abdulla avloniy hayoti va ijodi

PPTX 19 pages 1022.0 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1022.0 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

abdulla avloniy hayoti va ijodi 1. abdulla avloniy ijodkor sifatida. 2. davlat siyosatida tutgan o‘rni. 3. avloniy va san’at. 4. ta’lim sohasida amalga oshirgan ishlari. 5. jahon adabiyotida tutgan o‘rni. 6. qiyosiy tahlil. reja: abdulla avloniy ijodkor sifatida abdulla avloniy 1878-yilning 12-iyulida toshkentda mergancha mahallasida dunyoga keldi. otasi miravlon aka mayda hunarmandlik – to ‘quvchilik bilan shug ‘ullangan. piyonbozorda (hozirgi teatr maydoni), yarmarka bozorida (hozirgi san’at muzeyi atrofi) bo ‘z va chit bilan savdo qilardi. “onamning oti fotimadir” deb yozadi adib o ‘z tarjimayi holida. abdulla 7 yoshdan o ‘qchidagi eski maktabda akramxon domlada savod chiqardi. 1890-yilda shu mahalladagi madrasaga o ‘tdi. so ‘ng shayxontohurdagi abdumalikboy madrasasida mulla umar oxundda tahsil ko ‘rdi. ammo tirikchilikning og ‘irlashuvi o ‘qishga imkon bermaydi. “1891-yildan boshlab, faqat qish kunlarida o ‘qub, boshqa fasllarda mardikor ishladim”,-deb yozadi avloniy. ko ‘p o ‘tmay bu ham barham topdi. u butunlay ishga sho ‘ng ‘ib ketdi. o …

2 / 19

ning o ‘z masalalari paydo bo ‘ldi. vatan va millat dardini anglashga urinish sezila boshladi. avloniyda shunday shiornamo satrlarga duch kelamiz: ayo, ey sohibi urfon! vatan bog‘inda faryod et, otib tashla arodin eski odatlarni barbod et. maorif-la funun tahsilina qil rahnamolig‘ san, qorong‘uda qol(g)an millatni nuri ilma irshod et. vatan mehri agar bo‘lsa – dilingda ishq savdosi, otil nuri maorifga, o‘zingni misli farhod et!... – deb maorifga muhabbat e’lon qiladi. “turkiy guliston yoxud axloq” asari. abdulla avloniyning bu asari 1913-yilda bosilib chiqdi. 1917-yilda ikkinchi marta nashr qilindi. kitob maktablarning yuqori sinf o‘quvchilariga darslik sifatida yozilgan. lekin asrimiz boshlaridagi o ‘zbek jadid ma’rifatchiligining noyob hodisalaridan bo‘lgan bu asarning ahamiyati faqat maktab doirasi bilan cheklanmadi. u adabiyot va axloq havaskorlari uchun ham qo ‘llanma bo‘lib xizmat qiladi. asarda insonlarni “yaxshilikka chaqiruvchi, yomonlikdan qaytaruvchi bir ilm”,-axloq haqida fikr yuritiladi. axloq – bu xulqlar majmui. xulq esa, ezgulik yoxud razillikning muayyan bir insonda namoyon …

3 / 19

da avloniy o ‘zining siyosiy qarashlarida milliy ozodlik, xalqning o ‘z taqdirini o ‘zi belgilash huquqini qo ‘llab-quvvatlagan. 2. ijtimoiy tenglik va adolat. avloniyning siyosiy va ijtimoiy islohotlarida ijtimoy tenglik va adolatni ta’minlashga alohida e’tibor berilgan. u ijtimoy adolatni faqat iqtisodiy o‘zgarishlar orqali emas, balki odamlarning ruhiy, ma’naviy va axloqiy darajasini yuksaltirish orqali ham amalga oshirish mumkinligini ta’kidlagan. 3. ayollarning huquqlarini himoya qilish: avloniy ayollarning huquqlarini himoya qilishga katta e’tibor bergan. u ayollarni faqat oilaning uy-ro‘zg ‘or ishlari bilan cheklashni, balki ularni ta’lim olishga, jamiyatda faol ishtirok etishga rag‘batlantirishni zarur deb bilgan. 4. qishloq xo ‘jaligi islohotlari. avloniyning siyosiy faoliyatida qishloq xo ‘jaligi va iqtisodiy islohotlar ham muhim o ‘rin tutgan. u qishloq aholisi uchun, iqtisodiy mustahkamlik va farovonlik yaratish, yer bilan ishlashni samarali tashkil etish masalalarini ko ‘targan. avloniy qishloq ishchilari uchun ta’lim va kasb-hunar o ‘rgatish tizimini taklif qilgan. 1919-yilning iyunida avloniy rsfsr hukumatining topshirig ‘i bilan afg …

