xix asrda buyuk britaniyaning iqtisodiy ahvoli

DOCX 33 pages 51.1 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.1 KB

File type DOCX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta'lim vazirligi z.a.m.bobur nomidagi andijon davlat universiteti tarix fakulteti tarix ta’lim yo’nalishi 3-bosqich talabasi mamajonova madinaning jahon tarixi fanidan xix asrda buyuk britaniyaning ijtimoiy iqtisodiy ahvoli mavzusidagi kurs ishi qabul qiluvchi : abdulayev.x andijon-2025 reja i. kirish ii. asosiy qism 1. xix asr sanoat inqilobi va buyuk britaniyaning iqtisodiy yuksalishi...........5-15 2. buyuk britaniyada ijtimoiy-siyosiy jarayonlar holati......15 - 25 3. xix asrda agrar islohotlar, tashqi savdo va iqtisodiy siyosat.....25 - 30 iv. xulosa v. foydalanilgan adabiyotlar kirish xix asr — insoniyat tarixida tub burilishlar, yangilanishlar va muhim o‘zgarishlarga boy bo‘lgan davrdir. ayniqsa, ushbu asrda buyuk britaniya misli ko‘rilmagan darajada iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy taraqqiyotga erishgan davlat sifatida ajralib turadi. bu asrda sanoat inqilobi tufayli britaniya o‘zining tarixiy taraqqiyotida yangi bosqichga ko‘tarilib, jahondagi eng qudratli imperiyalardan biriga aylangan edi. shu sababli xix-asrda buyuk britaniyaning ijtimoiy-iqtisodiy ahvolini o‘rganish bugungi kunda ham dolzarb ilmiy-ijtimoiy masalalardan biri bo‘lib qolmoqda.[footnoteref:1] …

2 / 33

yosat jarayonlari. maqsadi va vazifalari ishning maqsadi – xix asrda buyuk britaniyada yuz bergan ijtimoiy-iqtisodiy jarayonlarni tizimli o‘rganish, ularning zamonaviy tarixdagi ahamiyatini tahlil qilish va bu davrda shakllangan ijtimoiy sinflar, iqtisodiy tuzilmalar, qonunchilik islohotlari hamda tashqi savdo siyosatini chuqur yoritishdan iborat. metodologiyasi kurs ishida tarixiy-tahliliy, taqqoslama, tizimli yondashuv, statistik va manbashunoslik metodlaridan foydalanilgan. ilmiy izlanishlarda muqobil manbalarni qiyoslab tahlil qilishga alohida e’tibor qaratilgan. ijtimoiy-iqtisodiy faktlar esa davriy statistik ma’lumotlar asosida tahlil qilingan. tuzilmasi kurs ishi kirish, asosiy uchta bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. har bir bob o‘z ichida bir necha kichik bo‘limlarga ajratilgan bo‘lib, ular mantiqiy ketma-ketlikda yoritilgan. foydalanilgan adabiyotlar tahlili mazkur ishni yozishda mahalliy va xorijiy mualliflarning ilmiy ishlari, darsliklar, maqolalar hamda arxiv materiallari asos qilib olingan. xususan, e.p. tompsonning ingliz ishchilar sinfi haqidagi tadqiqotlari[footnoteref:2], t.s. eshtonning sanoat inqilobiga oid ishlari, hamda q. nazarovning “jahon tarixi” darsligi asosiy nazariy manba sifatida xizmat qilgan[footnoteref:3]. bunga qo‘shimcha ravishda, britaniya …

3 / 33

o bazasining kengayishi; ilg‘or texnologiyalar va ixtirolarning jadal rivojlanishi (bug‘ dvigateli, to‘quv stanoklari va boshqalar); xususan, bu davrda djeyms uatt tomonidan takomillashtirilgan bug‘ mashinasi ishlab chiqarish jarayonlarini tubdan o‘zgartirib yubordi. bu ixtiro sanoat korxonalarining ishlab chiqarish hajmini bir necha baravar oshirishga xizmat qildi. sanoat inqilobi davomida angliya hududida yirik sanoat markazlari paydo bo‘ldi. xususan, manchesterdagi to‘qimachilik sanoati, birmingemdagi metallurgiya markazlari va liverpul porti jahon savdosining muhim tugunlariga aylandi. bu markazlar nafaqat ichki bozorni, balki butun dunyoni britaniya mahsulotlari bilan ta’minlay boshladi. 1830-yillarda temir yo‘l tarmoqlarining qurilishi sanoat markazlarini bog‘lab, mamlakat ichidagi tovar almashinuvi va tashishni tezlashtirdi. “georg stephenson” tomonidan yaratilgan “rocket” poyezdi temir yo‘l transportining rivojlanishida muhim rol o‘ynadi.[footnoteref:4] [4: xasanov m. yevropa mamlakatlari yangi va eng yangi davrda. – toshkent: o‘zbekiston, 2010.] sanoat taraqqiyoti mehnat bozorida keskin o‘zgarishlarni keltirib chiqardi. qishloq xo‘jaligidan ajralgan aholining katta qismi shaharlarga ko‘chib, fabrika va zavodlarda ishlay boshladi. natijada ishchilar sinfi — proletariat shakllandi. …

