asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash tartibi va usullari

DOCX 22 pages 1.1 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type DOCX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti __________________________________ fakulteti ______________________________________ ta’lim yo’nalishi __ – kurs ___ – guruh talabasi _________________________________ning __________________________________________ fanidan tayyorlagan mustaqil ishi мavzu: asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash tartibi va usullari reja: kirish. 1. asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash tartibi. 2. amortizatsiya hisoblash usullari. 3. amortizatsiyani chiziqli usulda hisoblash. kirish asosiy vositalar ishlab chiqarish va boshqa sohalarda uzoq vaqt xizmat qilishi tufayli o‘z qiymatini amortizatsiya shaklida xizmat ko‘rsatilayotgan sohalar mahsuloti (ish, xizmatlar) tannarxiga bosqichm a-bosqich o‘tkazib boradi. asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash hozirgi vaqtda o‘zbekiston respublikasi soliq kodeksining 23moddasida qayd etilgan normalar asosida amalga oshiriladi unga ko‘ra asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash normalari ularning turiga qarab ulaming balans qiymatidan yoki am ortizatsiyalanadigan qiymatidan 5, 8, 10, 15, 20 foiz miqdorida (yillik) belgilangan. jum ladan, xo‘jalik va xo‘jaliklararo sug‘orish tarm og‘i bo‘yicha 5%, issiqlik texnikauskunalari, nasoslar bo‘yicha 8%, kommunal transport …

2 / 22

lar. 6. to’iq amortizatsiyalangan asosiy vositalar. asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblashda quyidagi usullardan foydalaniladi: 1. to‘g'ri chiziqli - har yili bir xil m iqdorda (foizda) amortizatsiya hisoblash. 2. ishlab chiqarish (bajarilgan ishlar hajm iga mutanosib ravishda hisoblash usuli). bunda amortizatsiya summasi bajarilgan ishlaming miqdoriga qarab, masalan, tex-nika bo‘yicha etalon gektarga mutanosib ravishda xarajatga olib boriladi. bu usulda hisoblangan amortizatsiya asosiy vositaning qancha marta ishlatilganligi yoki qancha mahsulot birligi ishlab chiqarilganligi bo‘yicha ham taqsimlanishi mumkin. 3. qoldiqning kamayishi usuli. bu usul asosiy vositalardan foydalanish muddatidaamortizatsiya summasining doim o kamayib borishini ifodalaydi. masalan, asosiy vositaning dastlabki qiymati 800000 so'm , amortizatsiya normasi 20% bo‘lganda, unga birinchi yil hisoblangan amortizatsiya summasi 320000 so‘m ni, ikkinchi yil 800000 - 320000 = 480000 - 40% = 192000 so‘m va hokazo. 4. kumulyativ (yillar yig‘indisi) usuli. bunda, agar asosiy vosita 5 yil foydalanishga mo‘ljallangan bo‘lsa: 1+ 2+ 3+ 4+ 5 =15 yil, uning dastlabki qiymati 800000 so‘m …

3 / 22

g eskirishi; 0220 — binolar, inshootlar va uzatuvchi moslamalarning eskirishi; 0230 — mashina va asbob-uskunalam ing eskirishi; 0240 — mebel va ofis jihozlarining eskirishi; 0250 — kompyuter jihozlari va hisoblash texnikasining eskirishi; 0260 — transport vositalarining eskirishi; 0270 — ishchi hayvonlam ing eskirishi; 0280 — ko‘p yillik daraxtlarning eskirishi; 0290 — boshqa asosiy vositalarning eskirishi; 0299 — uzoq muddatli ijara shatnomasi bo‘yicha olingan asosiy vositalarning eskirishi; 0200 «asosiy vositalarning eskirishi» hisobvarag‘i kontraktiv bo'lib, uning qoldig‘i va ko‘payishi kredit tom onida, kamayishi debet tom onida aks etadi. asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash tartibi. ma’lumki, asosiy vositalarni ishlab chiqarish jarayonida uzoq muddat mo-baynida ishlatilishi, ularni ana shu muddat mobaynida tabiiy kuchlar ta’siri ostida jismoniy, ilmiy-texnik taraqqiyot natijasida esa ma’naviy eskirishiga olib keladi. shu nuqtai nazardan, buxgalteriya tamoyillariga muvofiq asosiy vositalarning qiymati ularni ana shu taxmin qilinayotgan ishlatish muddati mo-baynida, ular foyda keltiradigan hisobot davri davomida teng ravishda taqsim-lanishi (hisobdan chiqarilishi) kerak. bu jarayon …

