1937-1938-yillardagi repressiyalar manbalar asosida

DOCX 42 pages 47.4 KB Free download

42 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.4 KB

File type DOCX

Pages 42

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 42

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti tarix fakulteti (202 guruh) mavzu: 1937-1938-yillardagi repressiyalar manbalar asosida kurs ishi bajardi: imomaliyev azizbek rahbar: iminov jasur andijon-2025 i.kirish 1.1936- yil........................................................................................................... 5 2.1937- yil............................................................................................................8 3.1938- yil..........................................................................................................26 xulosa............................................................................................................ 38 foydalanilgan adabiyotlar……………….…….…............…….39 kirish sovet davlati tarixi - bu siyosiy qatagonlarning uzluksiz tizimidan iborat: inqilob va fuqarolar urushi, polshaga bostirib kirish, “bosmachilik”ka qarshi kurash, afg'onistonga birinchi tajovuz (1928-y.), “kollektivlashtirish”, “quloqlashtirish” leningrad va ozarboyjondan deportasiya qilish, “katta qirg'in” 1939 va 1941- yil 25-iyunida finlyandiyaga bostirib kirish, polshaga ikkinchi tajovuz (1939-y), ikkinchi jahon urushi, xalqlarning deportasiya qilinishi (qrim tatarlar, koreyslar va boshqalar), kosmopolitizmga qarshi kurash, vengriya (1956-y) va chexoslavakiyaga (1968- y) bosib kirish, dissidentlarga qarshi kurash, afgoniston urushi, sovet harbiylarining yaqin sharq, vetnam, laosdagi qurolli ziddiyatlardagi ishtiroki, “o'zbeklar ishi” yoki “paxta ishi” va h.k.z. o'zbek xajqi boshiga mislsiz darajada katta fojialarni keltirgan, yuz minglab begunoh vatandoshlarimizning yostig'ini quritgan - 1937-1938-yillardagi …

2 / 42

o‘z dushmanlarini shafqatsizlarcha mahv qildi. sssr ichki ishlar xalq komissari, “temir narkom” nomini olgan nikolay yejov tomonidan 1937-yil 30-iyuldagi “sobiq quloqlar, jinoyatchilar vaboshqa sovetlarga qarshi unsurlami qatagon qilish operatsiyasi to‘g‘risida”g[footnoteref:1]i 00447-sonli mutlaqo maxfiy operativ buyruqqa muvofiq 1937-yil 10-avgustdan 1938-yil 1-yanvargacha bo'igan vaqtda o'zbekiston bo'yicha jami 10700 kishi qamoqqa olingan, ulardan 3613 kishi 1-toifa bo'yicha otuvga, 7087 kishi 2-toifa bo'yicha 8-10 yil qamoq jazosiga hukm qilingan. 1937-1939-yillaming o'zidagina o'zbekiston ssr ichki ishlar xalq komissarligi (nkvd)ning “uchlik”lari tomonidan 41 ming nafardan ko'proq kishi qamaldi. shulardan 37 ming nafardan ko‘prog‘i sudlandi, 6 ming 920 kishi otib tashlandi... asossiz qamalib jinoiy javobgarhkka tortilgan kishilar orasida partiya, sovet, xo'jalik xodimlari, harbiylar, ziyolilar va kolxozchilar juda ko‘p edi kutubxonasi shu bilan birga bevosita qatag'onga uchragan millionlab odamlar orqasida ulardanda son jihatidan kop jabrdiydalar - oila a’zolari, uzoq-yaqin qarindoshlari, dostlari bo'lganki, ularni ishdan haydaganlar, yashash joylaridan chiqarib yuborganlar, ohy oquv yurtlariga o qishga ham qabul qilmaganlar. “xalq …

3 / 42

yma-oy va hatto kunma-kun tarixini tiklash mumkin. mazkur solnoma asosan bolsheviklarning butunrossiya kommunistik partiyasi (keyingi o'rinlarda vkp(b) tarzida beriladi) mk va ichki ishlar xalq komissarligi (keyingi o'rinlarda nkvd tarzida beriladi) hujjatlari - qatagonlarning dinamikasi, g'oyaviyligi, son va prosessual parametrlarini belgilab bergan direktivalar asosida tuzildi. “katta qirg'in” jarayonidagi qatag onlarningborishini kopchilik xorijiy mutaxassislar quyidagi to‘rt asosiy davrga bo'lib o rganishni maqsadga muvofiq deb hisoblaydilar: 1. “katta qirg'in” mashinasining yurgizilishi (1936-yil oktabr - 1937-yil fevral). jazo organlarini qayta tuzish, partiya, harbiylar va mamuriyat xodimlari orasidagi eng sara namoyandalarni oylab topilgan “imperialistik tajovuz” xavfi sharoitida yuzaga chiqishi mumkin bo'lgan muxolifat unsurlaridan tozalash; 2 .1937-yil mart - 1937-yil iyun. o‘ylab chiqarilgan “xoinlar” va “xorijiy razvedka josuslari”, ziyolilar qatlamini yo‘q qilish, “quloqlar” milliy diasporalar vakillaridan iborat bo'lgan tajovuzkor “ijtimoiy baza”ga qarshi ommaviy qatagonlar rejasiniishlab chiqish. 3. 1937-yil iyul - 1938-yil oktabr. “quloqlar” va millatchilarga qarshi ommaviy qatagonlarni dekretlar bilan qonuniylashtirish va o'tkazish, qizil armiya tarkibidagi …

