanadi. shunday sharoitda bir yo‘nalishda tahsil olayotgan talabalar haqidagi ma’lumotlarni zamonaviy texnologiyalar asosida yuritish, ularni elektron ko‘rinishga o‘tkazish, tartiblash, saralash, qidirish, tahrirlash va tahlil qilish imkoniyatini beruvchi amaliy dasturiy ta’minotlarga ehtiyoj sezilmoqda. bu kabi dasturlar nafaqat ma’muriy ishlarni soddalashtiradi, balki o‘qituvchi, dekanat, statistik tahlilchi kabi turli foydalanuvchilar uchun …

2 / 33

sosiy vazifalar belgilandi: bir yo‘nalishda tahsil oluvchi talabalar ma’lumotlarini yig‘ish va tahlil qilish; ular uchun zarur atributlar asosida ma’lumotlar bazasi modelini yaratish; quvvatli, foydalanuvchi uchun qulay interfeysga ega dastur ishlab chiqish; kiritilgan ma’lumotlar ustida crud (create, read, update, delete) amallarini bajarish imkoniyatini yaratish; dasturga qidiruv, saralash va eksport funksiyalarini joriy etish. kurs ishi ikki asosiy bobdan iborat bo‘lib, birinchi bobda mavzuning nazariy asoslari, ya’ni axborot tizimlari, ma’lumotlar bazasi va dasturlash texnologiyalari haqida umumiy ma’lumotlar keltirilgan. ikkinchi bobda esa amaliy dastur ishlab chiqilishi, uning tuzilmasi, funksional imkoniyatlari, ishlash prinsipi va test natijalari yoritilgan. ushbu kurs ishi natijasida ishlab chiqilgan dastur real ta’lim jarayonida qo‘llashga yaroqli bo‘lib, foydalanuvchilar uchun qulaylik va tezkorlikni ta’minlaydi. dasturdan kelgusida boshqa yo‘nalishlardagi talabalar uchun ham foydalanish mumkin, bu esa loyihaning kengayish imkoniyatlarini ko‘rsatadi. i bob. talabalar ma’lumotlarini boshqarish tushunchasi 1.1. ma’lumotlar bazasi va dasturiy ta’minot asoslari informatsion texnologiyalarning rivojlanishi, axborot oqimlarining tobora ortib borishi va ma‘lumotlarning tez …

3 / 33

muhitning ma‘lum bir qismi tushiniladi. masalan, korxona, zavod, ilmiy tekshirish instituti, oliy o‘quv yurti va boshqalar. ma‘lumotlar bazasini yaratishda, foydalanuvchi axborotlarni turli belgilar bo‘yicha tartiblashga va ixtiyoriy belgilar birikmasi bilan tanlanmani tez olishga intiladi. buni faqat ma‘lumotlar tuzilmalashtirilgan holda bajarish mumkin. t u z i l m a l a sh t i r i sh –bu ma‘lumotlarni tasvirlash usullari haqidagi kelishuvni kiritishdir. agar ma‘lumotlarni tasvirlash usuli haqida kelishuv bo‘lmasa, u holda ular tuzilmalashtirilmagan deyiladi. masalan, talabalar (sinov daftarchasining nomeri, familiyasi, ismi, otasining ismi, o‘rtacha baho va stependiya miqdori) haqidagi axborotdan iborat tuzilmalashtirilmagan ma‘lumotlarga quyidagicha yozilgan axborotni ko‘rsatish mumkin: reyting daftarcha nomeri 654311 familiyasi avazov ismi jamol otasining ismi aliyevich tugilgan sana 15-yanvar, 1979 yil o‘rtacha baho 4,78 reyt. daft. nomeri 545712 f-yasi ortiqov ismi akram ota. ismi salimovich tugilgan sana 3xi 1978 yil o‘rta baho 4,61 va hokazo. tuzilmalashtirilmagan holda saqlanayotgan ma‘lumotlardan zarur bo‘lganini qidirib topish ancha murakkab, uni …