4 / 22

ydilar, chunki ularni asosiy vositalarning foydalanish muddati qiziqtiradi; · buxgalteriya hisobida qo’llaniladigan “eskirish” iborasida jismoniy eski-rish berilgan vaqt mobaynida ob’ektlar bozor qiymatining pasayishini emas, balki asosiy vositalarning qiymatini ularning foydali faoliyati vaqtida hisobdan chiqarish deb tushuniladi. atama asosiy vositalarning qiymatini xarajatlarga doimiy ravishda olib borilishini aks ettirish uchun ishlatiladi; · eskirish qiymatni baholash jarayoni hisoblanmaydi. buxgalteriya yozuvlari tannarxni aniqlash tamoyillariga muvofik olib boriladi va shunday qilib, ular baho darajasini hisoblash indikatori bo’lib xizmat qila olmaydi. agarda foydali bitim va bozor kon’yukturasining o’ziga xosligi natijasida bino yoki boshqa aktivning bahosi oshganda ham shunga qaramay amortizatsiya hisoblashni davom ettirish kerak, chunki bu baholashning emas, balkim avvalgi qilingan xarajatlarni taqsimlash natijasi hisoblanadi. asosiy vositalarning eskirish miqdorini hisoblashga bir qator omillar ta’sir ko’rsatadi. bular asosiy vositalarning: · boshlang’ich qiymati; · qoldiq qiymati (tugatish qiymati); · eskirish hisoblanadigan qiymati; · taxmin qilinayotgan foydalanish muddati. asosiy vositalarga eskirishni hisoblash turli usullar yordamida amalga oshirilishi mumkin. soliq …

5 / 22

ortizatsiyalanadigan qiymati uning butun foydali xizmat muddati mobaynida xo’jalik yurituvchi subyektning xarajatlariga amortizaiion ajratmalar ko’rinishida muntazam taqsimlanali. bu yerda amortizatsiyalanadigan qiymat deyilganda aktivning moliyaviy hisobotlarda aks ettirilgan boshlang’ich (qayta tiklash) qiymatidan uning taxminiy (baholangan) tugatish qiymatini chegirib tashlangandan qolgan summasi tushuniladi. 5-son bhms, aktivning foydali xizmat muddati davomida asosiy vositalarning amortizatsiyalanadigan qiymatini uning tayinlashidan kelib chiqib, mahsulotlar (ishlar, xizmatlar)ning tannarxiga yoki davr xarajatlariga muntazam ravishda taqsimlanadigan eskirishning qiymat ko’rinishidagi ifodasini amortizatsiya sifatida belgilab beradi. shuni nazarda tutish kerakki, asosiy vositalar obyekti bo’yicha eskirish hisoblanishi, mazkur obyekt asosiy vositalar tarkibiga qabul qilingan oydan keyingi oyning birinchi sanasidan boshlanadi va ushbu obyektning amortizatsiyalanadigan qiymati to’la qoplanguncha yoki u balansdan chitsarilguncha amalga oshiriladi. agar asosiy vositalarning obyektlari bo’yicha eskirish hisoblanish mazkur obyekt qabul qilingan oydan keyingi birinchi oydan boshlanadigan bo’lsa, unga mos ravishda mazkur obyekt bo’yicha eskirish hisoblanishi uning amortizatsiya qiymati to’liq qoplangan yoki u balansdan chiqarilgan oydan keyingi oyning birinchi sanasidan to’xtatiladi. …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash tartibi va usullari"

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги o’zbekiston respublikasi oliy va o’rta maxsus ta’lim vazirligi termiz davlat universiteti __________________________________ fakulteti ______________________________________ ta’lim yo’nalishi __ – kurs ___ – guruh talabasi _________________________________ning __________________________________________ fanidan tayyorlagan mustaqil ishi мavzu: asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash tartibi va usullari reja: kirish. 1. asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash tartibi. 2. amortizatsiya hisoblash usullari. 3. amortizatsiyani chiziqli usulda hisoblash. kirish asosiy vositalar ishlab chiqarish va boshqa sohalarda uzoq vaqt xizmat qilishi tufayli o‘z qiymatini amortizatsiya shaklida xizmat ko‘rsatilayotgan sohalar mahsuloti (ish, ...

This file contains 22 pages in DOCX format (1.1 MB). To download "asosiy vositalarga amortizatsiya hisoblash tartibi va usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: asosiy vositalarga amortizatsiy… DOCX 22 pages Free download Telegram