кишлок хужалигида ижара муносабатларини хукукий тартибга солиш

DOC 148.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404187995_51714.doc кишлок хужалигида ижара муносабатларини хукукий тартибга солиш режа: 1. кишлок хужалигида ижара муносабатлари тушунчаси ва хукукий табиати. 2. кишлок хужалигида ижара хукукий муносабатларининг вужудга келиш асослари 3. кишлок хужалигида ижара хукукий муносабатларининг субъектлари ва объектлари. 4. кишлок хужалигида ижара хукукий муносабатларининг мазмуни хозирги вактда хукукий ва иктисодий адабиётларда ижара тушунчасини аниклаш масаласига алохида эътибор берилмокда. ижара тушунчаси тугрисида аник тасаввурга эга булмасдан унинг мохиятини тула англамасдан туриб, ижара муносабатларини амлиётга, хужалик фаолияти юритишга хар томонлама, тула, тугри ва кенг жорий этиш мумкин эмас. шунинг учун ижара тугрисида аник ва чукур илмий тушунчага эга булиш, унинг туб мохиятини очиб бериш халк хужалигида, хусусан кишлок хужалигида ижара муносабатларини кенг жорий этиш ва ривожлантириш учун ута мухимдир. шу сабабдан ижтимоий, хукукий, иктисодий масалаларга оид илмий, илмий-оммабоп асарларда ижара тушунчасини аниклашга каратилган куплаб фикрларни, карашларни куриш мумкин. чунончи, бир гурух олимлар ижара тушунчасини очиб беришда унга нисбатан хужалик юритиш шакли ва усули сифатида …
2
ижара хужалик хисоби муносабатларининг олий куринишдаги шакли деб таъриф берадилар. масалан, н.копаневнинг фикрича, “ижара кишлок хужалиги тизими шароитида ишлаб чикариш воситалари эгалари (ижарага берувчи) била н у ёки бу гурух ходимлар ёхуд айрим ходимнинг ердан ва бошка ишлаб чикариш воситаларидан фойдаланишдаги хужалик хисоби муносабатларининг олий шаклини узида ифодалайди.”1 шундай килиб, н. копанев ижарани ишлаб чикарувчи билан ишлаб чикариш воситаларини бир-бирига узвий боглаб, хужалик хисоби асосида улардан самарали фойдаланиш усули сифатида карайди. ижара тушунчаси тугрисида фикр юритганда, шуни алохида таъкидлаш керакки, махсус адабиётларда “ижара”, “пудрат” хамда “мулкий ёлланиш” тушунчалари аралаштириб юбориляпти. буни биз маслан, ю.в. темныйнинг ижарага берган таърифида куришимиз мумкин. унинг ёзишича: “ижара - бу мулкий ёлланишдир. шундай мулкий ёлланиш буйича кишилар уртасидаги муносабат ижара муносабатларидир”.2 ижара тушунчасини бу холда талкин килиш билан асло келишиб булмайди. мулкий ёлланиш шартномаси фукаролик хукукининг бир институти булиб, факат мол-мулк муносабатларидагина кулланилади.ижара тушунчаси эса анча кенг булиб, барча куринишдаги мулкчилик муносабатларига нисбатан тааълукли булади. …
3
ижара тушунчасини аниклашда илмий адабиётларда учрайдиган яна бир салбий холат тугрисида гапириб утиш уринлидир. купчилик муаллифлар ижарага тушунча беришда, унинг мохиятини очишда уни бир канча турларга булиб ташлайдилар. масалан, в.башмачников ижарани икки турга, яъни хужаликдан ташкаридаги ижара ёки бошкача айтганда, эркин, хакикий ижарага хамда хужалик ичидаги ижарага ажратади. шунингдек, а.гвоздиков ва т.пестряковлар хам ижарани уч турга, яъни, ички хужалик ижараси, максадли ижара ва эркин ижарага буладилар. куриниб турибдики, ижара ва пудрат тушунчалари бир-бири билан аралаштириб юбориляпти. шунинг учун бу каби гояларга кушилиб булмайди. ижарани классификациялаш мумкин, лекин юкорида санаб курсатилган турларга асосан эмас. бизнингча, ижарани куйидагича классификациялаш керак: биринчидан, ижарага берилаётган мулк эгаларининг категорияларига караб /давлат, давлат органлари, корхона, муассаса, ташкилот, фукаро ва бошкалар/; иккинчидан, ижарага берилаётган мулкнинг составига караб/ ер ёки бошка табиий бойликлар, трактор, корхона, уй-жой, ферма ва бошкалар/ ; учинчидан, ижара шартномасининг муддатига караб/ узок муддатли, киска муддатли/; туртинчидан, ижарачиларнинг состави буйича/ жамоа, якка шахс, дехкон хужалиги, …