4 / 33

irligi bo‘lgan rekvizitga mos keladi. maydonni tasvirlash uchun quyidagi tavsiflardan foydalaniladi: maydon nomi. mb jadvali ustunlariga beriladigan nomlarni bildiradi. masalan, mbning ishchilar jadvali uchun maydon nomlari quyidagilar bo‘lishi mumkin: familiyasi, ismi, tug‘ilgan sana, lavozimi, ish staji, mutaxassisligi. maydon turi (tipi). mb jadvali ustunlariga kiritiladigan ma‘lumotlar turlarini bildiradi. masalan, raqam ―n‖ (chislovoy), simvol (simvolnыy), sana/vaqt (data/vremya), mantiqiy (logicheskiy). maydon o’lchami (uzunligi). mb jadvali ustunlariga kiritiladigan ma‘lumotlarning maksimal uzunligi. masalan, eng ko‘p belgilar sig‘imi. aniqlik, (son turidagi ma‘lumotlar uchun) haqiqiy son o‘nlik kasr qismining maksimal uzunligi. yozuv –bu mantiqiy bog‘langan maydonlar to‘plami bo‘lib, mb jadvali qatoridir. fayl (jadval) - bu bir xil tuzilmaga ega yozuv nusxalari to‘plami. kalit. kalit yozuv nusxasini bir qiymatli aniqlash uchun xizmat qiladi. kalit bir yoki bir necha maydonni o‘z tarkibiga olishi mumkin. agar kalit faqat bir maydondan iborat bo‘lsa, oddiy deb, aks holda, u tarkibiy kalit deb ataladi. jadvalda student faylining mantiqiy strukturasi keltirilgan. maydon kalit belgisi …

5 / 33

ib, bu tillarga subd buyruqli dasturlash tillari deyiladi. mbbtga oracle, clipper, paradox, vizual foxpro, access va boshqalarni misol keltirish mumkin. ma‟lumotlar modellari ma‟lumotlarning modeli - bu ma‘lumotlar o‘zaro bog‘langan tuzilishlari va ular ustida bajariladigan operatsiyalar to‘plamidir. ma‘lumotlar modeli kuyidagi tarkibiy kismlarni o‘z ichiga oladi: 1.ma‘lumotlar tuzilmasi. 2.ma‘lumotlar tuzilishida bajarilish mumkin bo‘lgan operatsiyalar. 3.yaxlitlikni nazorat qilish uchun cheklashlar. mbni tuzishda ma‘lumotlar modeli bir yoki bir necha turidagi obektlarni o‘z ichiga olish va ular o‘rtasida aloqalar o‘rnatish imkonini yaratadi. mashina muhitidagi ma‘lumotlarning murakkabroq modellari (fayl modeliga nisbatan) tarmoqli va iyerarxik modellar bo‘lib hisoblanadi. bu modellar ularning o‘zlariga xos turdagi ma‘lumotlar bazasini boshqarish tizimida ishlatiladi. mbbtda ma‘lumotlarni mantiqiy tashkil etish usuli ma‘lumotlarning tarmoqli yoki iyerarxik modeliga mos holda ko‘rsatiladi. bunday model o‘zaro bog‘lik ob‘ektlarning majmui bo‘lib ikki ob‘ektning aloqasini va ularning bir-biriga qaramligini aks ettiradi. iyerarxik model. ikki xildagi ob‘ektlar o‘rtasidagi aloqalar, ularning nusxalari o‘rtasidagi qat‘iy iyerarxik munosabatlar bilan aniqlanib, ular asosiy va …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlar bazasi va dasturiy ta'minot asoslari"

mundarija kirish…………………………………………………………………. 3-4 i bob. talabalar ma’lumotlarini boshqarish tushunchasi 1.1. ma’lumotlar bazasi va dasturiy ta’minot asoslari…………………… 5-16 1.2. talabalar haqidagi ma’lumotlarning tarkibi va turlari……………….. 16-19 ii bob. amaliy qism 2.1. dastur arxitekturasi va loyihalashtirish……………………………… 20-22 2.2. dastur funksiyalari ta’rifi……………………………………………. 22-30 xulosa………………………………………………………………... 31-32 foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati………………… 33 kirish bugungi kunda axborot texnologiyalari hayotimizning barcha jabhalariga chuqur kirib kelmoqda. ayniqsa, ta’lim tizimida raqamlashtirish, ma’lumotlarni tizimli yuritish va avtomatlashtirish jarayonlari dolzarb masalalardan biridir. har bir oliy o‘quv yurtida yoki kasb-hunar ta’lim muassasasida talabalar haqida to‘plangan ma’l...

This file contains 33 pages in DOCX format (158.8 KB). To download "ma'lumotlar bazasi va dasturiy ta'minot asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlar bazasi va dasturiy … DOCX 33 pages Free download Telegram