4 / 42

rda “siyosiy muhojirlar ko'payib, ulaming bir qismi bevosita kapitalistik davlatlarning razvedka va polisiya idoralarining josuslari ekanligi” bahona qilinib, kommunistlarga sssr hududiga kirish uchun ruxsatnoma olish jarayonlari o‘ta murakkablashtiriladi, siyosiy muxojirlarning barchasi qayta ro'yxatdan o'tkaziladi, mk qoshida n.i.ejov raisligida “antisovet va josus unsurlardan tozalash” maxsus komissiyasi tuziladi. kutubxonasi - 1936-yil 25-mart. sssrichki ishlarxalqkomissari g.g.yagoda vkp(b) mic siyosiy byurosiga “badarga qilingan va faol mehnat bilan mashg'ul bo'lgan barcha trotskiychilarni qamash va uzoq lagerlarga jonatish, partiya hujjatlari so'nggi tekshiruvida vkp(b) safidan ochirilgan trotskiychilarni alohida ajratib olib, nkvd qoshidagi maxsus kengash qarori bilan uzoq lagerlarga 5 yil muddatga surgun qilish hamda “terrorchilikka aloqador” deb topilganlarni otish” haqida taklif kiritdi.- 1936-yil 28-aprel. sssrxalq komissarlari soveti “ussrdan 15000 polyak va nemis xo'jaliklarini kochirib, qozog'iston assrning qaraganda oblastida xo'jaliklar sifatida joylashtirish haqida”gi qarori chiqarilgan. majburiy kochirishning sababi sifatida, chegaraga yaqin hududlarni ishonchsiz unsurlardan tozalash ko'rsatilgan. jami 69283 kishi kochirilgan.- 1936-yil 20-may. mk siyosiy byurosining trotskiychilami qatagon qilish …

5 / 42

gust. moskvada “sovetlarga qarshi birlashgan trotskiychi-zinovevchilar markazi” ustidan ochiq sud jarayoni bo'lib o'tgan. ayblanuvchilar g.e.zinovev, l.b.kamenev, g.e.evdokimov, i.n.smirnov, s.v.mrachkovskiy va boshqalar. aybnomada s.m.kirovning o‘ldirilishi, stalin, voroshilov, jdanov, kaganovich, ordjonikidzega suiqasd uyushtirishga tayyorgarlik kabi jinoyatlar qayd etilgan. [footnoteref:2]16 ayblanuvchining hammasi “ijtimoiy himoya”ning oliy chorasiga hukm qilinib, 1936-yil 25-avgustda otib tashlangan. mamlakatning turh hududlarida ham shunga oxshash sud jarayonlari bo'lib, ularda 169 dan ortiq odam jazoga tortilgan.- 1936-yil 14-sentabr. “parallel sovetlarga qarshi trotskiychilar kutubxonasi markazi” ishi bo'yicha 1937-yil yanvarida o'tkazilgan sudning bosh ayblanuvchisi yu.l.pyatakov, ikki kundan so'ng esa k.b.radek qamoqqa olingan.- 1936-yii 25-sentabr. vkp(b) mksiyosiybyurosiga sochidan stalin va jdanov tomonidan “ortoq yejovni ichki ishlar xalq komissari lavozimiga zudlik bilan tayinlashni mutlaqo zarur deb hisoblaymiz. yagoda trotskiychi-zinovevlar blokini fosh qilish ishida zimmasidagi vazifani kerakli darajada bajara olmadi” mazmunida telegramma yo'llangan.- 1936-yil 26-sentabr. g.g.yagoda ichki ishlar xalq komissari lavozimidan ozod qilinib, sssr aloqa ishlari xalq komissari etib tayinlangan. n.i.ejov vkp(b) mk kotibi va vkp(b) …

Want to read more?

Download all 42 pages for free via Telegram.

Download full file

About "1937-1938-yillardagi repressiyalar manbalar asosida"

o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi zahiriddin muhammad bobur nomidagi andijon davlat universiteti tarix fakulteti (202 guruh) mavzu: 1937-1938-yillardagi repressiyalar manbalar asosida kurs ishi bajardi: imomaliyev azizbek rahbar: iminov jasur andijon-2025 i.kirish 1.1936- yil........................................................................................................... 5 2.1937- yil............................................................................................................8 3.1938- yil..........................................................................................................26 xulosa............................................................................................................ 38 foydalanilgan adabi...

This file contains 42 pages in DOCX format (47.4 KB). To download "1937-1938-yillardagi repressiyalar manbalar asosida", click the Telegram button on the left.

Tags: 1937-1938-yillardagi repressiya… DOCX 42 pages Free download Telegram