o'simliklar dunyosi

DOCX 34 pages 2.1 MB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.1 MB

File type DOCX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

mundarija kirish……………………………………………………………………..………3 i bob. o‘simliklar dunyosining paydo bo’lishi va evolyutsiyasi………..……..4 1.1 fotosintez-yashil hayotning boshlanishi……………………………………...4 ii bob. o‘simliklar dunyosining xilma-xilligi ……………………………...…..7 2.1.o‘simliklar olamining umumiy tavsifi………….………………..……..…….7 2.2.o‘simliklarning tashqi va ichki tuzilishi ………………………………...…...12 2.3.o‘simliklarning asosiy guruhlari …………………………………………....19 iii bob. o‘simliklarning ekologik va xo‘jalik ahamiyati…………...…….….23 3.1 o‘simliklarning ekologik roli………………………………………...…..…..23 xulosa………………………..………………………………………………….35 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..……………36 kirish mavzuning dolzarbligi bugungi kunda biologik xilma-xillikni saqlash, ekologik muvozanatni barqarorlashtirish va inson salomatligi hamda qishloq xo’jaligi uchun muhim bo’lgan resurslarni aniqlash nuqtai nazaridan oʻsimliklar dunyosi nihoyatda muhim ahamiyatga ega. urbanizatsiya, global isish, noqonuniy daraxt kesish va muhit ifloslanishi tufayli ko’plab o’simlik turlari yo’qolib bormoqda. shu sababli, o’simliklar dunyosi va uning tavsifiga oid ilmiy tadqiqotlar bugungi kunda juda dolzarbdir. mavzuning maqsadi · o’simliklar dunyosini turfa xil jihatdan (morfologiyasi, ekologiyasi, klassifikatsiyasi) o’rganish, o’simliklarning inson hayotidagi va tabiatdagi o’rnini ochib berish, mahalliy florani to’g’ri tavsiflash va muhofaza qilish zarurligini asoslash. mavzuning vazifalari · o’simliklarni turkumlash va tasniflash asoslarini o’rganish; · turli o’simlik turlarining ekologik …

2 / 34

professor a.x. yunusov, sh.sh. matkarimov kabi olimlarning ilmiy tadqiqotlari bu sohada muhim o’rin tutadi. biroq hali ham to’liq o’rganilmagan, ayniqsa mahalliy endemik va kam o’rganilgan o’simlik turlari mavjud. ilmiy yangiligi · yangi o’simlik turlarining kashf etilishi va ularni tavsiflash; · o’simliklarning biokimyoviy tarkibini tahlil qilish orqali yangi dori vositalarini ishlab chiqish imkoniyatlari; · iqlim o’zgarishi sharoitida o’simliklarning moslashuv mexanizmlarini ilmiy jihatdan o’rganish; · genetik tahlillar orqali turlar orasidagi evolyutsion aloqalarni aniqlash. i bob. o‘simliklar dunyosining paydo bo’lishi va evolyutsiyasi 1.1 fotosintez-yashil hayotning boshlanishi o‘simliklar dunyosining paydo bo‘lishi va evolyutsiyasi — bu biologiyada muhim mavzulardan biri bo‘lib, yerda hayot paydo bo‘lishining dastlabki bosqichlaridan tortib, bugungi kunda mavjud bo‘lgan millionlab o‘simlik turlarining shakllanishigacha bo‘lgan jarayonni o‘z ichiga oladi. o‘simliklarning paydo bo‘lishi yer yuzida hayotning paydo bo‘lishi taxminan 3,5 milliard yil avval sodir bo‘lgan. ilk hayot shakllari bir hujayrali, yadroga ega bo‘lmagan prokariot organizmlar edi. ular asosan suv muhitida yashagan va oddiy modda …

3 / 34

orod dastlab okeanlardagi temir bilan birikib, temir oksidi (zang) hosil qilgan. bu temir to‘yingach, kislorod atmosfera tarkibiga kira boshlagan. kislorodning atmosfera tarkibida to‘planishi taxminan 2,4 milliard yil avval boshlangan bo‘lib, bu jarayon "buyuk kislorod inqilobi" (great oxygenation event) deb nomlanadi. bu inqilob natijasida yer atmosferasining kimyoviy tarkibi tubdan o‘zgardi. kislorod zaharli bo‘lgan ba’zi anaerob (kislorodsiz yashovchi) organizmlar yo‘q bo‘lib ketdi, boshqalari esa moslashishga majbur bo‘ldi. shu bilan birga, kislorodning mavjudligi murakkab eukariot hujayralar (yadroga egaorganizmlar) uchun hayotiy muhit yaratdi. kislorodli muhitda energiya ishlab chiqarish (aerob nafas olish) jarayoni yanada samaraliroq bo‘lib, ko‘p hujayrali organizmlarning rivojlanishiga yo‘l ochdi. fotosintez jarayonining paydo bo‘lishi nafaqat o‘simliklarning, balki butun hayotning evolyutsiyasiga ta’sir ko‘rsatdi: hozirgi vaqtda ham barcha yashil o‘simliklar, suvo‘tlar va ayrim bakteriyalar fotosintez yordamida o‘z oziqasini ishlab chiqaradi. ular kislorod ishlab chiqaruvchi asosiy tirik organizmlar hisoblanadi, shuning uchun ular yer biosferasining asosiy ishlab chiqaruvchilari (produtsentlari)dir. o‘simliklar dunyosining paydo bo‘lishi tsianobakteriyalar tomonidan boshlangan fotosintez …