4
”.2 ижара арабча “ижора” деган суздан келиб чиккан булиб, мол мулкни ёллаш буйича шартнома, - деб ёзадилар а.улмасов ва н.тухлиев,-унга кура бир томон /ижарага берувчи/ иккинчи томонга /ижарачи/ маълум тулов эвазига мол-мулкни вактинча фойдаланиш учун беради.3 биз р.гусевнинг фикрига кушиламиз, унингча: “ижара деганда, мулк эгаси томонидан мол-мулкни ва табиий ресурсларни бошка фойдаланувчига хужаликда ишлатиш учун коидага кура, хак эвазига /ёки бепул/ ва маълум муддатга бериш тушунилади”1 . ижара тугрисидаги умумий тушунча узбекистон республикасининг “ижара тугрисида”ги конуннинг 1- моддасида берилган. ушбу модда коидаларига кура, ижара-шартнома асосида ерга бошка табиий ресурсларга, шунингдек хужалик фаолиятини ва узга фаолиятни мустакил равишда амалга ошириш учун ижарачига зарур булган мол-мулкка хак эвазига муддатли эгалик килиш ва ундан фойдаланишдир. ижара тушунчаси жуда кенг ва мураккаб булиб, у мулкчилик муносабатлари билан булган ижтимоий муносабатларнинг бир куриниши сифатида намоён булади. ижара юзасидан вужудга келадиган ижтимоий муносабатлар хукук нормалари билан тартибда солинади ва узига хос хусусиятларга эга. булар, биринчидан, мулк …
5
длаш лозимки, хукукий адабиётларда ижара муносабатларининг юридик табиати буйича бир хилдаги аник фикрлар йук. бу холат шу билан богликки, ижара муносабатлари узида давлат, маъмурий, фукаролик, хужалик, молия, ер, кооператив хукуклари нормалари билан тартибга солинадиган ташкилий ва мулкий муносабатлар тизимлари жамланмасини ифода этади. айтиш керакки, алохида хукук институти сифатида вужудга келиш асоси булган хар кандай турдаги ижтимоий муносабатлар бир томондан ички бирликка эга булиши, бошка томондан эса-узига хос автономлик, мустакиллик характерига эга булиши керак. ижара муносабатларида бир хиллик, ухшаш характерни ва ички бирликни куриш мумкин. бу муносабатлар ижтимоий муносабатларнинг мустакил тури сифатида уз доираси ва ички мазмунига эга. буни, юкорида таъкидланганидек, куйидагиларда куриш мумкин: бу муносабатлар эркин тарзда вужудга келади. шартнома асосида вужудга келади, маълум муддатга, ижара хаки эвазига, факат мулк эгасининг ижарага берувчи булиш хукукига эга эканлиги ва х.к. ижара муносабатларининг хукукнинг мустакил институти сифатидаги ички бирлиги уз ичига купгина субинститутларни, яъни ер-ижараси муносабатлари, урмон -ижараси муносабатлари, ижара хаки ва …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кишлок хужалигида ижара муносабатларини хукукий тартибга солиш"

1404187995_51714.doc кишлок хужалигида ижара муносабатларини хукукий тартибга солиш режа: 1. кишлок хужалигида ижара муносабатлари тушунчаси ва хукукий табиати. 2. кишлок хужалигида ижара хукукий муносабатларининг вужудга келиш асослари 3. кишлок хужалигида ижара хукукий муносабатларининг субъектлари ва объектлари. 4. кишлок хужалигида ижара хукукий муносабатларининг мазмуни хозирги вактда хукукий ва иктисодий адабиётларда ижара тушунчасини аниклаш масаласига алохида эътибор берилмокда. ижара тушунчаси тугрисида аник тасаввурга эга булмасдан унинг мохиятини тула англамасдан туриб, ижара муносабатларини амлиётга, хужалик фаолияти юритишга хар томонлама, тула, тугри ва кенг жорий этиш мумкин эмас. шунинг учун ижара тугрисида аник ва чукур илмий тушунчага эга булиш, унинг туб мохиятини очиб б...

DOC format, 148.0 KB. To download "кишлок хужалигида ижара муносабатларини хукукий тартибга солиш", click the Telegram button on the left.