4 / 33

gani sababli ishlab chiqarish uchun zarur bo‘lgan resurslarni arzon narxda olgan va foydani o‘z markaziga jamlab borgan. buyuk britaniyaning moliyaviy institutlarini ham rivojlantirdi. london jahon moliya markaziga aylandi. banklar, sug‘urta kompaniyalari va fond birjalari global iqtisodiy aloqalarning markaziga aylangan edi. xix asrning so‘nggi choragida buyuk britaniya iqtisodiy jihatdan orqada qola boshladi. ʻʻjahon ustaxonasiʼʼ deb nom olgan buyuk britaniyaning xix asr oxiri–xx asr boshlarida sanoat ishlab chiqarish hajmi 2 marta, tashqi savdodagi ulushi esa 70 foizga qisqardi. sanoat ishlab chiqarish hajmi bo‘yicha 3-o‘ringa tushib ketdi. mamlakatning jahon ustaxonasi maqomi o‘tmishga aylanib qoldi. buning asosiy sababi, birinchidan, kapitalning asosan chetga chiqarilishi edi. ingliz sarmoyadorlari mustamlakalarda zavod, fabrika va boshqa korxonalar qurishni afzal ko‘rishgan. chunki mustamlakalar xomashyo va arzon ishchi kuchi manbayi edi. ularni metropoliyaga olib kelish qimmatga tushardi. chetga kapital chiqarish juda katta daromad keltirgan. chunonchi, uning keltirgan foydasi tashqi savdo keltirgan foydadan 5 marta ko‘p bo‘lgan. foyda ketidan quvish oqibatida buyuk …

5 / 33

lib qolaverdi. ikkinchidan, xalqaro maydonda bo‘lingan dunyoni qayta bo‘lish uchun kurash kuchaygan bir sharoitda buyuk britaniya harbiy xarajatlarni ko‘paytirishga majbur bo‘ldi. 1900-1914-yillar oralig‘ida bu xarajat 3 marta ko‘paydi. shunday bo‘lsa-da, buyuk britaniya iqtisodiy jihatdan hamon qudratli edi. london jahon moliya markazi hisoblangan. jahon savdosida hisob-kitob hamon buyuk britaniya pul birligi (funt sterling) asosida amalga oshirilardi. ingliz kapitalizmi sanoat sohasidagi oldingi birinchiligidan mahrum bo‘lgan bo‘lsa ham, juda katta foyda olish imkoniyatini saqlab qoldi. bunga ko‘pdan ko‘p mustamlakalaridagi juda katta bozorlarni o‘z qo‘lida saqlab qolish orqali erishdi. bundan tashqari, buyuk britaniyaning sanoat ustunligi asta-sekin qo‘ldan ketgani bilan jahon vositachilik savdosidan, sug‘urta, bank, kemasozlik sohasidagi monopol hukmronligidan mahrum bo‘lganicha yo‘q edi. buyuk britaniya burjuaziyasi bu monopol hukmronlikni, avvalo, o‘zining mustamlaka imperiyasi tufayli uzoq vaqt saqlab qoldi . buyuk britaniya hamon kapital eksport qilishni davom ettirdi. bu kapital buyuk britaniyaga juda katta foyda keltirardi. xix asrda buyuk britaniyada yangi texnologiyalar va ishlab chiqarish usullarining …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xix asrda buyuk britaniyaning iqtisodiy ahvoli"

o`zbekiston respublikasi oliy va o`rta maxsus ta'lim vazirligi z.a.m.bobur nomidagi andijon davlat universiteti tarix fakulteti tarix ta’lim yo’nalishi 3-bosqich talabasi mamajonova madinaning jahon tarixi fanidan xix asrda buyuk britaniyaning ijtimoiy iqtisodiy ahvoli mavzusidagi kurs ishi qabul qiluvchi : abdulayev.x andijon-2025 reja i. kirish ii. asosiy qism 1. xix asr sanoat inqilobi va buyuk britaniyaning iqtisodiy yuksalishi...........5-15 2. buyuk britaniyada ijtimoiy-siyosiy jarayonlar holati......15 - 25 3. xix asrda agrar islohotlar, tashqi savdo va iqtisodiy siyosat.....25 - 30 iv. xulosa v. foydalanilgan adabiyotlar kirish xix asr — insoniyat tarixida tub burilishlar, yangilanishlar va muhim o‘zgarishlarga boy bo‘lgan davrdir. ayniqsa, ushbu asrda buyuk britaniya misli ko‘rilm...

This file contains 33 pages in DOCX format (51.1 KB). To download "xix asrda buyuk britaniyaning iqtisodiy ahvoli", click the Telegram button on the left.

Tags: xix asrda buyuk britaniyaning i… DOCX 33 pages Free download Telegram