4 / 34

ruqlikdagi o‘simliklarning paydo bo‘lishi taxminan 470 million yil oldin o‘simliklar suvdan quruqlikka chiqishni boshlagan. bu evolyutsiyada katta qadam bo‘lgan: bryofitlar (moxlar) – suvga yaqin yashovchi dastlabki quruqlik o‘simliklari. ular ildiz, poya va barglarga o‘xshash tuzilmalarga ega bo‘lgan, lekin hali haqiqiy o‘tkazuvchi to‘qimalari yo‘q edi. tomirli o‘simliklar va urug‘larning paydo bo‘lishi tomirli (sukutli) o‘simliklar taxminan 420 million yil oldin paydo bo‘lgan: ildiz, poya, barglar va o‘tkazuvchi to‘qimalar (ksilem, floema) shakllangan. misol: paporotniksimonlar. urug‘li o‘simliklar: nagnaslli o‘simliklar (masalan, archa, qarag‘ay) — urug‘lari ochiq holda bo‘ladi. gulli o‘simliklar (yopiq urug‘lilar) — taxminan 130 million yil oldin paydo bo‘lgan. bugungi kunda ular eng keng tarqalgan o‘simliklar guruhidir. o‘simliklarning xilma-xillashuvi va ekologik moslashuvi turli iqlim va muhitga moslashgan o‘simlik turlari paydo bo‘ldi (cho‘l, tropik, tudra va boshqalar). changlanish, urug‘ tarqalishi, simbioz munosabatlar (masalan, qo‘ziqorinlar bilan) kabi moslashuvlar rivojlandi. 1-rasm. o‘simliklarning xilma-xillashuvi ii bob. o‘simliklar dunyosining xilma-xilligi 2.1. o’simliklar olamining umumiy tavsifi o‘simliklarning biologik xususiyatlari va …

5 / 34

yniqsa xloroplastlar fotosintez jarayonida muhim rol o‘ynaydi. shuningdek, o‘simlik hujayralarida yirik markaziy vakuola bo‘ladi, bu vakuola suv, mineral tuzlar, zaharli moddalar va chiqindilarni saqlashga xizmat qiladi. hujayra yadrosi esa irsiy axborotni saqlaydi va hujayra faoliyatini boshqaradi. fotosintez — asosiy hayotiy jarayon fotosintez — o‘simliklar uchun eng muhim va asosiy hayotiy jarayondir. bu jaryon davomida o‘simliklar quyosh nurini, karbonat angidrid gazini (co₂) va suvni (h₂o) qabul qilib, organik modda — glyukoza (c₆h₁₂o₆) hosil qiladi va atmosferaga kislorod (o₂) ajratadi. bu jarayon quyidagi umumiy tenglama orqali ifodalanadi: 6co₂ + 6h₂o → c₆h₁₂o₆ + 6o₂ (yorug‘lik va xlorofill ishtirokida) fotosintez natijasida nafaqat o‘simliklar oziqlanadi, balki boshqa tirik organizmlar, shu jumladan insonlar uchun ham kislorod va oziq manbai yaratiladi. o‘sish va rivojlanish o‘simliklar hayoti davomida muntazam ravishda o‘sib boradi. ularning o‘sishi hujayralarning bo‘linishi va kattalashishi hisobiga sodir bo‘ladi. o‘simliklarda uchuvchi va yonuvchi o‘suv sohalari mavjud bo‘lib, ayniqsa ildiz uchida va poya uchida o‘sish faolligi …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklar dunyosi"

mundarija kirish……………………………………………………………………..………3 i bob. o‘simliklar dunyosining paydo bo’lishi va evolyutsiyasi………..……..4 1.1 fotosintez-yashil hayotning boshlanishi……………………………………...4 ii bob. o‘simliklar dunyosining xilma-xilligi ……………………………...…..7 2.1.o‘simliklar olamining umumiy tavsifi………….………………..……..…….7 2.2.o‘simliklarning tashqi va ichki tuzilishi ………………………………...…...12 2.3.o‘simliklarning asosiy guruhlari …………………………………………....19 iii bob. o‘simliklarning ekologik va xo‘jalik ahamiyati…………...…….….23 3.1 o‘simliklarning ekologik roli………………………………………...…..…..23 xulosa………………………..………………………………………………….35 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..……………36 kirish mavzuning dolzarbligi bugungi kunda biologik xilma-xillikni saqlash, ekologik muvozanatni barqarorlashtirish va inson salomatligi hamd...

This file contains 34 pages in DOCX format (2.1 MB). To download "o'simliklar dunyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklar dunyosi DOCX 34 pages Free download Telegram