4 / 19

anadi: “umr bo ‘yi xalqimning ma’rifati, ozodligi uchun kurashdim. haq yo ‘l deya hurriyatga ergashdim…” film tohir malikning “qaldirg ‘och” asari motivi asosida suratga olingan. ssenariy taniqli adib tohir malik va muqaddas usmonovalar qalamiga mansub. film rejissyori muzaffar erkinov. filmda avloniy o ‘z diplomatic pozitsiyasiga ega shaxs va jamiyatning tipik vakili sifatida gavdalantirilgan. filmda uning faoliyatidagi barcha sohalar qisamn bo ‘lsa-da, tasvirlanadi. shuningdek, avvaliga jadidchilar qatorida bo ‘lgan avloniyning keyinchalik sho ‘rolar hukumatiga xizmat qilish sabablari, afg ‘onistonga qilingan safar barobarida uning o ‘sha hukumatga nisbatan paydo bo ‘lgan qarshi fikrlari, millati va yurti uchun chin yurakdan jon koyitishi tasvirlanadi. “avloniy’da fleshbeklarga qayta-qayta murojaat etilgan. ular yordamida qahramon hayotidagi eng muhim voqealar ko‘rsatib berilgan: maktabi qadimchilar tomonidan toshbo‘ron qilinishi, ilk teatr namoyishi, munavvarqori (akmal mirzo) bilan suhbatlar . yana bir masala. film avvalo avloniyni yaxshi taniydigan o‘zbek auditoriyasiga mo‘ljallanagan. avloniy kim, nega u haqida film olinyapti – bu savollarga javob …

5 / 19

itilarmish”,-degan gap yurardi. bizga juda sirli tuyulgan bu maktabni va uning donishmand muallimini ko‘rishga hammamiz oshiqardik. nihoyat, bir kuni uch-to‘rttamiz borishga jazm qildik. maktab pastakkina, nimqorong‘i bo ‘lib, masjid yo‘lagida joylashgan edi. xonaning tepasidagi yorug‘lik uchun qoldirilgan tuynukda qish va bahorda qor bilan yomg‘ir ham tushib turardi. uning darsliklari turkistonning juda ko ‘p yangi usul maktablari uchun qo ‘llanma bo‘lib xizmat qildi. “muallim afandilar va adabiyot muhiblari banim bu asari nochiz onalarimni iltifotsiz qoldurmadilar. turkistonning eng mashhur muallimlari dars jadvalina kiritub, maydoni ta’lima qo‘ydular”,-deb yozgan edi avloniy mamnuniyat bilan. “usuli savtiya” maktabi. turk ta’limidan – usuli savtiya, milliy maktab modeli va darslik yaratish usullari olindi. rus va yevropa ta’limidan – amaliy fanlarni o‘qitish, interfaol ta’lim va bosma darslik tizimi joriy qilindi. avloniy o‘sha davrdagi ilg‘or ta’lim usullarini o‘zbek maktablariga moslashtirgan, milliy va zamonaviy ta’limni uyg‘unlashtirgan. jahon adabiyotida tutgan o‘rni avloniy 1920-yilda sog ‘lig’i yomonlashgani tufayli afg ‘onistondan chaqirib olinadi va …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "abdulla avloniy hayoti va ijodi"

abdulla avloniy hayoti va ijodi 1. abdulla avloniy ijodkor sifatida. 2. davlat siyosatida tutgan o‘rni. 3. avloniy va san’at. 4. ta’lim sohasida amalga oshirgan ishlari. 5. jahon adabiyotida tutgan o‘rni. 6. qiyosiy tahlil. reja: abdulla avloniy ijodkor sifatida abdulla avloniy 1878-yilning 12-iyulida toshkentda mergancha mahallasida dunyoga keldi. otasi miravlon aka mayda hunarmandlik – to ‘quvchilik bilan shug ‘ullangan. piyonbozorda (hozirgi teatr maydoni), yarmarka bozorida (hozirgi san’at muzeyi atrofi) bo ‘z va chit bilan savdo qilardi. “onamning oti fotimadir” deb yozadi adib o ‘z tarjimayi holida. abdulla 7 yoshdan o ‘qchidagi eski maktabda akramxon domlada savod chiqardi. 1890-yilda shu mahalladagi madrasaga o ‘tdi. so ‘ng shayxontohurdagi abdumalikboy madrasasida mulla umar oxund...

This file contains 19 pages in PPTX format (1022.0 KB). To download "abdulla avloniy hayoti va ijodi", click the Telegram button on the left.

Tags: abdulla avloniy hayoti va ijodi PPTX 19 pages Free download Telegram